Mả Ngụy Khổng Lồ Giữa Lòng Sài Gòn - Đông Tác

Đất của oan hồn

Mả ngụy hay còn gọi là Mả Biền Tru (Biền Tru: chém ngay, không cần xét xử) vốn nằm trong một vùng đất khá rộng lớn gọi là Đồng tập trận của Sài Gòn ngày xưa. Nơi đây tháng 9-1835, máu đã nhuốm đỏ pháp trường, tử khí bốc lên từ hàng ngàn xác người hơn chục ngày sau vẫn chưa tan. Tương truyền rằm sau đấy, dân trong vùng cúng cô hồn liên tục đến hết tháng vẫn bị người âm hiện về kêu khóc…

Mả ngụy gắn liền với sự kiện “diệt giặc Lê Văn Khôi” dưới thời vua Minh Mạng. Khôi vốn tên là Nguyễn Hựu người Cao Bằng, dũng mãnh vô song, tay không đánh cọp, khiến dân chúng khắp nơi nể phục. Thời còn trẻ, Khôi đã từng dấy binh làm loạn, bị quan quân đuổi đánh mới chạy về Thanh Hóa. Tại đây Hựu gặp Lê Văn Duyệt, mến tài, bèn đầu thú. Thấy Hựu tài sức hơn người, Duyệt tin dùng, nhận làm con nuôi, đổi tên là Lê Văn Khôi và cất nhắc lên làm Phó vệ úy.

Năm 1832, khi Tổng trấn Gia Định thành Lê Văn Duyệt vừa mới mất, quan bố chánh Bạch Xuân Nguyên vốn có hiềm khích với ông Duyệt, liền lập mưu hại gia đình ông. Nguyên lấy cớ phụng mật chỉ của vua mà bắt bớ và tra khảo cả nhà Lê Văn Duyệt. Lê Văn Khôi quá uất ức, liền tính chuyện cướp ngục và mưu phản triều đình Huế.

Khôi cướp ngục thành công, liền xông vào dinh giết chết Bạch Xuân Nguyên. Quan cùng Nguyên xử vụ án Lê Văn Duyệt là Nguyễn Văn Quế đem quân đến cứu cũng bị giết chết.

Sài Gòn bấy giờ có thành Bát quái, còn gọi là thành Phiên An, năm 1830 đã được Lê Văn Duyệt cho sửa lại [1]. Giả Tiến Chiêm, Phó lãnh binh Phiên An, đem hơn 400 lính chống lại nhưng cũng thua Lê Văn Khôi và 27 người lính theo ông.

Lê Văn Khôi cho mở cửa tù, thả hết phạm nhân, phát khí giới cho họ, thu phục về phe mình. Khôi tự xưng là Đại nguyên soái, phong quan tước cho thủ hạ, lập triều đình riêng. Chiếm được Phiên An, Khôi sai Thái Công Triều đem quân đi chiếm các tỉnh thành khác. Chỉ trong vòng chưa đầy 1 tháng, Nam Kỳ lục tỉnh đã nằm trong tay Lê Văn Khôi.

Minh Mạng cử hàng vạn quân quan theo đường thủy, đường bộ ồ ạt vào Nam chiếm lại hết các tỉnh thành, vây đánh Sài Gòn. Lê Văn Khôi thất thế, cố thủ tại Phiên An. Triều đình vây thành ròng rã hai năm vẫn không vào được.