Lý Thuyết Tam Giác Tình Yêu

Lý thuyết tam giác tình yêu được tác giả Sternberg công bố vào năm 1968, mô tả sự phức tạp thường bắt gặp trên con đường đi tới các quan hệ yêu thương. Theo thuyết tình yêu của Robert Sternberg, tình yêu được tạo nên từ 3 thành phần: sự thân mật , sự đam mê, sự cam kết. Những thành phần này tương đối liên quan đến nhau. Ông tranh luận rằng bạn không có tình yêu nếu bạn thiếu ba thành phần này.

Thuyết tam giác tình yêu của Robert Sternberg thừa nhận tất cả các kinh nghiệm tình yêu có 3 yếu tố: sự thân thiết, sự đam mê và sự cam kết. Mỗi yếu tố đại diện cho một đỉnh của tam giác, từ đó mà thuyết này có tên như vậy.

Sự đam mê dẫn tới những kinh nghiệm cảm xúc rất mạnh (cả tích cực và tiêu cực) trong mối quan hệ tình yêu, bao gồm cả dục vọng về giới tính. Sự đam mê liên quan đến chiều hướng lãng mạn, sự thu hút thể xác và sự trọn vẹn của tình dục. Mặc dù các nhu cầu tình dục có thể có ảnh hưởng lên mức độ gần gũi trong mối quan hệ, những nhu cầu khác cũng được tính là một phần của sự đam mê như nhu cầu ở cùng nhau, coi trọng bản thân, địa vị , sự phục tùng, tự lập. Ví dụ, lòng tự trọng bị de dọa khi trải qua ghen tị.

Sự thân thiết dẫn tới sự ấm áp, gần gũi và chia sẻ trong một mối quan hệ. Dấu hiệu của sự thân thiết bao gồm cho và nhận sự hỗ trợ về cảm xúc, muốn hạnh phúc hơn khi yêu và chia sẻ bản thân và tài sản với ai đó. Việc chúng ta sẵn sàng thể hiện bản thân là yếu tố cần thiết để có thể thành công và duy trì tình cảm thân thiết trong một mối quan hệ.

Sự cam kết bao gồm sự quyết định và mục đích cụ thể để duy trì mối quan hệ mặc dù khó khăn và có thể phải trả giá. Theo Sternberg, sự cam kết có thể tồn tại ở phương diện ngắn hay dài. Phương diện ngắn liên quan tới sự tỉnh táo khi quyết định để yêu ai đó. Phương diện dài ảnh hưởng tới tính bền vững của mối quan hệ . Mặc dù quyết định yêu một người thường đến trước lời cam kết nhưng không phải lúc nào cũng luôn như vậy (ví dụ như việc chuẩn bị kết hôn)

Sternberg mô tả 8 loại mối quan hệ này xuất phát từ sự có mặt hoặc không có mặt của mỗi một yếu tố trong thuyết tam giác tình yêu này.

Một trong những loại quan hệ là “nonlove” không được thể hiện trong biều đồ bởi vì nó được định nghĩa bởi sự không có mặt của của một yếu tố nào đó trong 3 yếu tố. Phần lớn là các mối quan hệ cá nhân với nhau, vô trách nhiệm với nhau thuộc loại này. Khi tồn tại cả 3 yếu tố thì được gọi là tình yêu hoàn hảo.

Mô hình của Sternberg đã nhận được nhiều quan tâm và thu hút các công trình nghiên cứu về nó. Cùng với sự ủng hộ lý thuyết của ông, các nhà nghiên cứu đã giải thích rằng 3 yếu tố mà Sternberg mô tả không chỉ đại diện cho suy nghĩ phổ biến của mọi người về  thế nào là tình yêu mà còn phản ánh kinh nghiệm tình yêu cá nhân của họ (Aron & Westbay, 1996). Tuy vậy, mức độ của sự cam kết và thân thiết được tìm thấy ở mức trung bình nếu cặp đôi kiềm chế tình cảm mối quan hệ của họ (Hendrick, Hendrick & Adler, 1988). Mặt khác, một nghiên cứu chỉ ra rằng có rất ít luận điểm có thể chứng minh cho quan điểm là nhiều loại tình yêu có thể được tính toán theo các cách khác nhau giữa sự thân thiết, cảm xúc mạnh mẽ và lời cam kết (Hendrick & Hendrick, 1989).

Nguồn tham khảo: Wayne Weiten, Margaret Champlin Lloyd “Psychology applied to modern life”

Dịch: Đoàn Văn Lộc và Nguyễn Thị Kiều Trinh (Tâm lý học CLC, ĐH Quốc gia Hà Nội)

Biên tập và minh họa: Hoàng Thu Phương (Tâm lý – Giáo dục học, ĐH Sư phạm Hà Nội)

Share this:

• X
• Facebook

Like Loading...

Related