Lý Thuyết Định Luật Jun - Len-xơ | SGK Vật Lí Lớp 9

ĐỊNH LUẬT JUN - LEN-XƠ

I. Điện năng biến đổi thành nhiệt năng

1. Một phần điện năng được biến đổi thành nhiệt năng

- Dụng cụ hay thiết bị biến đổi một phần điện năng thành nhiệt năng và một phần thành năng lượng ánh sáng như: bóng đèn dây tóc, đèn huỳnh quang,…

- Dụng cụ hay thiết bị biến đổi một phần điện năng thành nhiệt năng và một phần thành cơ năng như: quạt điện, máy bơm nước,…

2. Toàn bộ điện năng được biến đổi thành nhiệt năng

Dụng cụ hay thiết bị điện có thể biến đổi toàn bộ điện năng thành nhiệt năng như: nồi cơm điện, ấm nước điện, bàn là,…

II. Định luật Jun-len-xơ

- Nội dung: Nhiệt lượng tỏa ra ở dây dẫn khi có dòng điện chạy qua tỉ lệ thuận với bình phương cường độ dòng điện, với điện trở của dây dẫn và thời gian dòng điện chạy qua.

- Hệ thức của định luật:

\(Q = {I^2}.R.t\)

Trong đó:

Q: nhiệt lượng tỏa ra từ vật dẫn (J)

R: điện trở của vật dẫn \(\left( \Omega  \right)\)

I: cường độ dòng điện chạy qua vật dẫn (A)

t: thời gian dòng điện chạy qua vật dẫn (s)

III. Chú ý

- Nếu nhiệt lượng Q tính bằng đơn vị calo (cal) thì ta có công thức: \(Q{\rm{ }} = 0,24{I^2}Rt\)

- Ngoài ra Q còn được tính bởi công thức : \(Q = UIt\) hoặc \(Q = \frac{{{U^2}}}{R}t\)

- Công thức tính nhiệt lượng: \(Q = mc\Delta t\)

Trong đó:

+ m khối lượng (kg)   

+ c nhiệt dung riêng (Jkg.K)

+ \(\Delta t\) độ chênh lệch nhiệt độ (0C hoặc 0K)

IV. Phương trình cân bằng nhiệt

Phương trình cân bằng nhiệt:

\({Q_{toa}} = {Q_{thu}}\)

\(\left\{ \begin{array}{l}{Q_{thu}} = {m_1}{c_1}\left( {{t_2} - {t_1}} \right)\\{Q_{toa}} = {m_2}{c_2}\left( {{t_1}' - {t_2}} \right)\end{array} \right.\)

Trong đó:

+ \({m_1},{c_1},{t_1}\) lần lượt là khối lượng, nhiệt dung riêng và nhiệt độ ban đầu của vật thu nhiệt

+ \({m_2},{c_2},{t_1}'\) lần lượt là khối lượng, nhiệt dung riêng và nhiệt độ ban đầu của vật tỏa nhiệt

+ \({t_2}\): nhiệt độ sau cùng của vật

Sơ đồ tư duy về Định luật Jun - Len-xơ