Mâm Cỗ Cúng Gia Tiên Ngày Tết Cần Những Gì - Kiến Thức

Giải mã Mâm cỗ cúng gia tiên ngày Tết cần những gì?

(Kiến Thức) - Cỗ cúng gia tiên ngày Tết mỗi nơi mỗi khác vùng miền nhưng cơ bản thường có đủ bánh chưng, dưa hành, các món xào món nấu, giò thủ giò lụa.

Nam Khánh 04/02/2016 12:30 Khi viết cuốn "Việt Nam phong tục", học giả Phan Kế Bính kế thừa phong tục thời trước đúc kết rằng: “Sáng mồng một Tết thì làm cỗ cúng gia tiên và cúng cả Thổ Công, Táo Quân, Nghệ sư… cỗ bàn to nhỏ thế nào cũng được, nhưng làm sao cũng phải có bánh chưng, cá kho, giò, chả, dưa hành, thịt bò mới ra cỗ ngày Tết”. Bánh chưng, giò chả, dưa thành là những thứ đặc trưng của thực phẩm ngày tết nên không thể thiếu. Mặt khác đây cũng là các thứ thực phẩm đã chuẩn bị sẵn từ trước nên không mất nhiều thời gian để làm. Tuy nhiên nếu chỉ có thế thì cũng chưa thành một mâm cỗ được.

Ảnh minh họa.

Vậy phải có những gì để thành một mâm cỗ cúng gia tiên hoàn chỉnh? Thực ra ngoài những món đặc trưng ngày tết như đã nói ở trên, không có một quy tắc nào bắt buộc mâm cỗ ngày tết phải có gì. Điều đó tùy thuộc vào từng địa phương từng vùng miền. Có nơi bắt buộc cỗ tết phải có cá kho, nơi khác cho là phải có thịt đông, canh măng miến... Ta hãy thử tìm hiểu mâm cỗ tết thời xưa ở Hà Nội và Nam Định qua trang viết của các nhà văn. Cỗ cúng tết của người Hà Nội Sinh thời, nhà văn Băng Sơn từng viết nhiều bài về văn hóa của Hà thành. Những bài đó sau này tập hợp trong cuốn "Thú ăn chơi của người Hà Nội". Ông từng viết một bài mang tên “Ăn gì ngày tết”, trong đó miêu tả rằng: “Mâm cỗ tết của người Hà Nội không cần đầy tú hụ nhưng nó lại là một hòa sắc như bức tranh của họa sĩ thả lên đó mấy làn tóc xanh nhỏ như tơ, thứ lá chanh thái chỉ, thơm hương vườn quê làm ta nhớ đến cành canh có hoa tím nở trong ánh xuân vườn hôm nào ta cùng ai đó dạo chơi... Đó là bát bóng thả miếng bóng vàng mờ, đi với cà rốt đỏ, mảnh đậu Hà Lan xanh, mấy sợi rau mùi lồng khồng, củ hành chín trong suốt... Đó là đĩa hành nén ngoài vàng chanh trong trắng nõn dâng cho ta vị mặn chen chua, hương thơm hòa cái giòn giòn thích thú hàm răng... Cần màu huyền thì khoanh giò thủ kia, miếng sụn trắng sợi mộc nhĩ đen, khoanh giò có hình số 8, có hình cái eo cô gái. Những giò nem ninh mọc, những luộc rán, kho xào... đều được trình bày cho đôi mắt no nê trước khi ta nâng đôi đũa khô ráo thơm tho cho cái lưỡi phải mệt nhoài trong tấm tắc...”.

Ảnh minh họa. Nguồn ảnh: Vnexpress.

Ông cũng lại nói rằng mâm cỗ tết của người Hà Nội không cho phép lai căng những thứ xa lạ. Hầu như không ai ăn bánh mì pa-tê, giăm bông và không ai bày đĩa cà la thầu bên cạnh chiếc bánh chưng đã óng ánh xanh dền. Cũng không thể tráng miệng bằng cà phê sữa mà phải là chén trà thơm, miếng mứt nhỏ bé rồi tí tách cái hạt dưa tí hon chứ không cần sâm banh trong cốc có chân. Trong một bài khác mang tên “Mâm cỗ Việt Nam” ông nói rõ hơn về các món chính trong một mâm cỗ ở Hà Nội xưa. Băng Sơn viết: “Thức ăn trên mâm cỗ, thường chỉ là những món thuần Việt Nam. Tùy theo gia cảnh, tài khéo léo của bà chủ nhà mà gia giảm, thêm bớt, đầy vơi, cầu kỳ hay đơn giản. Tuy vậy cũng không thể quá đơn sơ. Thông thường, cỗ có những món bát: Măng, miến, mọc, mực, gà vịt tần, khoai nấu, bóng nấu, chim hầm... các món đĩa: Thịt gà luộc, gà quay, giò lụa, chả quế, chả rán, thịt quay, xào, giò thủ, nộm... Kèm thêm có thể là dưa góp, dưa chua, rau sống, rau gia vị. Cuối bữa cỗ là xôi vò, chè đường, hay chè đỗ đãi, là bánh cốm, bánh xu xê hoặc hoa quả”. Tất nhiên đây là cỗ ngày thường nên có cả vịt, mực, chim hầm. Còn trong ngày tết người ta sẽ phải bỏ các món đó đi vì đầu năm nhiều người thường kiêng ăn mực, ăn vịt vì quan niệm ăn những thứ đó thì xui xẻo cả năm. Còn món chim hầm có thể người ta làm mà sẽ không đưa vào mâm cỗ để cúng vì chim muông, vịt, ngỗng đa số các nơi kiêng không đưa vào cỗ cúng. Mâm cỗ tết của người thành Nam Trong bài "No ba ngày tết" của tác giả Vũ Ngọc Lý trong sách "Hương vị Nam Định" (Nxb Phụ nữ), tác giả viết: “Trong ba ngày tết, ngày nào các bà các chị cũng sửa soạn hai bữa cơm cúng sáng, chiều. Mâm cơm cúng chiều 30 và sáng mồng Một là mâm cỗ lớn, trang trọng nhất. Cỗ có đủ giò, chả, ninh, bóng, mọc. Nhà nào sang có vây có bào ngư, có yến. Nhìn chung mâm cỗ đầu xuân thường thịnh soạn tùy theo gia cảnh”. Cũng theo tài liệu này, mâm cỗ tết của người dân ở thành phố Nam Định xưa, ngoài dưa hành, bánh chưng và giò chả ra thì thường có thịt kho tàu, trứng vịt muối mặn, cá kho, canh bóng là các món đặc trưng. Riêng món cá kho, tác giả miêu tả cách làm rất cầu kỳ như thế này: “Con cá trắm, cá chép nặng hàng yến chỉ ở chợ mới có, đưa về rửa sạch, chặt ra từng khúc, ngâm rượu nửa giờ mới đem kho. Phải có một nồi đất riêng để kho cá, người ta xếp vào nồi một lớp mía, trên lớp mía xếp một lớp riềng, đến một lớp sườn lợn, sau mới đến cá. Mấy tầng như thế cho đến đầy nồi. Người ta phải dùng hàng “lu” nước mắm Ô long, hàng “tĩn” nước mắm Phan Thiết để kho cá rồi lại đem vùi vào tro nóng. Khi tất cả sườn, cá đã nhừ đang nóng bỏng, người ta còn dội vào hàng lít mỡ nước nữa. Miếng cá thơm ngon, ngọt đậm, bùi ngậy ấy ăn với cơm gạo dự, gạo tám thơm tôn hẳn giá trị gạo quý”. Trên đây là một số mâm cỗ tết phổ biến thời xưa để tham khảo. Thời nay do đời sống vật chất được nâng cao, câu nói “no ba ngày tết” đã là dĩ vãng cho nên chuyện ăn uống không còn quá quan trọng nữa. Trong bối cảnh đó, các món quá cầu kỳ và tốn nhiều thời gian không thể làm kịp thì mọi người cũng châm chước. Mọi người chỉ cần chú ý mâm cỗ có đủ cả món bát món đĩa, có nếp có tẻ (xôi hoặc bánh chưng là nếp và mấy bát cơm tẻ) và chú ý không đưa vào các món bị kiêng kị trong ngày tết như thịt vịt, cá mè, thịt chó, thịt trâu là được. #cỗ cúng gia tiên #cúng gia tiên ngày Tết #cúng Tết

Bài liên quan

Giải mã thảm họa hàng không vũ trụ Mỹ 30 năm trước

Dự đoán ngày mới 30/1/2016 cho 12 con giáp

Sửa soạn lễ cúng Tổ tiên chiều 30 Tết chuẩn phong thủy

Giải mã Giải mã thảm họa hàng không vũ trụ Mỹ 30 năm trước

(Kiến Thức) - Vào 30 năm trước, thảm họa hàng không vũ trụ Mỹ xảy ra khi tàu con thoi Challenger phát nổ khiến toàn bộ 7 phi hành gia thiệt mạng.

Vào ngày 28/1/1986, một thảm họa hàng không vũ trụ Mỹ đã gây chấn động dư luận thế giới. Theo đó, tàu con thoi Challenger của NASA nổ tung sau khi rời bệ phóng được 73 giây tại trung tâm vũ trụ Kennedy, Florida. Vào thời điểm đó, hàng triệu người trong đó có hàng nghìn trẻ em mơ ước trở thành phi hành gia theo dõi sự kiện tàu Challenger rời bệ phóng thực hiện sứ mệnh lịch sử bay vòng quanh quỹ đạo Trái đất. Xem chi tiết Giải mã Dự đoán ngày mới 30/1/2016 cho 12 con giáp

(Kiến Thức) - Dự đoán ngày mới: Hôm nay, tuổi Sửu biểu hiện rất xuất sắc, năng lực của bạn được đánh giá cao, dễ có cơ hội thăng tiến.

Dự đoán ngày mới: Tuổi Tý: Sự nghiệp: tuy được quý nhân giúp đỡ nhưng vẫn phải đề phòng vì có tiểu nhân đâm sau lưng. Tài vận: cẩn thận trong chuyện tiền nong, tránh để bị lừa. Tình cảm: có tiểu nhân phá hoại chuyện tình cảm.

Xem chi tiết Giải mã Sửa soạn lễ cúng Tổ tiên chiều 30 Tết chuẩn phong thủy

Lễ Tất niên tại gia được tiến hành vào chiều 30 Tết. Trong ngày 30 Tết, nhà nhà đều dọn dẹp nhà cửa để chuẩn bị đón Tết.

Đầu tiên phải lau chùi, trang hoàng bàn thờ Phật, bàn thờ Tổ tiên với mâm ngũ quả, hương, hoa tươi, đèn nến đầy đủ. Xem chi tiết

Đọc nhiều nhất

Chuyên gia mở rộng phạm vi tìm kiếm sự sống ngoài hành tinh

Các chuyên gia dự kiến sẽ mở rộng phạm vi tìm kiếm sự sống ngoài hành tinh tại những hành tinh từng bị coi là quá nóng hoặc quá lạnh.

Thời tới cản không kịp, 4 con giáp sự nghiệp lên như diều năm 2026

Có những thời điểm, như thể vũ trụ đã sắp đặt sẵn, chỉ cần ta bước thêm một bước, nỗ lực thêm một chút, là cả bầu trời cơ hội mở ra. 

Bật mí thú vị chuyến bay vũ trụ thương mại đầu tiên của Trung Quốc

Nam diễn viên Hoàng Cảnh Du sẽ là một trong những hành khách của chuyến bay vũ trụ thương mại đầu tiên của Trung Quốc.

Phát hiện gây sốc hành tinh giống Trái đất 'có khả năng tồn tại sự sống'

Nhóm các nhà thiên văn học ở Australia đã xác định được một ứng viên hành tinh cách Trái đất khoảng 150 năm ánh sáng "có khả năng tồn tại sự sống".

Sinh vật nặng 40 tấn cơ thể chi chít sẹo, kiếm mồi độc lạ nhất hành tinh

Cá voi xám (Eschrichtius robustus) là một trong những loài động vật biển có ngoại hình đặc biệt cùng hành trình di cư dài và ấn tượng nhất thế giới.

Chúc mừng 4 con giáp làm ăn 'mát tay' nhất năm Bính Ngọ 2026

Với nền tảng vững, 3 con giáp này dễ gặp đối tác phù hợp, mở hàng suôn sẻ và tăng đều doanh thu, đặc biệt trong ngành bất động sản và dịch vụ năm 2026.

Ôm thân cây suốt 72 giờ để lập kỷ lục Guinness thế giới

Một nhà hoạt động môi trường người Kenya đã phá kỷ lục Guinness thế giới với việc ôm quanh thân cây trong 72 giờ liên tục.

Tử vi 12 cung hoàng đạo ngày 30/1: Bạch Dương sự nghiệp gặp khó

Theo tử vi 12 cung hoàng đạo ngày 30/1, Bạch Dương gặp trở ngại đừng than vãn, cố gắng chấp nhận thực tế và kiên trì. Xử Nữ thu lợi nhuận ổn định.

Cúng Rằm tháng Chạp nên cúng chay hay cúng mặn?

Ngày Rằm tháng Chạp (15 tháng 12 Âm lịch) sắp tới nên cúng chay hay dâng đồ mặn là vấn đề nhiều gia chủ quan tâm.

Dự đoán ngày mới 31/1/2026 cho 12 con giáp: Dậu cân nhắc

Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy tuổi Dậu cân nhắc lời đề nghị của đối tác và có kinh tế ổn định.

Đừng bỏ lỡ

Dấu tích kinh đô hùng mạnh của vương quốc Qatna 4.000 năm trước

Giật mình sự khéo léo của người xưa cách nay 480.000 năm

Chuyên gia mở rộng phạm vi tìm kiếm sự sống ngoài hành tinh

Thời tới cản không kịp, 4 con giáp sự nghiệp lên như diều năm 2026

Bật mí thú vị chuyến bay vũ trụ thương mại đầu tiên của Trung Quốc

TIÊU ĐIỂM

TUYỂN SINH ĐẠI HỌC 2025

Bộ GD-ĐT dự kiến giới hạn thí sinh đăng ký tối đa 10 nguyện vọng đại học

Chuyên gia đề nghị không bỏ xét học bạ, siết chặt đầu ra

Chuyên gia lý giải sai sót trong tuyển sinh đại học năm 2025

AN TOÀN THỰC PHẨM

Nhiều lô sữa nhiễm độc tố, nguyên tắc chọn sữa an toàn cho trẻ

Nhiều biện pháp siết chặt an toàn thực phẩm trước Tết tại Hà Nội

Liên tiếp các ca ngộ độc cá nóc, bác sĩ khuyến cáo

LỪA ĐẢO CÔNG NGHỆ

Xuất hiện chiêu lừa online mới... dụ nạn nhân thản nhiên giao mật khẩu

Bất cẩn cài đặt ứng dụng này, coi chừng bay sạch tiền tài khoản

Thấy 8 số điện thoại này, tuyệt đối không bắt máy kẻo dính bẫy lừa

Kiến thức cần biết

Cá mè giàu dinh dưỡng, nhưng nhóm người này hạn chế ăn

Đặc sản nghe tên ngượng đỏ mặt, cách ăn lạ khiến du khách thích thú

Hai loại nước chấm Việt được vinh danh nước sốt ngon thế giới

Tận dụng nước vo gạo để cải thiện tình trạng móng tay yếu

Không chỉ là gia vị, rau húng quế giúp dạ dày 'dễ chịu' hơn

Tin mới

Dự đoán ngày mới 31/1/2026 cho 12 con giáp: Dậu cân nhắc

Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy tuổi Dậu cân nhắc lời đề nghị của đối tác và có kinh tế ổn định.

Công cụ săn bắt cá voi khoảng 5.000 tuổi chứa bí mật khó tin

Các nhà khoa học đã tìm thấy một số công cụ săn bắt cá voi ở miền nam Brazil. Những hiện vật này có niên đại khoảng 5.000 năm tuổi.

Mèo 'mất tích' ở Tây Ban Nha, đi gần 250 km để về nhà ở Pháp

Một con mèo đã nhảy ra khỏi xe cắm trại của chủ trong lúc dừng tại một trạm xăng ở Tây Ban Nha. Sau đó, nó di chuyển gần 250 km để về nhà ở Pháp.

Tận mục loài cá mập dị nhất thế giới, tài ngụy trang siêu đẳng

Cá mập thảm (Eucrossorhinus dasypogon) là một trong những loài cá mập kỳ lạ nhất đại dương, nổi bật bởi hình dáng nguỵ trang vô cùng độc đáo.

Cúng Rằm tháng Chạp nên cúng chay hay cúng mặn?

Ngày Rằm tháng Chạp (15 tháng 12 Âm lịch) sắp tới nên cúng chay hay dâng đồ mặn là vấn đề nhiều gia chủ quan tâm.

Chúc mừng 4 con giáp làm ăn 'mát tay' nhất năm Bính Ngọ 2026

Với nền tảng vững, 3 con giáp này dễ gặp đối tác phù hợp, mở hàng suôn sẻ và tăng đều doanh thu, đặc biệt trong ngành bất động sản và dịch vụ năm 2026.

Chuyên gia mở rộng phạm vi tìm kiếm sự sống ngoài hành tinh

Các chuyên gia dự kiến sẽ mở rộng phạm vi tìm kiếm sự sống ngoài hành tinh tại những hành tinh từng bị coi là quá nóng hoặc quá lạnh.

Ôm thân cây suốt 72 giờ để lập kỷ lục Guinness thế giới

Một nhà hoạt động môi trường người Kenya đã phá kỷ lục Guinness thế giới với việc ôm quanh thân cây trong 72 giờ liên tục.

Tử vi 12 cung hoàng đạo ngày 30/1: Bạch Dương sự nghiệp gặp khó

Theo tử vi 12 cung hoàng đạo ngày 30/1, Bạch Dương gặp trở ngại đừng than vãn, cố gắng chấp nhận thực tế và kiên trì. Xử Nữ thu lợi nhuận ổn định.

Phát hiện gây sốc hành tinh giống Trái đất 'có khả năng tồn tại sự sống'

Nhóm các nhà thiên văn học ở Australia đã xác định được một ứng viên hành tinh cách Trái đất khoảng 150 năm ánh sáng "có khả năng tồn tại sự sống".

Thời tới cản không kịp, 4 con giáp sự nghiệp lên như diều năm 2026

Có những thời điểm, như thể vũ trụ đã sắp đặt sẵn, chỉ cần ta bước thêm một bước, nỗ lực thêm một chút, là cả bầu trời cơ hội mở ra. 

Sinh vật nặng 40 tấn cơ thể chi chít sẹo, kiếm mồi độc lạ nhất hành tinh

Cá voi xám (Eschrichtius robustus) là một trong những loài động vật biển có ngoại hình đặc biệt cùng hành trình di cư dài và ấn tượng nhất thế giới.

Bật mí thú vị chuyến bay vũ trụ thương mại đầu tiên của Trung Quốc

Nam diễn viên Hoàng Cảnh Du sẽ là một trong những hành khách của chuyến bay vũ trụ thương mại đầu tiên của Trung Quốc.

Dự đoán ngày mới 30/1/2026 cho 12 con giáp: Thân chi lớn

Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy tuổi Thân được cấp trên đánh giá cao vì có ý tưởng táo bạo, chi nhiều vào việc mua sắm quà tặng.

Vì sao Mặt trăng trông to hơn khi ở gần đường chân trời?

Khi ở gần đường chân trời, Mặt trăng thường trở nên khổng lồ. Các nhà khoa học đã nỗ lực giải mã hiện tượng này.

Australia đóng cửa một số bãi biển do lo sợ cá mập tấn công

Vào ngày 26/1, giới chức Australia tiếp tục cho đóng cửa 5 bãi biển ở một số địa phương do lo ngại cá mập tấn công người.

Tránh phạm 4 đại kỵ trong tháng Chạp để đón Tết an lành

Không phơi đồ đêm, giữ gìn hòa khí và cẩn trọng khi dọn dẹp giúp giữ vượng khí, mang lại bình an, sung túc cho gia đình trong năm mới.

Top 3 con giáp chớp thời cơ, đón thành công tháng 2

Bước sang tháng 2, vận may tài lộc của một số con giáp có dấu hiệu khởi sắc rõ rệt. Cuối năm gặt hái thành quả xứng đáng, đón Tết sung túc, đủ đầy.

Loài cây đẹp nhất dãy Himalaya, nhiều người lùng làm cảnh

Cây kim ngân Himalaya (Leycesteria formosa) là loài thực vật vừa đẹp vừa lạ, được coi là nữ hoàng của thế giới thực vật ở vùng núi cao nhất thế giới.

Tử vi 12 cung hoàng đạo ngày 29/1: Cự Giải chạm tay vào thành công

Theo tử vi 12 cung hoàng đạo ngày 29/1, Cự Giải được ưu ái, có thể chạm đến thành công. Ma Kết làm việc chớ cả nể hay mềm lòng.