Lắng Nghe Những Bức ảnh Nói

Lần đầu tiên 16 người khuyết tật ở tỉnh Thanh Hóa cầm máy ảnh để bắt đầu cuộc hành trình “đối mặt” với chính mình khi tham gia dự án của Tổ chức Hỗ trợ phát triển Đức (DED). Qua 5 tháng tập huấn năm 2008, hơn 8000 bức ảnh về đời sống tại cộng đồng đã được họ chụp để mang đến triển lãm “Đối mặt”, tổ chức tại Viện Goethe từ 25/2 - 6/3/2009. Jamie Maxtone-Graham - Biên tập ảnh nhận xét: “Xem bộ sưu tập ảnh có hai điều dễ thấy: thứ nhất là, hiểu biết về khả năng bẩm sinh của con người, không qua đào tạo chính quy nhưng vẫn có khả năng sáng tạo và nhận thức; thứ hai, đó chính xác là năng lực và sự bày tỏ của con người - tiềm ẩn trong mỗi cá nhân. điều này cần được sự quan tâm sâu sắc”.

Chàng sinh viên công nghệ thông tin và bức ảnh ngôi nhà bỏ hoang

Chỉ vào tấm ảnh chụp ngôi nhà bỏ hoang của mình, Lê Anh Quang - sinh viên năm thứ nhất khóa tại chức - khoa Công nghệ thông tin - Trường đại học Sư phạm Hà Nội chia sẻ: “Trong thời gian đang tham gia lớp tập huấn của dự án “Đối mặt”, một lần em đứng chờ xe buýt để lên huyện. Đối diện với bến xe buýt ấy là một ngôi nhà bỏ hoang. Tự nhiên em thấy hình ảnh đó thật gần gũi với mình. Bởi lẽ, rất nhiều lúc người khuyết tật như chúng em cũng cô đơn và hoang lạnh như ngôi nhà ấy. Thế là em rút máy ảnh ra chụp. Đấy là nỗi niềm em muốn chia sẻ với cộng đồng để cộng đồng hãy hướng đến những người khuyết tật như chúng em nhiều hơn...”.

Một tác phẩm của chị Nguyễn Thị Phương.

Năm nay, Lê Anh Quang đã 26 tuổi nhưng chiều cao của Quang chỉ độ 1m. Quang kể: “Khi vào học cấp ba, em đã không dám đi chơi cùng bạn bè sau mỗi giờ lên lớp. Em xấu hổ lắm. Vì thế quãng thời gian học cấp ba đã trôi qua trong những mặc cảm và tự ti. Dần dà, biết là bị dị tật bẩm sinh, em đành chấp nhận và cố gắng vượt qua mặc cảm để tiếp tục học nghề công nghệ thông tin, hệ trung cấp. Khi tốt nghiệp, vì là người khuyết tật nên rất khó xin việc. Em chỉ nhận đi dạy thêm là chính. Trong thời gian này, em tham gia dự án “Đối mặt”. Ngoài những bức ảnh em chụp được, dự án này đã đem đến cho em nhiều nghị lực cũng như khát vọng sống. Chính vì thế, em đã quyết tâm tiếp tục thi vào khóa tại chức của Trường đại học Sư phạm Hà Nội với mong ước hoàn thiện kiến thức để khi ra trường có thể lập một trung tâm dạy nghề về công nghệ thông tin”.

Nữ giám đốc khuyết tật kể chuyện

Để vận động được người khuyết tật phải trải qua rất nhiều vất vả - chị Nguyễn Thị Tuyết nói về chuỗi ảnh của mình - Đó là những bức ảnh chị chụp về người công nhân của mình, chị ấy tên là Nguyễn Thị Xoa, bị khuyết tật một chân. Từ nhà chị Xoa sang xưởng may quãng đường dài 4km. Điều đó không có gì khó khăn nếu như trên đường đi chị ấy không phải vượt qua đường tàu. Để qua được vài trăm mét đường tàu, chị ấy đã phải một tay dắt xe đạp, một tay cầm chân bên phải, thật là nhọc nhằn. Nhưng khi đã vượt qua được đoạn đường ấy, chị Xoa lại tiếp tục lên xe và đạp băng băng. Vậy đấy, khi vượt qua khó khăn, người khuyết tật sẽ đạt được thành quả của riêng mình. Đấy là thông điệp chị muốn gửi đến cộng đồng”.

Chị Nguyễn Thị Tuyết bị mắc bệnh bại liệt từ lúc lên 2 nên hai chân của chị không thể cử động được. Việc di chuyển của chị đều nhờ vào đôi tay. Trải qua bao khó khăn trong cuộc sống, giờ đây chị Tuyết đã vượt lên chính mình khi không những tự lo được cuộc sống của mình mà chị còn thành lập công ty may nhân đạo tại nhà riêng để giúp đỡ người khuyết tật học nghề. Mỗi khóa học nghề may, chạm khảm hay in lưới của một học viên ở đây kéo dài ít nhất là 3 tháng nhưng chưa khi nào chị Tuyết thu tiền học phí của học viên. Không những thế, chị còn nuôi học viên cơm trưa. Chị Tuyết chia sẻ: “Mục đích chính của tôi là muốn thể hiện những đồng cảm của mình với những người cùng cảnh ngộ. Và cũng thông qua công ty của mình, tôi có thể được nhận những dự án của Nhà nước, các tổ chức xã hội trong và ngoài nước giúp đỡ để từ đó đem những cơ hội mới đến với người khuyết tật”.

Là triển lãm ảnh của những nhiếp ảnh khuyết tật nghiệp dư nhưng “Đối mặt” đã thu hút và gây ấn tượng mạnh đối với khán giả. Ngay trong buổi khai mạc đã có rất nhiều khán giả thủ đô cũng như khách du lịch quốc tế đến tham quan.

Với 16 nghệ sĩ nhiếp ảnh khuyết tật đến từ Thanh Hóa thì triển lãm “Đối mặt” là một cơ hội để họ bày tỏ nguyện vọng của mình trước cộng đồng. Nhưng với khán giả khi đến tham quan, có lẽ ngoài sự tò mò về những bức ảnh do những con người đặc biệt làm nên, họ còn muốn “lắng nghe những bức ảnh nói” để rồi khâm phục và nhận thấy mình cũng cần phải có một phần trách nhiệm ở đó.

Thanh Hà