Mẹ Chồng Tôi – Wikipedia Tiếng Việt

Mẹ chồng tôi
Thể loại	Tâm lý xã hộiTình cảm
Định dạng	Phim truyền hình
Dựa trên	Truyện ngắn cùng tên của nhà văn Nguyễn Minh Chính
Kịch bản	Vũ Thảo (bút danh Quang Huy)
Đạo diễn	Khải Hưng
Diễn viên	Nguyễn Thị Thu AnChiều XuânTrần Lực
Quốc gia	Việt Nam
Ngôn ngữ	tiếng Việt
Số tập	2
Sản xuất
Thời lượng	80 phút/tập (không bao gồm quảng cáo)
Đơn vị sản xuất	Trung tâm Phim truyền hình Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam
Trình chiếu
Kênh trình chiếu	VTV1
Phát sóng	4 tháng 9 năm 1994 – 11 tháng 9 năm 1994

Mẹ chồng tôi là một bộ phim truyền hình được thực hiện bởi Trung tâm Phim truyền hình Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam do Khải Hưng làm đạo diễn. Phim được chuyển thể từ truyện ngắn cùng tên của nhà văn Nguyễn Minh Chính. Phim phát sóng lần đầu trong chương trình Văn nghệ Chủ Nhật vào ngày 4 tháng 9 năm 1994 và kết thúc ngày 11 tháng 9 cùng năm trên kênh VTV3.[1] Phim được công chiếu lại trong chương trình Cine7 - Ký ức phim Việt cũng trên VTV3 vào năm 2025.[2]

Kể từ khi ra mắt, bộ phim nhanh chóng trở thành hiện tượng truyền hình, gắn bó với khán giả suốt 15 năm và mang về giải thưởng Nhà nước đợt II năm 2007 về văn học nghệ thuật cho Khải Hưng, cùng giải B hạng mục Phim truyện video tại Giải thưởng Hội Điện ảnh Việt Nam 1994.[3]

Bối cảnh

[sửa | sửa mã nguồn] Bài chi tiết: Văn nghệ Chủ Nhật

Ngày 14 tháng 8 năm 1994, Tổng giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam Hồ Anh Dũng đã đề nghị với Khải Hưng về việc sản xuất và phát sóng các bộ phim có thời lượng 100 phút trên truyền hình mỗi Chủ Nhật hàng tuần. Khải Hưng ngay lập tức đồng ý với lời đề nghị này[4][5] và đánh máy các ý tưởng ra thành bản thảo gửi lên Tổng giám đốc phê duyệt. Bản thảo nhanh chóng thông qua và Khải Hưng được đề nghị thực hiện dự án ngay lập tức. Ông Dũng sau đó đã đặt tên cho chương trình với tiêu đề Văn nghệ Chủ Nhật và Khải Hưng là người chịu trách nhiệm chính về mặt nội dung của chương trình.[4]

Trước đó, Khải Hưng đã quay xong hai bộ phim là Mẹ chồng tôi và Người tình của cha (lúc này vẫn đang hoàn thiện khâu hậu kỳ), đều quay từ năm 1993.[6] Mẹ chồng tôi đã được chọn làm tác phẩm để phát sóng đầu tiên trong chương trình.[7]

Nội dung

[sửa | sửa mã nguồn] "Lẽ tạo hóa không khác được, làm người đàn bà cực nhọc lắm mà cũng hạnh phúc lắm, rồi con sẽ thay mẹ, cháu sẽ thay con, nối nhau, bồi đắp mãi cho mảnh đất này. Muốn thế phải giữ tình người cho đẹp."– Lời thoại cuối cùng của nhân vật mẹ chồng trong phim, cũng là thông điệp xuyên suốt tác phẩm.[8][9]

Lấy bối cảnh tại thời điểm diễn ra Chiến tranh Việt Nam, Mẹ chồng tôi kể về Thuận (Chiều Xuân) – một người vợ đang thì xuân sắc nhưng vừa tổ chức đám cưới xong thì chồng lên đường ra mặt trận, cô phải ở nhà sống cùng mẹ chồng là Bà Hoà (Thu An). Cả hai mẹ con đều sống yêu thương, chan hòa và san sẻ với nhau mọi điều trong cuộc sống. Vì có giọng hát hay nên Thuận được cử làm văn công cho đài phát thanh xã. Ở đây, Thuận đã gặp gỡ và nảy sinh tình cảm với Lực (Trần Lực) – người phụ trách đài phát thanh của xã. Trong một đêm mưa chỉ có hai người trong phòng, họ đã nảy sinh tình cảm với nhau, và sau đêm đó Lực hối hận bỏ đi công tác ở nơi khác, mấy năm sau thì hy sinh trong một trận bom của Mỹ. Thuận mang thai; biết chuyện con dâu ngoại tình và có bầu với người đàn ông không phải con trai mình, dù đau buồn nhưng Bà Hoà vẫn thông cảm và rộng lòng tha thứ cho con dâu...[8][10][11]

Diễn viên

[sửa | sửa mã nguồn]

• Thu An trong vai Bà Hòa[12]
• Chiều Xuân trong vai Thuận[13]
• Trần Lực trong vai Lực[14]

Cùng một số diễn viên khác...

Ca khúc trong phim

[sửa | sửa mã nguồn]

Bài hát trong phim là ca khúc cùng tên do Vũ Thảo sáng tác và Mai Tuyết thể hiện.[6]

Sản xuất

[sửa | sửa mã nguồn]

Khải Hưng là người cầm trịch vai trò đạo diễn cho bộ phim. Bên cạnh việc soạn nhạc phim, nhạc sĩ Vũ Thảo cũng đảm nhận viết kịch bản phim dưới bút danh Quang Huy.[6][15] Phần kịch bản dài 91 trang được chuyển thể từ truyện ngắn cùng tên của nhà văn Nguyễn Minh Chính, đăng tải trên báo Nhân Dân cuối tuần.[7][16] Dù vậy, kịch bản này từng bị từ chối vì bị cho là động chạm đến nhiều vấn đề nhạy cảm; chính tay đạo diễn Khải Hưng đã phải đích thân đem kịch bản lên Ban Tư tưởng – Văn hóa Trung ương (nay là Ban Tuyên giáo Trung ương) để đề nghị phê duyệt và được chấp thuận. Ngay sau đó, ông nhanh chóng bắt tay vào thực hiện bộ phim.[7] Quay phim cho tác phẩm là đạo diễn Bùi Huy Thuần.[17]

Chúng tôi được khoán một số tiền, lúc đấy chưa ai làm phim 2 tập bao giờ nên tôi nhận tiền bằng phim 1 tập. Tôi chưa bao giờ làm cảnh mưa dù đã từng làm 6 - 7 phim rồi. Cảnh mưa chúng tôi cũng làm thô sơ lắm, tưới nước trước ống kính mà tạo nên cảnh mưa gió bão bùng rất ghê gớm.

Đạo diễn Khải Hưng tiết lộ cảnh ấn tượng nhất trong Mẹ chồng tôi, trong chương trình Cine 7 - Ký ức phim Việt.[3]

Đạo diễn Khải Hưng đã gửi gắm vai nam chính cho diễn viên Trần Lực sau khi xem diễn xuất của anh trong phim Chuyện tình bên dòng sông. Anh phải mất 2 ngày để làm quen với bộ loa đài khi mới vào vai cán bộ phát thanh.[18][19] Ban đầu, Khải Hưng nhắm vai người mẹ chồng cho một vài diễn viên, nhưng cuối cùng Thu An đã được chọn để diễn xuất vì hình ảnh "lam lũ" của bà chân thực đến mức "chỉ cần nhìn qua là người ta tin chị là bà mẹ nông thôn". Đây cũng là tác phẩm đầu tiên và duy nhất đánh dấu sự hợp tác giữa diễn viên Thu An và Khải Hưng.[12] Chiều Xuân được tuyển vào vai chính bộ phim sau lời mời của đạo diễn vào tháng 5 năm 1993; khi đó bà đang chuẩn bị cho lần giỗ thứ ba của bố chồng là nhạc sĩ Đỗ Nhuận và cũng vừa ra mắt khán giả với vai diễn trong vở kịch Ni cô Đàm Vân tại Nhà hát Kịch Việt Nam. Lúc đầu, đạo diễn bày tỏ sự thất vọng bởi cho rằng bà quá hiện đại và không phù hợp với nhân vật, nhưng sau khi nhìn thấy nữ diễn viên trong bộ đồ hóa trang cô gái thôn quê, ông đi đến quyết định chọn Chiều Xuân vào vai diễn.[1][20]

Quá trình ghi hình bộ phim diễn ra trong vòng một tháng, với bối cảnh chính là tại huyện Đông Anh, Hà Nội.[12] Đoàn làm phim Mẹ chồng tôi lúc đó chỉ có 6 người, bao gồm đạo diễn, quay phim, họa sĩ, hóa trang kiêm chủ nhiệm, kỹ thuật và trợ lý đạo diễn. Kinh phí sản xuất hai tập phim tương đương với số tiền sản xuất cho một tập.[21] Máy quay và vật tư kỹ thuật dùng cho việc sản xuất phim khi ấy còn thô sơ và lạc hậu. Trong đó, bàn trượt di chuyển máy quay do không có nên phải thay bằng cái cân khiêng lợn, do Khải Hưng cùng ba người khác trực tiếp khiêng quay phim di chuyển theo từng góc quay.[16] Ở phân cảnh lia máy giữa hai phòng nam nữ chính, đạo diễn nghĩ ra cách dùng xe Honda 67 làm ray trượt máy quay với 4 người vác máy lên vai; lốp xe bị xì bớt hơi đi để giảm xóc khi quay.[18][21] Để thực hiện cảnh quay có mưa trong phim, đoàn phim đã đi mượn nhà dân bốn bình tưới cây ozoa và cho hai người trèo lên trên mái nhà để tưới nước xuống giả mưa. Vì không có phương tiện đưa đón nên trong những ngày ghi hình cuối cùng, do tiền được chuẩn bị theo đoàn phim bắt đầu cạn kiệt, mọi người trong đoàn buộc phải ăn khoai và sắn thay cơm.[7]

Trong chương trình Cine 7 – Ký ức phim Việt, NSND Trần Lực cho biết người dân nhầm ông đã mất khi đóng cảnh truy điệu, buộc ông phải "đính chính" ngay tại chỗ:

Nhân vật của tôi là Nguyễn Văn Lực nhưng lấy ảnh của diễn viên Trần Lực làm ảnh thờ. Có một bà diễn viên quần chúng tưởng Trần Lực mất nên sau đó đồn ầm lên là tôi đã chết.[3]

Phát sóng

[sửa | sửa mã nguồn]

Phim phát sóng lần đầu trong chương trình Văn nghệ Chủ Nhật vào ngày 4 tháng 9 năm 1994.[4] Lúc đầu, Mẹ chồng tôi chỉ là một tập có thời lượng dài, tuy nhiên để tuân theo định dạng của chương trình, Khải Hưng đã quyết định cắt bộ phim làm hai tập chiếu vào hai tuần khác nhau.[7] Đây cũng được coi là bộ phim truyện truyền hình Việt Nam đầu tiên thuộc dòng phim chính luận.[12]

Ngày 9 tháng 8 năm 2025, Mẹ chồng tôi một lần nữa quay trở lại trên kênh VTV3 thông qua chương trình Cine 7 – Ký ức phim Việt. Hai diễn viên chính Chiều Xuân và Trần Lực cùng đạo diễn Khải Hưng đã có cuộc hội ngộ 30 năm sau khi phim trình chiếu.[2][22] Tuy nhiên chỉ tập đầu của phim được chiếu trong chương trình; tập 2 đăng tải đầy đủ trên nền tảng truyền hình số quốc gia VTV Go.[10]

Đón nhận và di sản

[sửa | sửa mã nguồn]

Sau khi phát sóng, Mẹ chồng tôi đã gây tiếng vang lớn và có được sự đón nhận tích cực từ công chúng,[23][24] cũng như trở thành tác phẩm kinh điển của phim truyền hình Việt Nam.[25] Thậm chí sau nhiều năm phát sóng, bộ phim vẫn có nhiều người tìm xem và nhớ đến.[8] Sự thành công của Mẹ chồng tôi được cho là do tác phẩm có nội dung, thể loại khác hoàn toàn với các cuốn phim thuộc dòng phim mì ăn liền khi đó, vốn sau những năm đầu thập niên 90 đã dần mất đi vị trí của mình.[7][26] Các ý kiến cũng đánh giá Mẹ chồng tôi là điểm xuất phát trào lưu làm phim truyền hình của nhiều nhà làm phim lúc bấy giờ.[7]

Vai diễn trong phim đã giúp Chiều Xuân liên tiếp nhận được những lời mời tham gia phim điện ảnh sau đó.[1] Đây cũng là vai diễn nổi tiếng nhất của bà.[27] Tác phẩm còn mở rộng tên tuổi đạo diễn Khải Hưng đến với nhiều người hơn:[7] năm 2007, bộ phim cùng hai tác phẩm khác là Lời nguyền của dòng sông và Không còn gì để nói đã đem về cho ông Giải thưởng Nhà nước đợt II về Văn học Nghệ thuật.[28] Trong một cuộc phỏng vấn với báo VietNamNet vào năm 2011, ông ghi nhận Thu An khi góp phần lớn vào sự thành công cho phim, cũng như vai trò của bộ phim khi giúp chương trình Văn nghệ Chủ Nhật tiếp tục duy trì sản xuất và phát sóng suốt một thời gian dài.[12] Hình ảnh bà mẹ chồng trong phim gắn liền với tên tuổi của diễn viên Thu An tới tận khi bà qua đời,[7][9][24] và là một trong những nhân vật nhân văn được yêu thích nhất màn ảnh.[8][24]

Giải thưởng

[sửa | sửa mã nguồn]

Năm	Giải thưởng	Hạng mục	Đề cử	Kết quả	Tham khảo
1995	Giải thưởng Hội Điện ảnh Việt Nam 1994	Phim truyện video	Mẹ chồng tôi	Giải B	[29]
2007	Giải thưởng Nhà nước đợt II	Văn học Nghệ thuật	NSND Khải Hưng	Đoạt giải	[3][28]

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]

1. ^ a b c Hà Tùng Long (ngày 11 tháng 6 năm 2017). "Nhớ về phim "Mẹ chồng tôi" từng lấy nước mắt của khán giả 23 năm về trước". Dân trí. Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 7 năm 2021. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2025.
2. ^ a b An Khánh. "3 nghệ sĩ gạo cội nói gì khi lần đầu hội ngộ sau 31 năm phim 'Mẹ chồng tôi'?". Gia đình & Xã hội. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2025.
3. ^ a b c d Thu Thủy (ngày 11 tháng 8 năm 2025). "NSND Trần Lực tiết lộ lý do phải đính chính sau vai diễn trong 'Mẹ chồng tôi'". Báo Thanh Niên. Truy cập ngày 24 tháng 8 năm 2025.
4. ^ a b c Thiên Kim (ngày 21 tháng 9 năm 2010). "Đạo diễn NSND Khải Hưng: Tôi giàu hơn một tỷ phú". Công an nhân dân. Lưu trữ bản gốc ngày 22 tháng 12 năm 2021. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2025.
5. ^ "Phim Việt trên VTV thập niên 1990 - Những dấu ấn khó phai với khán giả". Báo điện tử VTV. ngày 6 tháng 4 năm 2016. Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 2 năm 2022. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2025.
6. ^ a b c Hà Tùng Long (ngày 8 tháng 8 năm 2020). "Chuyện chưa kể "ông trùm" nhạc phim truyền hình nổi tiếng thập niên 90". Dân trí. Lưu trữ bản gốc ngày 26 tháng 4 năm 2021. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2025.
7. ^ a b c d e f g h i "NSND Khải Hưng và những chuyện chưa kể về 'Mẹ chồng tôi'". VTC News. ngày 18 tháng 2 năm 2014. Lưu trữ bản gốc ngày 30 tháng 1 năm 2022. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2025.
8. ^ a b c d Khuê Tú (ngày 21 tháng 6 năm 2017). "Chuyện mẹ chồng - nàng dâu gây bão màn ảnh từ hơn 20 năm trước đến nay". Zing News. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 9 năm 2020. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2025.
9. ^ a b Thành Nam, Thu Trang (ngày 20 tháng 4 năm 2017). "Bà mẹ chồng mẫu mực nhất màn ảnh Việt thương con dâu đến mức nào?". Gia đình.net.vn. Sức khỏe và Đời sống. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2025.
10. ^ a b Thanh Hằng (ngày 20 tháng 7 năm 2025). "'Mẹ chồng tôi' phim đầu tiên của Văn nghệ Chủ nhật và những điều bây giờ mới được tiết lộ". Sức khỏe và Đời sống. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 8 năm 2025. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2025.
11. ^ Trần Mỹ Hiền (ngày 5 tháng 7 năm 2016). "NSƯT Chiều Xuân: Thuận của "Mẹ chồng tôi", cuộc đời và sân diễn". Công an nhân dân. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2025.
12. ^ a b c d e Hoàng Vy (ngày 6 tháng 10 năm 2011). "'Mẹ chồng tôi' thành công là nhờ Thu An". VietNamNet. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 7 năm 2021. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2025.
13. ^ Sơn Hà; Xuân Phúc; Xuân Quý; Đức Yên (ngày 16 tháng 10 năm 2018). "Chiều Xuân của 'Mẹ chồng tôi': Nỗi sợ và những trăn trở". VietNamNet. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 7 năm 2021. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2025.
14. ^ Ngân An (ngày 30 tháng 1 năm 2022). "Diễn viên 'Mẹ chồng tôi': Người 35 năm hạnh phúc bên chồng, người 3 đời vợ". VietNamNet. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2025.
15. ^ "Chuyện ít biết về Vũ Thảo, tác giả phim 'Mẹ chồng tôi'". Báo Xây dựng. VTC News. ngày 2 tháng 4 năm 2014. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2025.
16. ^ a b Tuệ Lâm (ngày 20 tháng 7 năm 2025). "Nghệ sĩ Nhân dân từng làm Giám đốc quyền lực ở VTV tiết lộ hậu trường thực hiện "Mẹ chồng tôi" 31 năm về trước". Dân Việt. Lưu trữ bản gốc ngày 20 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2025.
17. ^ Thiên Kim (ngày 9 tháng 5 năm 2011). "Đạo diễn Bùi Huy Thuần: Tôi thích làm phim về đề tài hình sự". Công an nhân dân. Lưu trữ bản gốc ngày 26 tháng 11 năm 2021. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2025.
18. ^ a b Huy Minh (ngày 10 tháng 8 năm 2025). "'Giá như Trần Lực với Chiều Xuân thành đôi thì tốt biết bao'". VietNamNet. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 8 năm 2025. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2025.
19. ^ Lê Chi (ngày 10 tháng 8 năm 2025). "NSND Trần Lực tiết lộ từng nhận 'mưa' thư tay mong anh và Chiều Xuân thành đôi". VTC News. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 8 năm 2025. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2025.
20. ^ Đinh Hương (ngày 13 tháng 6 năm 2015). "NSƯT Chiều Xuân từng bị kỷ luật vì lấy chồng". Báo điện tử VOV. Thế Giới Văn Hóa. Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 10 năm 2017. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2025.
21. ^ a b Khôi Nguyên (ngày 11 tháng 8 năm 2025). "NSƯT Chiều Xuân bật khóc xem lại phim đầu tiên của Văn nghệ Chủ nhật". Giáo dục và Thời đại. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 8 năm 2025. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2025.
22. ^ Hà Phương (ngày 10 tháng 8 năm 2025). "Chiều Xuân thuở mới vào nghề: Vẻ đẹp mộc mạc khiến khán giả thương nhớ". Đài Tiếng nói Việt Nam. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 8 năm 2025. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2025.
23. ^ Hà Ánh Minh (2000). Âm thanh từ trái tim. Nhà xuất bản Văn hóa – Thông tin. tr. 258. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 1 năm 2022. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2025.
24. ^ a b c Đinh Mỹ Linh (tháng 5 năm 2015). "Ảnh hưởng của phim truyền hình tới sự biến đổi trong lối sống gia đình ở Việt Nam từ thập niên cuối thế kỉ XX đến nay". Tạp chí Văn hóa dân gian. tr. 44. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2025.
25. ^ Yến Anh (ngày 17 tháng 9 năm 2016). "Đạo diễn "Mẹ chồng tôi" tái xuất với "Hợp đồng hôn nhân"". Người lao động. Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 9 năm 2016. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2025.
26. ^ Nguyễn Minh Phương (ngày 22 tháng 4 năm 2020). "Truyền thông hình ảnh mẹ chồng trong phim truyền hình Việt Nam thời đại mới". Làm Báo. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2025.
27. ^ Sơn Hà, Xuân Phúc, Xuân Quý, Đức Yên, Đỗ Diễm Anh. "Chiều Xuân của 'Mẹ chồng tôi': Nỗi sợ và những trăn trở". VietNamNet. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2025.{{Chú thích web}}: Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
28. ^ a b Nguyễn Lệ Chi (ngày 28 tháng 2 năm 2009). "NSND - Đạo diễn Khải Hưng: Giá như còn ở tuổi 40". Thanh Niên. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 12 năm 2021. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2025.
29. ^ Nguyễn Thị Hồng Ngát (2005). Lịch sử điện ảnh Việt Nam (tập 2). Hà Nội: Cục Điện ảnh. tr. 649. OCLC 53129383. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 12 năm 2021. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2025.

Liên kết ngoài

[sửa | sửa mã nguồn]

• Mẹ chồng tôi Lưu trữ ngày 21 tháng 7 năm 2021 tại Wayback Machine trên VTV Giải trí