Lô Dung Từ độ ấy | Giác Ngộ Online

• Trang chủ
• Thời sự
  • Tin tức
• Văn hóa
  • Phật giáo
  • Du lịch
• Video
  • Tin tức
  • Văn hóa
  • Đạo Phật & đời sống
  • Tài liệu
  • Pháp thoại
  • Nghi lễ
  • Ẩm thực chay
  • Âm nhạc
  • Sân khấu
  • Phim
• Điểm nhìn
  • Sự kiện - vấn đề
  • Diễn đàn xây dựng
• Phật học
  • Thiền tông
  • Tịnh độ tông
  • Mật tông
  • Phật học lược khảo
  • Triết học
• Tư vấn
  • Tâm linh mầu nhiệm
  • Tư vấn
  • Sống đạo
• Tuổi trẻ
  • Chuyện Thiên thần quét lá
  • Đời sống quanh ta
  • Đồng hành
• Tự viện
  • Chùa Việt Nam trong nước
  • Chùa Việt Nam ở nước ngoài
  • Chùa nước ngoài
• Nguyệt san Giác Ngộ
  • Chuyên đề
  • Triết học
  • Phật học ứng dụng
  • Văn hóa
  • Phật giáo và xã hội
  • Tư liệu
• Lịch sử
  • Đức Phật
  • Phật giáo Việt Nam
  • Nhân vật
• Từ thiện
  • Xã hội
  • Từ thiện
• • Phật giáo nước ngoài
  • Văn học - nghệ thuật
  • Ẩm thực - Sức khỏe
  • Bạn đọc - tòa soạn
  • Thư viện
  • Cần biết

Văn hóa Lô Dung từ độ ấy 28/12/2010 15:39

• Chia sẻ

Giác Ngộ - Một chiếc vò đất đựng nước dùng trong nghi thức các cuộc lễ dâng nước cúng thần núi sông. Chất liệu bằng đất sét đen khảm đất sét trắng. Trang trí hoa văn chữ Vạn + Hoa sen cách điệu. Tuy chỉ là một món đồ dùng dâng lễ nhưng nhìn qua kiểu thức và phong cách trang trí, chúng ta cảm nhận được đường nét mỹ thuật tinh tế của bàn tay tài hoa người nghệ nhân xưa thổi hồn mình qua tác phẩm. Điều này được chứng tỏ thông qua hiện vật chúng ta thấy được phần nào giá trị của tâm hồn, của văn hóa Phật giáo thời Lý- Trần. Quảng cáo

Dưới đáy hiện vật có ghi ba dòng chữ, thầy Tôn Thất Quỵ đọc và dịch nghĩa:

Trở đậu hinh hương thử địa

Thanh linh trường thụ Lô Dung thủy

Hưng Long đệ thập bát niên

Dịch

Lễ kính hương thơm đất ấy

Danh thiêng muôn thuở nước Lô Dung

Năm Hưng Long thứ mười tám.

(Hưng Long là đế hiệu của vua Trần Anh Tông)

Lần giở sách sử ra xem trong cuốn Lịch sử cổ đại Việt Nam, tác giả Đào Duy Anh, Nhà Xuất bản Văn Hóa Thông Tin, trang 126-127 có những đoạn viết:

Sách Thủy Kinh Chú (Q.36) có đoạn chép về Chu Ngô rằng: "Nhánh sông Chu Ngô phía trong thông với hồ Vô Lao, nước suối Vô Lao thông với nhánh sông Thọ Linh "Chúng tôi nhận ra sông Chu Ngô là sông Thạch Hãn, có nhánh thông với hồ Vô Lao là phá Tam Giang. Suối Vô Lao có lẽ là một nhánh xưa của sông Bồ (hiện nay còn dấu) chảy về phá Tam Giang. Còn cái nhánh của sông Thọ Linh nói ở đây, hẳn là sông Hương. Sông Hương là sông Lô Dung thời Hán...

Sự nhận định thành Chu Ngô ở chỗ sau này sẽ là thành Thuận Châu làm chúng tôi liên tưởng đến một địa điểm ở miền Thừa Thiên cũng gọi là cổ thành mà chúng tôi nhận ra là thành Hóa Châu của nhà Trần. Chỗ ấy thuộc về làng Thành Trung ngày nay, ở khoảng giữa sông Hương và sông Bồ, có lẽ xưa là trị sở Châu Rí của Chiêm Thành. Chúng tôi ngờ rằng Huyện Lô Dung ở thời Hán cũng là ở đó. Thủy Kinh Chú lại chép "Chu Ngô phố phía trong thông với hồ Vô Lao". Chu Ngô phố là cửa sông Chu Ngô, hẳn là cửa Việt ngày nay nơi tàu bè qua lại buôn bán. Từ đó, ngược sông Thạch Hãn, qua Cổ Thành có thể thông với phá Tam Giang là hồ Vô Lao. Thủy Kinh Chú lại chép "Có Lô Dung phố", tức là cửa Tư Hiền là cửa sông Lô Dung (bấy giờ chưa có cửa Thuận An) là chỗ tàu bè qua lại tấp nập để vào phá Hà Trung ở phía Nam Thừa Thiên.

Như vậy qua những dòng chữ của tiền nhân xưa để lại trên hiện vật, chúng ta có được những thông tin vô cùng quý giá để có thể hình dung và thấy được cả một khung trời dĩ vãng xa xưa. Buổi đầu tiên trong hành trình mở cõi về phương Nam. Nhà vua và đoàn tùy tùng có lẽ đã từng dừng bước bên dòng sông thơm hương ấy. Một cuộc lễ tạ ơn trời đất, núi sông miền Thuận Hóa đã diễn ra bên dòng Lô Dung xưa (tên cũ của sông Hương). Sau những cuộc trường chinh gian lao vất vả ấy, người Việt chúng ta xưa kia đã bao lần cúi xuống bên những dòng sông đã đi qua, cúi xuống lặng lẽ hôn lên mặt đất thiêng liêng thấm máu xương của những người ngã xuống, của dòng định mệnh tử sinh đã gắn kết tâm hồn dân tộc Việt vào dải đất hình chữ S không thể chia lìa.

Nghi thức cúng nước đã có từ lâu đời trong đời sống người dân Việt. Trên bàn thờ tổ tiên chúng ta vẫn luôn thấy hiện diện chén nước cúng. Kẻ viết bài này đã từng chứng kiến những người nông dân sống ở lưu vực ven sông Bồ, những ngày thơ ấu xa xưa đã từng bơi ra giữa dòng sông, múc nước trong đem về để dâng cúng những ngày lễ tết đầu năm.

Trong đời sống, có những thói quen, tập tục tốt giữ gìn những giá trị tinh thần của con người đối với thiên nhiên nhưng đôi khi qua những biến động xã hội tự nó biến mất lúc nào ta cũng chẳng hay. Theo dòng chảy của thời gian, con người với tuổi đời quá ngắn ngủi mà nó hiện hữu ở thế gian này cùng với những đổi thay nghiệt ngã của thời đại mà nó trải qua giữa đôi bờ Bóng tối và Ánh sáng, giữa cái Đẹp và cái Xấu, giữa cái Thiện và cái Bất thiện. Thật khó khăn biết bao để giữ gìn và bảo tồn sự sống toàn vẹn và trong sáng cho bản thân nó cùng đồng loại theo một chiều hướng tốt đẹp nhất hài hòa giữa đất trời và con người.

Chỉ mấy mươi năm tồn sinh lặng lẽ, quanh quẩn ở mảnh đất Thừa Thiên Huế này thôi, chúng ta không ai mà không trải qua những tháng ngày thanh bình, hiền hòa soi bóng bên những dòng sông nhỏ quê nhà, vậy mà chỉ mấy mươi năm với bao đổi thay nghiệt ngã, những người ở xa quê hương trở về giờ đây khó có thể tìm lại hình ảnh dòng sông thơ ấu trong xanh đã từng là nỗi nhớ khôn nguôi in sâu trong tâm khảm họ.

Tôi chỉ ước ao một điều hết sức đơn giản là làm sao để khơi lại dòng chảy cho tất cả các con sông, con hói nhỏ từng chảy qua các làng ven kinh thành Huế. Những con rạch, con hói từ Hương Hồ, Kim Long, La Chữ, từ Thủy Biều, Lương Quán, Dương Xuân cho đến La Ỷ, Ngọc Anh, Nam Phổ, Thế Lại. Những con hói chạy dọc từ Vĩ Dạ cho đến làng Dương Nổ ra tới phá Tam Giang… làm sao dân Huế mình phải đồng lòng ra sức nạo vét khơi thông lại hết thảy những dòng sông nhỏ trong xanh. Dặn dò nhau đừng xả rác để đến mùa mưa lụt nước chảy thông dòng trôi nhanh ra biển cả, để thôn xóm quê nhà mãi xanh đẹp như ngày xưa. Đừng để muộn màng, đừng để những dòng sông nhỏ bị lấp dần đi và rồi mất dấu.

Châu Phước Kim Quảng cáo Quảng cáo Quảng cáo

Pháp bị được chế tác bằng gỗ độc bản tại chùa Giác Viên

Lâu đài cát

Lời cảm ơn gửi Báo Giác Ngộ

Biết bao ân tình

Giáo đoàn VI - hệ phái Khất sĩ tổ chức khóa tu “Sống chung tu học” lần thứ 31

Tứ thiên vương - Từ huyền thoại đến nghệ thuật

Quảng cáo

Ấn Độ: Phái đoàn GHPGVN tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Phật giáo toàn cầu lần thứ 2

GNO - Sáng nay 24-1, tại Trung tâm Hội nghị Bharat Mandapam ở New Delhi, Hội nghị Thượng đỉnh Phật giáo toàn cầu (GBS) lần thứ 2 chính thức khai mạc trong không khí trang nghiêm và cởi mở.

Chùa Tường Nguyên (TP.HCM) khởi công xây dựng 2 công trình cầu dân sinh nông thôn

GNO - Ngày 24-1, chùa Tường Nguyên (TP.HCM) đã khởi công xây dựng 2 cây cầu dân sinh tại tỉnh Vĩnh Long và Đồng Tháp.

Ban Kinh tế - Tài chính Phật giáo TP.HCM tổng kết Phật sự năm 2025 và triển khai hoạt động năm 2026

GNO - Chiều nay, 24-1, Ban Kinh tế - Tài chính GHPGVN TP.HCM tổ chức tổng kết hoạt động Phật sự năm 2025 và triển khai hoạt động Phật sự năm 2026.

Chùa Quảng Liên (TP.HCM) tổ chức Phiên chợ 0 đồng lần 7 trao 300 phần quà Tết đến hộ nghèo

GNO - Sáng 24-1, chùa Quảng Liên phối hợp Ủy ban MTTQVN xã Kim Long (TP.HCM) tổ chức Phiên chợ 0 đồng lần 7, trao tặng 300 phần quà đến bà con có hoàn cảnh khó khăn tại địa phương.

Phân ban Ni giới Trung ương tổng kết Phật sự năm 2025: 32 Phân ban trực thuộc hoạt động ổn định sau sáp nhập

GNO - Sáng nay, 24-1, tại thiền viện Quảng Đức (P.Xuân Hòa, TP.HCM), Phân ban Ni giới T.Ư (thuộc Ban Tăng sự T.Ư) tổ chức tổng kết hoạt động Phật sự năm 2025 và triển khai hoạt động Phật sự năm 2026. Quảng cáo Quảng cáo Quảng cáo Quảng cáo

• Tin đọc nhiều

Đức Pháp chủ quang lâm chùa Vĩnh Nghiêm tưởng niệm cố Trưởng lão Hòa thượng Thích Thanh Kiểm

1

Nhân duyên đến với đạo Phật của người ngoại quốc qua câu chuyện của Brian Evans

2

Báo Giác Ngộ giai phẩm Tết Bính Ngọ - 2026

3

50 năm phụng sự và hành trình tiếp sức ước mơ

4

[Video] Đức Pháp chủ quang lâm chứng minh, trao Giáo chỉ tấn phong giáo phẩm tại Hội nghị Thường niên GHPGVN

[Video] Khai mạc Hội nghị Ban Thường trực Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam

Hòa thượng Thích Khế Chơn: Báo Giác Ngộ kiên định lan tỏa từ bi, trí tuệ và giá trị nhân văn của Phật giáo

Cư sĩ Lê Đại Dương: "Podcast - Điểm chạm mới để kết nối giới trẻ và Phật giáo trên Giác Ngộ online"

[Podcast] Ni sư Thích nữ Hương Nhũ: Điều tâm đắc nhất ở Báo Giác Ngộ chú trọng chất lượng nội dung tin, bài

[Video] Lễ vía Đức Phật Di Đà tại chùa Huê Nghiêm - khởi đầu mùa tu Gia hạnh Phổ Hiền năm Ất Tỵ

Ban Giám luật thu hồi Giáo chỉ tấn phong Ni trưởng đối với Ni sư Thích nữ Đức Hải (Khánh Hòa)

Danh sách 29 vị được tấn phong giáo phẩm Hòa thượng năm 2025

Danh sách 303 vị được tấn phong giáo phẩm Thượng tọa năm 2025

Quảng cáo Quảng cáo

Thông bạch của Giáo hội về việc tổ chức Tết Nguyên đán Bính Ngọ - 2026

Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung và lãnh đạo Ban Tôn giáo Chính phủ thăm Đức Pháp chủ GHPGVN

Đức Pháp chủ quang lâm chùa Vĩnh Nghiêm tưởng niệm cố Trưởng lão Hòa thượng Thích Thanh Kiểm

Báo Giác Ngộ số 1338: Walk for Peace - Những bước chân mang thông điệp từ bi chạm trái tim người Mỹ

Đón đọc nguyệt san Giác Ngộ Xuân Bính Ngọ - 2026

Thu hồi Giáo chỉ tấn phong Thượng tọa đối với Đại đức Thích Minh Phẩm (Lâm Đồng)

Báo Giác Ngộ giai phẩm Tết Bính Ngọ - 2026

Báo Giác Ngộ số 1337: Giới thiệu toàn văn Nghị quyết Đại nghị Hội đồng Chứng minh GHPGVN lần thứ III

Previous Next