Loài Chim Của Sự đe Dọa – Niệc Mỏ Vằn. - Nguyễn Minh Đoan

Niệc mỏ vằn là một loài động vật quý hiếm ở Việt Nam. Tên Tiếng anh : Wreathed Hornbill. Danh Pháp Khoa Học: Rhyticeros undulatus là một loài chim trong họ Bucerotidae. Thuộc họ Hồng hoàng, gặp ở Việt Nam, Mianma, Thái Lan, Malaysia; sống định cư ở rừng xanh, trong các cùng đồi núi, thung lũng có độ cao  từ 1000 – 1500m, và rừng ngập mặn. Niệc mỏ vằn là loài động vật quý hiếm, số lượng cá thể ngoài tự nhiên bị suy giảm mạnnh do bị mất nơi sống và bị săn bắt trái phép. Theo sách đỏ Việt Nam,Niệc mỏ vằn bị đe dọa tuyệt chủng ở mức sẽ nguy cấp (VU). Được tìm thấy trong rừng từ Ấn Ðộ, Ấn Độ và Bhutan, Đông và Nam thông qua Đông Nam Á lục địa và Greater Sundas ở Inđônêxia, ngoại trừ Sulawesi. Nó dài 75-100 cm. Con đực có trọng lượng từ 1,8 kg đến 4.0 kg và con cái nặng từ 1,36kg đến 2,7kg.

Chim trưởng thành, đuôi màu trắng. Da ở họng vàng cam tươi có vằn ngang đen ở chim đực và xanh thẫm ở chim cái. Mũ trên mỏ và gốc mỏ có gò lượn sóng, mỏ trắng ngà, gốc mỏ có màu đỏ ở chim đực. Đỉnh đầu có mào nâu tím thẫm ở chim đực và đen ở chim cái. Hai bên đầu và cổ trắng. Phần còn lại của bộ lông màu đen.Chim cái mắt nâu vàng, da quanh mắt hồng thẫm. Chân đen. Chim non không có nếp gấp ở mỏ, mỏ nhỏ hơn. Ăn quả cây, thức ản động vật chỉ chiếm khoảng 5%. Là nguồn gen quý.

Sinh học, sinh thái:

Chưa rõ. Kết quả nghiên cứu ở Thái Lan cho thấy loài này sinh sản vào tháng 2 – 5, kéo dài tới 120 ngày. Thời gian ấp 40 – 45 ngày và thường chỉ thấy một con. Niệc mỏ vằn sống và làm tổ, kiếm ăn ở rừng nguyên, thứ sinh thường xanh ẩm ít bị khai thác ở các thung lũng, vùng đồi núi cao 100-1500m và cả rừng ngập mặn. ở Thái Lan chúng kiếm ăn và làm tổ ở tầng cao của rừng từ 20-28m và vùng hoạt động trong mùa sinh sản rộng khoảng 12km2. Ngoài mùa sinh sản vùng hoạt động kiếm ăn hẹp hơn có bán kính rộng 10km2 và có thể gặp được đàn đông hàng trăm con. Một số khu vực ở miền Trung và Nam Bộ nước ta thường chỉ gặp đàn nhỏ 3 – 5 con. Tuy nhiên, đôi khi có thể gặp đàn lớn đến gần hai chục con.

Phân bố:

Trong nước: Miền Trung và Nam Bộ Việt Nam. Hiện tại có ở Trung tâm cứu hộ động vật hoang dã tại Củ Chi. Truyện kể rằng: Chú Niệc mỏ vằn do anh Quản Trọng Hoàng ở quận 9, TP.HCM mua lại từ người buôn bán trái phép và tự nguyện giao nộp lại cho Trạm để cứu hộ. Khi tiếp nhận, cá thể này yếu, lông đuôi không có, lông cánh bị cắt nên không bay được, khớp chân sưng phù. Hiện nay tình sức khỏe đã bình thường, lông đuôi và cánh đã bắt đầu mọc lại.

Thế giới: Ấn Độ, Butan, Trung Quốc và Đông nam Á.  Giá trị: Quý hiếm, có giá trị khoa học và hình dáng đẹp, làm cảnh, thương mại, thực phẩm. Tình trạng: Số lượng cá thể ít vì nơi sống bị mất dần, vùng phân bố bị thu hẹp nhanh và bị săn bắt bừa bãi, hiện nay hiếm. Đã được đưa vào Sách Đỏ Việt Nam (1992-2000), tuy có mặt ở nhiều khu bảo tồn thiên nhiên và Vườn quốc gia ở vùng Tây Bắc, miền Trung và Nam Bộ nước ta nhưng việc bảo vệ chưa có hiệu quả cao và việc hồi phục số lượng rất chậm. Cần nghiêm cấm săn bắt, đồng thời đẩy mạnh việc bảo vệ tốt các quần thể còn lại cùng với nơi ở và nơi kiếm ăn của chúng. Loài này hiện đang đe dọa bởi săn bắn dùng súng trong mùa quả của nhiều loài cây rừng.

Các giá trị này không thể quy ra theo giá trị kinh tế (hoặc nếu có thì sẽ rất cao) vì đến thế hệ sau , chúng ta có thể trả bao nhiêu tiền để được hưởng giá trị tinh thần của việc được nhìn một con chim Niệc mỏ vằn bằng xương bằng thịt, thay vì ngắm nó qua các hình ảnh, clip được làm từ quá khứ. Và ngày nay, vì lợi ích kinh tế nên con người thường xuyên săn bắt và nhốt chúng vào lồng vì lợi  ích của bản thân. Nhưng chim chúng cũng có một khao khát, mong ước được bay lượn trên bầu trời, và một số loài mong muốn mang tiếng hót của mình đến mọi người.

Làm sao các loài động vật có thể thoát ra khỏi chiếc bẫy bằng đinh sắt nhọn này? Nếu chúng may mắn được cứu thì chân của nó cũng bị hoại tử và khó có thể trở về với cuộc sống thiên nhiên để sinh tồn bằng bản năng của chúng được.

Và cả chiếc bẫy sắt kinh khủng này có thể làm chúng ta mất đi một chân của mình nếu dẫm phải nó.

Đến đây, chúng ta có thể phần nào nhận thấy lý do vì sao phải thực hiện các biện pháp bảo tồn các loài động vật quý hiếm. Mỗi loài vật biến mất sẽ là những giá trị độc nhất bị mất đi vĩnh viễn, không thể phục hồi. Kéo theo đó là những hậu quả về sinh thái, môi trường không thể lường trước. Thay đổi quan niệm và thay đổi hành động của mỗi cá nhân sẽ góp phần duy trì các giá trị vô giá đó cho các thế hệ tương lai của chúng ta. Đặc biệt là loài chim Niệc mỏ vằn nói riêng và tất cả các loài động vật quý hiếm nói chung.

Simon, một anh chàng tình nguyện viên từ Úc tại Trại Cứu Hộ đang tự tay dán lại các dòng chữ tiếng Việt dù anh ta không biết tiếng Việt nhằm kêu gọi mọi người trên đất nước chung tay bảo vệ thiên nhiên và cuộc sống các loài động vật hoang dã trước khi quá muộn.

Hãy cùng chúng tôi bảo vệ và cứu lấy thiên nhiên chúng ta nhé các bạn. Nếu bạn muốn đến đây để trợ giúp các nhân viên tình nguyện Việt và Úc để xây dựng, sơn phết các cơ sở săn sóc các loài động vật được cứu sống hay muốn hiểu thêm về thế giới động vật, hãy liên lạc với Wildlife At Risk (WAR).

Share this:

• X
• Facebook

Like Loading...

Related