Lọc “ảo” Chung, Phù Hợp Xu Thế - Báo Nhân Dân

Kiểm soát tổng chỉ tiêu tuyển sinh

Nếu khảo sát nguyện vọng của các trường khi xét tuyển bằng câu hỏi: “Xét tuyển có ảo và muốn giảm ảo hay không?” gần như 100% đều trả lời là có! Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng rất quan tâm câu chuyện “ảo” và nỗ lực cùng các trường giải quyết “vấn đề nóng” này. Tuy nhiên, giải quyết bằng cách nào lại là câu chuyện đang có nhiều ý kiến trái ngược nhau.

PGS, TS Nguyễn Đức Nghĩa, nguyên Phó Giám đốc Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh cho rằng: Phương thức lọc ảo chung không chỉ tác động nhiều đến thí sinh, mà còn giúp các em có sự cân nhắc, lựa chọn nguyện vọng trúng tuyển một cách kỹ càng và tốt hơn. Tuy vậy, trong bối cảnh và đặc thù tuyển sinh của các trường sau dịch Covid-19 thì giải pháp trên sẽ khó hiệu quả và gây khó cho các trường.

Những năm trước, Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ lọc ảo với phương thức xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp THPT. TS Nguyên Công Hào, Trưởng ban Đào tạo và Công tác sinh viên (Đại học Huế) đồng tình: Chúng ta có thể xây dựng hệ thống lọc ảo chung cho tất cả phương thức xét tuyển. Tuy nhiên, các trường phải tuân thủ nguyên tắc cập nhật dữ liệu vào phần mềm xét tuyển, lọc ảo chung. Đặc biệt, cần có sự phối hợp, vào cuộc của các sở giáo dục và đào tạo trong việc cập nhật dữ liệu liên quan đến kết quả học tập của thí sinh. Dù khó, nhưng không phải là không làm được, quan trọng là chúng ta có đủ quyết tâm để làm.

Tán thành với phương án lọc ảo chung, PGS, TS Nguyễn Phong Điền, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Bách khoa Hà Nội, nhìn nhận: Nếu thực hiện sẽ tránh được phiền toái cho thí sinh và các cơ sở đào tạo. Năm nay, Trường đại học Bách khoa Hà Nội vẫn chạy phần mềm lọc ảo đối với nhóm trường đại học khu vực phía bắc. Nếu đưa tất cả phương thức xét tuyển cùng lọc ảo thì Bộ Giáo dục và Đào tạo cần yêu cầu các trường đại học không được xét tuyển các phương thức riêng trước. Điều này không vi phạm quyền tự chủ tuyển sinh, vì trường đại học được quyết định phương thức xét tuyển, còn Bộ quyết định chương trình kế hoạch để bảo đảm quyền lợi cho thí sinh.

Nhìn thẳng vào thực tế tuyển sinh hai năm trở lại đây, TS Trần Đình Lý, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Nông Lâm TP Hồ Chí Minh cho rằng: Những thay đổi của Bộ Giáo dục và Đào tạo đều hướng đến mục tiêu chất lượng. Bởi năm 2021 nhiều trường đồng thời sử dụng nhiều phương thức, tổ hợp xét tuyển cho một ngành. Tuy vậy, tỷ lệ nhập học các phương thức khác thường diễn ra trước, trường nào tuyển được nhiều sẽ không còn bao nhiêu cho chỉ tiêu của phương thức điểm thi tốt nghiệp THPT. Trường nào dành chỉ tiêu cao cho phương thức xét tuyển điểm thi tốt nghiệp THPT thì phải điều chỉnh chỉ tiêu còn lại. Bất cập ở chỗ, các trường áp dụng nhiều phương thức xét tuyển nhưng theo quy định phải nhập dữ liệu lên hệ thống chung trước khi diễn ra việc lọc ảo cho phương thức tốt nghiệp (thường là phương thức cuối cùng) thì trường làm, trường không. Điều này dẫn tới số lượng thí sinh ảo lớn. “Chính vì vậy, mới có giải pháp về kỹ thuật được dự kiến điều chỉnh cho năm nay, với mong muốn khắc phục bất cập, bảo đảm sự công bằng cho thí sinh và cho chính các trường, nhất là trường tuân thủ nghiêm túc quy chế”, TS Lý nói.

Tuy nhiên, theo TS Trần Đình Lý, cái khó là tại thời điểm này, nhiều trường đã công bố phương thức và thí sinh cũng đã đăng ký nguyện vọng khá nhiều, trong khi quy chế chính thức chưa ban hành nên những việc đã diễn ra lại khó khắc phục. “Tôi cho rằng, nếu dự kiến điều chỉnh có ý nghĩa này được ban hành sớm hơn sẽ tốt cho các bên liên quan. Tôi không đồng tình với một số quan điểm cho rằng, Bộ “ôm” công việc của các trường trong bối cảnh tự chủ. Điều gì hợp lý sẽ tồn tại. Nên hiểu đây là cơ quan quản lý nhà nước đang hỗ trợ các trường và hai bên đang nhắm đến việc phục vụ tốt nhất cho thí sinh. Cần logic giữa chính sách và cách kỹ thuật để thực hiện”, TS Lý nhận xét.

Có chung góc nhìn, PGS, TS Nguyễn Vũ Quỳnh, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Lạc Hồng đánh giá, Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trương sử dụng phần mềm lọc ảo chung cho các phương thức xét tuyển là hướng đi đúng khi những năm qua lượng thí sinh ảo có tên trúng tuyển vào Trường đại học Lạc Hồng nói riêng và các trường đại học nói chung là rất lớn và có xu hướng tăng hằng năm. Do đó, nếu thực hiện tốt giải pháp này sẽ hạn chế được tình trạng ảo. Tuy nhiên, Bộ Giáo dục và Đào tạo phải kiểm soát được việc nhập đầy đủ và đúng dữ liệu trên hệ thống của các trường.

Không làm thay nhiệm vụ xét tuyển

Trước ý kiến lo ngại về tình trạng quá tải cho hệ thống nếu áp dụng phương án lọc ảo trên, đại diện lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào xử lý nguyện vọng, lọc ảo dựa trên nguyên tắc rất đơn giản. Hệ thống sẽ tăng tải dữ liệu, còn các trường vẫn xét tuyển theo cách thức của mình và tự chủ xét tuyển. Hệ thống của Bộ làm công việc xử lý thứ tự nguyện vọng, thông qua đó để lọc ảo, sắp xếp các thí sinh trúng tuyển ở nguyện vọng cao hơn.

Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ hoàn thiện phần mềm đăng ký xét tuyển trực tuyến đối với các phương thức xét tuyển của cơ sở đào tạo. Tất cả thí sinh sẽ đăng ký xét tuyển theo các phương thức bằng hình thức trực tuyến trên phần mềm và sẽ được cấp một mã định danh theo số căn cước công dân của các em. Khi đăng ký xét tuyển, thí sinh phải tải dữ liệu hồ sơ minh chứng về đối tượng ưu tiên lên hệ thống.

Đối với một số trường xét tuyển theo phương thức riêng, thí sinh thực hiện đăng ký và nộp hồ sơ xét tuyển cho cơ sở đào tạo nếu có yêu cầu (thực hiện theo quy trình của trường), đồng thời đăng ký nguyện vọng trên Cổng thông tin của Bộ hoặc Cổng dịch vụ công quốc gia. Hết thời hạn đăng ký, các trường trích xuất dữ liệu thí sinh đăng ký xét tuyển vào trường mình để xét tuyển, sau đó cập nhật lại lên hệ thống dữ liệu thí sinh trúng tuyển. Phần mềm của Bộ sẽ lọc ảo chung toàn hệ thống trong đợt 1.

Lưu ý, phần mềm chỉ hỗ trợ lọc ảo và không làm thay nhiệm vụ xét tuyển của nhà trường. Các trường đại học chủ động thực hiện công tác xét tuyển, hoặc phối hợp thành nhóm trường trong công tác chạy phần mềm xét tuyển. Với phương thức xét tuyển dựa trên điểm học bạ, có thể sử dụng trực tiếp hệ thống đăng ký xét tuyển của Bộ. Sau thời gian thí sinh đăng ký nguyện vọng, các trường sẽ tải nguyện vọng và điểm học bạ của thí sinh về để xét tuyển, sau đó tải danh sách trúng tuyển lên hệ thống của Bộ để lọc ảo cùng với các phương thức khác.

Với phương thức xét tuyển khác học bạ hoặc dựa trên học bạ nhưng phức tạp hơn, cần một hệ thống riêng, cơ sở đào tạo phải thông báo rõ cho thí sinh để đăng ký, nộp hồ sơ xét tuyển cho trường, đồng thời đăng ký nguyện vọng trên hệ thống của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Các trường có thể chạy phần mềm xét tuyển trước, nhưng sẽ tải danh sách trúng tuyển lên hệ thống của Bộ để lọc ảo cùng với các phương thức khác.

Đại diện Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) khẳng định: Phương án lọc ảo chung tất cả phương thức xét tuyển sẽ không ảnh hưởng quyền tự chủ của nhà trường cũng như quyền lợi của thí sinh. Thí sinh vẫn được đăng ký không giới hạn về số nguyện vọng và trúng tuyển ở nguyện vọng cao nhất, ưu tiên nhất khi đáp ứng điều kiện của cơ sở đào tạo. Các cơ sở giáo dục đại học vẫn áp dụng đa dạng phương thức xét tuyển, đồng thời dự báo được chính xác số lượng trúng tuyển, do số lượng thí sinh ảo giảm tối đa.

THANH NHUNG