Lịch Sử Phát Triển áo Dài Việt Nam Qua Các Thời Kỳ

Truy cập nội dung luôn

Văn hoá - Nghệ thuật

Xem cỡ chữ Đọc bài viết Lịch sử phát triển áo dài Việt Nam qua các thời kỳ 18/08/2020 Chiếc áo dài truyền thống của dân tộc Việt Nam từ trước đến nay đã trải qua rất nhiều thời kì phát triển, ở mỗi thời kì đều có một nét đặc trưng riêng biệt. Áo ngũ thân thời vua Gia Long.

• Nguồn gốc của Áo dài Việt Nam (phần 1)

Áo dài từ lâu đã là trang phục truyền thống và là nét văn hóa đặc trưng của dân tộc Việt Nam. Trải qua từng thời kì phát triển của lịch sử, áo dài luôn không ngừng biến đổi nhưng vẫn đảm bảo tôn được vẻ đẹp dịu dàng truyền thống của người phụ nữ Việt.

Áo dài đã phát triển qua rất nhiều năm tháng và trở thành nét đặc trưng của ngành công nghiệp thời trang Việt Nam, đồng thời là một danh tính chính trị và văn hoá kể từ lúc nó bắt đầu xuất hiện dưới thời nhà Nguyễn.

Áo giao lĩnh

Đến nay, chưa có nhà nghiên cứu nào có thể xác định chính chính xác lịch sử áo dài và thời điểm xuất hiện của áo dài. Theo nhận định cảm quan của người Trung Quốc thì áo dài xuất thân từ sườn xám nhưng sườn xám mới xuất hiện từ năm 1920 còn áo dài đã xuất hiện cách đây hàng ngàn năm.

Sự xuất hiện của áo dài bắt nguồn từ áo giao lĩnh (năm 1744) – là kiểu dáng sơ khai nhất của áo dài Việt Nam. Áo giao lĩnh còn được gọi là áo đối lĩnh, được may rộng, xẻ hai bên hông, cổ tay rộng, thân dài chấm gót. Thân áo được may bằng 4 tấm vải kết hợp mặc cùng thắt lưng màu và váy đen. Đây là kiểu áo cổ chéo gần giống với áo tứ thân.

Hình ảnh người phụ nữ Việt trong trang phục áo dài giao lĩnh được ghi lại ở tài liệu của Pháp.	Áo giao lãnh được xem là nguyên gốc của áo dài Việt Nam xưa.

Vào thời gian này, vua Nguyễn Phúc Khoát đã lên ngôi và cai trị vùng đất phía Nam. Miền bắc được cai quản bởi chúa Trịnh ở Hà Nội, người dân ở đây mặc áo giao lĩnh, trang phục mang nét tương đồng với người Hán. Nhằm phân biệt giữa Nam và Bắc, vua Nguyễn Phúc Khoát đã yêu cầu tất cả phụ tá của mình vận quần dài bên trong một chiếc áo lụa. Bộ váy này kết hợp giữa trang phục người Hán và Chămpa. Có thể đây là hình ảnh của bộ áo dài đầu tiên.

Áo dài tứ thân (thế kỉ 17)

Mẫu áo dài tứ thân được lưu giữ tại bảo tàng phụ nữ Việt Nam.

Theo các nhà nghiên cứu và những hiện vật tại các bảo tàng áo dài thì để tiện hơn trong việc lao động sản xuất của người phụ nữ, chiếc áo giao lĩnh được may rời 2 tà trước để buộc vào với nhau, hai tà sau may liền lại thành vạt áo.

Loại áo này thường may màu tối, được xem là chiếc áo mộc mạc, khiêm tốn mang ý nghĩa tượng trưng cho 4 bậc sinh thành của hai vợ chồng.

Áo dài ngũ thân (thời Vua Gia Long)

Trên cơ sở áo tứ thân, đến thời vua Gia Long áo ngũ thân xuất hiện. Loại áo này thường được may thêm một tà nhỏ để tượng trưng cho địa vị của người mặc trong xã hội. Giai cấp quan lại quý tộc thường mặc áo ngũ thân để phân biệt với các tầng lớp nhân dân lao động trong xã hội.

Áo có 4 vạt được may thành 2 tà như áo dài, ở tà trước có thêm một vạt áo như lớp lót kín đáo chính là vạt áo thứ 5. Kiểu áo này được may theo phom rộng, có cổ và rất thịnh hành đến đầu thế kỉ XX.

Áo dài Lemur

Kiểu áo này được cải biến từ áo ngũ thân do họa sĩ Cát Tường sáng tạo vào năm 1939. Áo dài Lemur là tên được đặt theo tên tiếng Pháp của bà, áo chỉ có hai vạt trước và sau, vạt trước dài chấm đât, áo được may ôm sát cơ thể, tay thẳng và có viền nhỏ. Khuy áo được mở sang bên sườn nhằm nhấn thêm vẻ nữ tính, kiểu áo này thịnh hành đến 1943 thì bị lãng quên.

Áo dài Lemur.

Áo dài Lê Phổ

Đây cũng là một sự kết hợp mới từ áo tứ thân, biến thể của áo dài Lemur của họa sĩ Lê Phổ nên được gọi là áo dài Lê Phổ.

Bà đã thu gọn kích thước áo dài để ôm khít thân hình người phụ nữ Việt Nam, đẩy cầu vai, kéo dài tà áo chạm đất và đem đến nhiều màu sắc mới mẻ. Nói cách khác, bà khiến nó trở nên gợi cảm, tinh tế và thu hút hơn.

Sau bốn năm phổ biến, ‘áo dài le mur’ được hoạ sĩ Lê Phổ đã bỏ hết những ảnh hưởng phương Tây và thay thế bằng những chi tiết từ áo tứ thân. Từ thời điểm này đến những năm 1950, phong cách áo dài Việt Nam đã trở nên vô cùng nổi tiếng trong truyền thống nước nhà.

Áo dài Raglan

Áo dài Raglan còn gọi là áo dài giắc lăng, xuất hiện vào năm 1960 do nhà may Dung ở Đakao, Sài Gòn sáng tạo ra.

Điểm khác biệt lớn nhất của áo dài Raglan là áo ôm khít cơ thể hơn, cách nối tay từ cổ chéo xuống một góc 45 độ giúp người mặc thoải mái linh hoạt hơn. Hai tà nối với nhau bằng hàng nút bấm bên hông. Đây chính là kiểu áo dài góp phần định hình phong cách cho áo dài Việt Nam sau này.

Mẫu áo dài Lê Phổ cổ cao được xem là mẫu nguyên gốc của thiết kế áo dài Việt hiện nay.	Áo dài Raglan với đặc điểm nổi bật ôm khít phần eo.

Áo dài truyền thống Việt Nam (từ 1970 đến nay)

Áo dài Việt Nam qua các thời kỳ có sự biến đổi với nhiều kiểu dáng, chất liệu từ hiện đại đến phá cách. Áo dài còn được biến chuyển thành áo cưới, áo cách tân… Nhưng dù thế nào thì chiếc áo dài truyền thống của người phụ nữ Việt vẫn giữ được nét uyển chuyển, gợi cảm, kín đáo mà không trang phục nào mang lại được.

Áo dài truyền thống Việt được mặc nhiều vào dịp lễ, Tết.	Áo dài truyền thống hiện đại ngày nay.

Cùng với xu hướng năng động, thay đổi của lối sống hiện đại, tà áo dài truyền thống được các nhà thiết kế cách điệu với tà ngắn hơn, thay đổi ở cổ áo, tay áo hoặc thậm chí là tà áo hoặc quần mặc chung với áo dài đem đến cho người phụ nữ Việt nhiều sự chọn lựa.

Người mẫu Hạ vi trong bộ áo dài cách tân.	Mẫu thiết kế áo dài lấy cảm hứng từ áo yếm ngày xưa.	Áo dài cách tân 2 màu

Cũng chính vì sự cách điệu này mà áo dài ngày càng được phụ nữ Việt diện nhiều hơn trong đời sống hàng ngày.

Bạn có thể bắt gặp tà áo dài đầy màu sắc với nhiều kiểu dáng mới lạ, độc đáo trong văn phòng, chốn chùa chiền linh thiêng hay thậm chí khi đi dạo phố bên ngoài.

Dù là áo dài ở thời kỳ nào thì cấu tạo của một bộ áo dài đều gồm các phần: cổ áo, thân áo, tà áo, tay áo, quần.

Với lịch sử phát triển qua thời gian dài như vậy, chiếc áo dài Việt Nam đã hoàn thiện hơn bao giờ hết. Áo dài trở thành biểu tượng của nền văn hóa, tôn lên vẻ đẹp của người phụ nữ Việt.

Có thể nói, áo dài không chỉ là một bộ trang phục đại diện cho cả một nền văn hóa, mà còn là cảm hứng sáng tác không dứt của nghệ thuật Việt Nam.

Bộ ảnh áo dài truyền thống Việt với nét đẹp buồn.

Tạp chí Điện tử

Tin tức cùng chuyên mục

• "Giữ lửa" văn hóa Mường giữa đại ngàn Thanh Sơn
• Phụ nữ Chăm giữ gìn nghề làm gốm không cần bàn xoay
• “Báu vật sống” của làng Chăm Phú Nhuận
• Quảng Ngãi: Sản phẩm thổ cẩm của cô gái Hrê Làng Teng được quảng bá ở nhiều nước
• Phụ nữ H’Mông gắn nghề dệt thổ cẩm với phát triển du lịch

• Giữ sợi truyền thống, dệt hoa bản sắc
• Bảo tồn nghề dệt truyền thống ở Hà Ri
• Nụ cười Hòa Bắc
• Quảng Nam: Thổ cẩm Xơ Đăng rực rỡ trên vùng cao Trà Mai
• Câu chuyện truyền cảm hứng của người phụ nữ Mường "dám thay đổi để vươn lên"

TÂM ĐIỂM

80 năm Quốc hội Việt Nam - nơi hội tụ của ý Đảng, lòng dân

• Thế giới hân hoan chào đón năm mới 2026
• Bà Hà Thị Nga giữ chức Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương
• Bà Nguyễn Thị Thu Hà giữ chức Phó Chánh Văn phòng Thường trực Văn phòng Trung ương Đảng

CÁC ĐỀ ÁN

Tuyên Quang: Hội LHPN xã Tiên Yên ra quân vận động hội viên phụ nữ và Nhân dân hiến đất mở rộng đường nông thôn

• Tuyên Quang: Đẩy mạnh chăm lo cho phụ nữ, trẻ em và xây dựng tổ chức Hội vững mạnh...
• Hội LHPN Việt Nam đồng hành nâng cao quyền năng chính trị cho phụ nữ
• Phụ nữ Gia Lai hoàn thành nhiều phần việc chào mừng Đại hội đại biểu Phụ nữ tỉnh nhiệm...

VĂN BẢN HỘI

• (2415/QĐ-TTg) Quyết định về việc phê duyệt Đề án Hỗ trợ Phụ nữ khởi nghiệp ...
• (846/KH-ĐCT) Triển khai thí điểm Hệ thống thông tin điều hành tác nghiệp Mặt ...
• (60/KH-MTTW-BTT) Triển khai thí điểm Hệ thống thông tin điều hành tác nghiệp Mặt ...
• (41/HD-ĐCT) Hướng dẫn Tổ chức các hoạt động tuyên truyền về Đại hội Đại biểu ...
• (40/HD-BCH) Hướng dẫn một số nội dung thực hiện Điều lệ Hội Liên hiệp Phụ ...

Video

play stop repeat full screen Update Required To play the media you will need to either update your browser to a recent version or update your Flash plugin.

THƯ VIỆN HÌNH ẢNH

Liên kết Website

Các cơ quan ban ngành Đảng Cộng sản Việt Nam Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam Bộ Tài chính Bộ Công an Bộ Nội vụ Bộ Dân tộc và Tôn giáo Bộ Khoa học và Công nghệ Bộ Công thương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bộ Nông nghiệp và Môi trường Bộ Giáo dục và đào tạo Bộ Y tế Các đơn vị của Hội Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam Báo Phụ nữ Việt Nam Nhà xuất bản Phụ nữ Trường trung cấp Lê Thị Riêng Tổ chức TCVM TNHH 1TV Tình thương Học viện Phụ nữ Việt Nam Trung tâm Hỗ trợ phụ nữ phát triển Các tỉnh, thành Hội Hội Liên hiệp Phụ nữ Thành phố Hồ Chí Minh Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Bạc Liêu Hội Liên hiệp Phụ nữ Thành phố Hà Nội Hội Liên hiệp Phụ nữ Tỉnh Bình Thuận Hội Liên hiệp Phụ nữ Thành phố Đà Nẵng Hội Liên hiệp Phụ nữ Tỉnh Bắc Giang Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Thừa Thiên Huế Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Bắc Kạn Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Bình Dương Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Bắc Ninh Hội Liên hiệp Phụ nữ Tỉnh bến Tre Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Bình Định Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Bình Phước Hội Liên hiệp Phụ nữ Tỉnh Cà Mau Hội Liên hiệp Phụ nữ Tỉnh Cao Bằng Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Ninh Bình Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh Quảng Ngãi