Làng Gốm Phù Lãng, Gốm Cổ Mang Hồn Dân Tộc Tại Bắc Ninh.

5/5 - (4 bình chọn)

Làng gốm Phù Lãng ở đâu?

Làng gốm Phù Lãng là một trong những làng gốm truyền thống nổi tiếng trong cả nước. Làng gốm thuộc xã Phù Lãng, huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh, cách Hà Nội khoảng 60 km. Để đến thăm làng gốm bạn có thể chọn những phương tiện khác nhau cho chuyến hành trình của mình. Từ Hà Nội có thể đi xe máy theo quốc lộ 5 rồi rẽ lên đường 1A mới. Tới bùng binh cầu vượt ở Bắc Ninh thì rẽ phải theo đường đi Phả Lại, tiếp đó bạn đi xuống một con đường làng nhỏ qua chợ Châu Cầu chừng 5 – 10 phút là tới. Ngoài ra, du khách còn có thể đi xe bus số 54 từ Long Biên về thành phố Bắc Ninh rồi tiếp tục bắt xe Bắc Ninh – Sao Đỏ sẽ về qua làng gốm Phù Lãng.

Lịch sử làng gốm Phù Lãng.

Phù Lãng nổi tiếng với nghề gốm, có lịch sử gần 800 năm. Cùng với gốm Bát Tràng và gốm Thổ Hà, gốm Phù Lãng từ xưa đã được cả nước biết đến, ngày nay là địa chỉ du lịch hấp dẫn.

Theo tài liệu, ông tổ nghề gốm ở Phù Lãng là Lưu Phong Tú. Vào cuối thời Lý ông được triều đình cử đi sứ sang Trung Quốc, ông đã học được nghề làm gốm. Về nước, ông truyền dạy cho nhân dân vùng hai bên dòng Lục Đầu Giang, sau đó chuyển về vùng Vạn Kiếp (Hải Dương). Vào khoảng đầu thời Trần (thế kỉ XIII) nghề gốm được chuyển đến Phù Lãng. Trải qua nhiều thời gian, công đoạn khác nhau cùng với bàn tay tài hoa của người nghệ nhân, gốm Phù Lãng đã cho ra đời những sản phẩm bền đẹp và hữu dụng.

Đặc điểm Gốm Phù Lãng.

Gốm Phù Lãng nổi tiếng qua hàng trăm năm bởi chất thô trong những sản phẩm với nước men màu vàng da lươn đặc trưng. Từ lâu, gốm Phù Lãng được biết đến với các sản phẩm mang tính gia dụng như: niêu đất, chum, vại, tiểu quách…

Chất liệu gốm Phù Lãng.

Nguyên liệu gốm Phù Lãng là đất sét có màu hồng nhạt được những người thợ chế biến thật mịn, thật đều rồi đưa lên bàn xoay để chuốt (phương pháp tạo hình bằng tay) thành nhiều loại sản phẩm khác nhau, đợi khi sản phẩm se bớt rồi tiến hành tráng men. Men gồm có tro đốt cây rừng, vôi sống, sỏi nghiền nhỏ, bùn phù sa trắng trộn lẫn với nhau thành chất lỏng rồi dùng chổi lông quét lớp men này lên sản phẩm, sau đó đợi khô cho vào lò nung. Đến Phù Lãng thật dễ để có thể tìm thấy những chum, vại, ấm tích, bình vôi, tiểu sành… Ngày nay, nhờ bàn tay khéo léo, tài hoa của các nghệ nhân, làng gốm đã sáng tạo ra nhiều mặt hàng mĩ nghệ như các loại đôn, tranh gốm, ấm chén, gốm trang trí, lọ hoa, chậu cảnh, chậu hoa, các loại con vật như chó, nghê, cá, rồng… được nhiều người chuộng dùng.

Khác với gốm Thổ Hà, gốm Phù Lãng được phủ một lớp men có hoa văn màu da lươn vừa thanh nhã, vừa bền đẹp, dáng gốm mộc mạc, khỏe khoắn… Nhưng có lẽ gốm Phù Lãng được nhiều người biết đến trước hết là ở tính đặc dụng, hữu ích. Trước đây, hầu hết các gia đình vùng đồng bằng Bắc bộ đều dùng đồ gốm Phù Lãng, đó là các loại chum tương, vại cà, ấm đất, chõ đồ xôi, chậu sành.

>>> XEM THÊM: CHUM RƯỢU GỐM SỨ ĐÔNG TRIỀU

Các sản phẩm gốm Phù Lãng.

Gốm Phù Lãng tập trung vào ba loại hình:– Gốm dùng trong tín ngưỡng như: lư hương, đài thờ, đỉnh…– Gốm gia dụng: lọ, bình, chum, vại, ống điếu…– Gốm trang trí: bình, ấm hình thú, chậu hoa…

Gốm Phù Lãng theo dòng thời đại.

Ngày nay, tiếp nối “thời vang bóng”, ở Phù Lãng vẫn còn những lò gốm đang đỏ lửa. Nhiều nghệ nhân còn tâm huyết với nghề gốm truyền thống quê hương, với mong muốn đưa sản phẩm gốm nổi tiếng một thời này bay cao hơn nữa, xa hơn nữa để xứng đáng với lịch sử gần một thế kỉ hưng thịnh của nghề gốm quê mình. Tuy nhiên, nghề gốm Phù Lãng đang đứng trước nguy cơ mai một. Những năm trước đây có tới hơn 300 hộ làm gốm, giờ đây Phù Lãng chỉ còn hơn 30 hộ theo nghề. Trong thời kinh tế thị trường, đầu ra cho sản phẩm, đến hình thức, mẫu mã, giá cả… gốm Phù Lãng đều không thể cạnh tranh nên rất nhiều lò gốm đành phải nguội lửa sau hàng trăm năm hưng thịnh.

Làng Phù Lãng hiện còn bảo lưu được nhiều nét văn hóa đặc trưng của một làng Việt cổ vùng đồng bằng Bắc bộ. Cùng với các dấu tích văn hóa vật chất, công trình kiến trúc cổ như chùa Cao, chùa Phúc Long, các ngôi nhà cổ còn có dấu tích nền móng của nhiều lò nung gốm xưa và các sản phẩm gốm cổ… Chính vì điều đó mà ngày càng có nhiều du khách trong và ngoài nước tìm về với Phù Lãng để tham quan, tìm hiểu những nét văn hóa đặc trưng trong không gian văn hóa Việt này.

Post Views: 2.189