Minh Thập Tam Lăng – Wikipedia Tiếng Việt

Bài này viết về Lăng mộ nhà Minh tại Bắc Kinh. Đối với Lăng mộ nhà Minh tại Nam Kinh, xem Minh Hiếu lăng. Lăng tẩm hoàng gia Minh-Thanh

Di sản thế giới UNESCO
Vị trí	Bắc Kinh, Trung Quốc
Bao gồm	Minh Trường lăng Minh Hiến lăng Minh Cảnh lăng Minh Dụ lăng Minh Mậu lăng Minh Thái lăng Minh Khang lăng Minh Vĩnh lăng Minh Chiêu lăng Minh Khánh lăng Minh Định lăng Minh Đức lăng Minh Tư lăng
Tiêu chuẩn	Văn hóa: i, ii, iii, iv, vi
Tham khảo	1004
Công nhận	2000 (Kỳ họp 24th)
Mở rộng	2003; 2004
Tọa độ	40°15′12″B 116°13′3″Đ / 40,25333°B 116,2175°Đ / 40.25333; 116.21750

Minh Thập Tam lăng (tiếng Trung: 明十三陵; bính âm: Míng Shísān Líng; nghĩa đen 'Mười ba lăng mộ nhà Minh') là tập hợp các lăng mộ được xây dựng bởi các Hoàng đế triều đại nhà Minh trong lịch sử Trung Quốc. Lăng mộ của vị Hoàng đế đầu tiên nhà Minh là Chu Nguyên Chương là Minh Hiếu lăng ở Nam Kinh, tỉnh Giang Tô. Tuy nhiên, hầu hết các lăng mộ của các vị Hoàng đế khác nằm tại một cụm ở Bắc Kinh được gọi chung là Thập Tam lăng. Nó nằm ở Xương Bình, cách trung tâm Bắc Kinh khoảng 42 kilômét (26 mi) về phía Bắc - Tây Bắc. Quần thể lăng mộ này nằm ở sườn phía nam của núi Thiên sơn, dựa theo nguyên tắc phong thủy của vị Hoàng đế nhà Minh thứ ba là Minh Thành Tổ. Sau khi cho xây dựng cung điện Hoàng gia là Tử Cấm Thành vào năm 1420, ông đã lựa chọn địa điểm và cho xây dựng lăng mộ cho riêng mình. Các vị Hoàng đế nhà Minh sau đó cho xây dựng lăng mộ của họ cũng tại khu vực thung lũng với tổng cộng 13 vị Hoàng đế đã lựa chọn chôn cất tại đây.

Lăng mộ của Hoàng đế đầu tiên đặt tại Minh Hiếu lăng ở Nam Kinh. Lăng mộ của vị Hoàng đế thứ hai Minh Huệ Đế là người bị lật đổ bởi Minh Thành Tổ không có lăng mộ nào được biết đến. Minh Đại Tông không được chôn cất tại đây vì Minh Anh Tông không coi ông là một vị vua của nhà Minh. Thay vào đó, thi hài của Minh Đại Tông được chôn vùi ở phía tây Bắc Kinh.[1] Hoàng đế cuối cùng của nhà Minh được chôn cất tại đây là Minh Tư Tông, người đã thắt cổ tự sát vào ngày 25 tháng 4 năm 1644. Ông được chôn cất tại Minh Tư lăng là lăng mộ nhỏ hơn nhiều so với các lăng mộ Hoàng gia khác. Vào năm 1644, quân đội của Lý Tự Thành đã lục soát và đốt cháy nhiều ngôi mộ trước khi tiến vào Bắc Kinh trong tháng 4 năm đó.

Năm 1725, Hoàng đế nhà Thanh là Ung Chính đã ban tước hiệu Hầu cho một chi hậu duệ của nhà Minh, được nhận lương bổng của nhà Thanh với nhiệm vụ thực hiện các nghi lễ tại Thập Tam lăng và sắp xếp vào Chính Bạch kỳ của Bát Kỳ. Sau đó, Càn Long ban tước hiệu Diên Ân hầu cho ông và tước hiệu này được truyền qua 12 thế hệ con cháu cho đến cuối triều đại nhà Thanh.

Hiện tại, Thập Tam lăng là một phần của Di sản thế giới được UNESCO công nhận với tên gọi là Lăng tẩm Hoàng gia Minh-Thanh

Danh sách lăng mộ

[sửa | sửa mã nguồn]

• Minh Trường lăng (tiếng Trung: 長陵; bính âm: Cháng Lìng, 1424) là lăng mộ của Minh Thành Tổ và Nhân Hiếu Văn Hoàng hậu
• Minh Hiến lăng (tiếng Trung: 獻陵; bính âm: Xiàn Lìng,1425) là lăng mộ của Minh Nhân Tông và Thành Hiếu Chiêu Hoàng hậu
• Minh Cảnh lăng (tiếng Trung: 景陵; bính âm: Jǐng Lìng; nghĩa đen 'Lăng mộ thắng cảnh', 1435) là lăng mộ của Minh Tuyên Tông và Hiếu Cung Chương Hoàng hậu
• Minh Dụ lăng (tiếng Trung: 裕陵; bính âm: Yù Lìng, 1449) là lăng mộ của Minh Anh Tông, Hiếu Trang Duệ Hoàng hậu và Hiếu Túc Hoàng hậu
• Minh Mậu lăng (tiếng Trung: 茂陵; bính âm: Mào Lìng, 1487) là lăng mộ của Minh Hiến Tông cùng ba vị Hoàng hậu là Hiếu Trinh Thuần Hoàng hậu, Hiếu Mục Hoàng hậu và Hiếu Huệ Hoàng hậu.
• Minh Thái lăng (tiếng Trung: 泰陵; bính âm: Tài Lìng, 1505) là lăng mộ của Minh Hiếu Tông và Hiếu Thành Kính Hoàng hậu
• Minh Khang lăng (tiếng Trung: 康陵; bính âm: Kāng Lìng, 1521) là lăng mộ của Minh Vũ Tông và Hiếu Tĩnh Nghị Hoàng hậu
• Minh Vĩnh lăng (tiếng Trung: 永陵; bính âm: Yǒng Lìng, 1566) là lăng mộ của Minh Thế Tông cùng Hiếu Khiết Túc Hoàng hậu, Hiếu Liệt Hoàng hậu, và Hiếu Khác Hoàng hậu
• Minh Chiêu lăng (tiếng Trung: 昭陵; bính âm: Zhāo Lìng, 1572) là lăng mộ của Minh Mục Tông cùng Hiếu Ý Trang Hoàng hậu, Hiếu An Hoàng hậu, Hiếu Định Hoàng hậu.
• Minh Khánh lăng (tiếng Trung: 慶陵; bính âm: Qìng Lìng, 1620) là lăng mộ của Minh Quang Tông cùng Hiếu Nguyên Trinh Hoàng hậu, Hiếu Hòa Hoàng hậu và Hiếu Thuần Hoàng hậu
• Minh Định lăng (tiếng Trung: 定陵; bính âm: Dìng Lìng; nghĩa đen 'Lăng mộ vững chắc', 1620) là lăng mộ của Minh Thần Tông cùng Hiếu Đoan Hiển Hoàng hậu và Hiếu Tĩnh Hoàng hậu
• Minh Đức lăng (tiếng Trung: 德陵; bính âm: Dé Lìng, 1627) là lăng mộ của Minh Hy Tông và Hiếu Ai Triết Hoàng hậu
• Minh Tư lăng (tiếng Trung: 思陵; bính âm: Sī Lìng, 1644) là lăng mộ của Minh Tư Tông cùng Hiếu Tiết Liệt Hoàng hậu và Viên Quý phi.

Hình ảnh

[sửa | sửa mã nguồn]

• Lối vào lăng mộ
• Sảnh của Minh Trường lăng
• 
• 
• 
• Cổng dẫn vào Trường lăng
• Một lò đốt tiền vàng tại Trường lăng
• Tháp Minh lâu tại Trường lăng

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]

1. ^ Eric N. Danielson, "[1]". CHINA HERITAGE QUARTERLY, No. 16, December 2008.

Liên kết ngoài

[sửa | sửa mã nguồn]

Tư liệu liên quan tới Ming tombs tại Wikimedia Commons

x t s Di sản thế giới tại Trung Quốc
Đông	Vườn cây cảnh cổ điển ở Tô Châu Phúc Kiến Thổ Lâu Vườn quốc gia Lư Sơn Hoàng Sơn Tam Thanh Sơn Thái Sơn Vũ Di Sơn Khổng miếu, Khổng lâm và Khổng phủ ở Khúc Phụ Làng cổ Nam An Huy, Tây Đệ và Hoành thôn Cảnh quan văn hóa Tây Hồ, Hàng Châu Cổ Lãng Tự : Khu định cư quốc tế lịch sử Di tích khảo cổ của thành phố Lương Chử Các khu bảo tồn chim di trú dọc theo Bờ biển Hoàng Hải - Vịnh Bột Hải (Giai đoạn I) Tuyền Châu: Trung tâm thương mại Thế giới thời Tống-Nguyên
Trung Nam	Quần thể kiến trúc cổ trên núi Võ Đang Khu lịch sử Ma Cao Hồ Bắc Thần Nông Giá Điêu Lâu và các làng ở Khai Bình Hang đá Long Môn Các công trình lịch sử ở Đăng Phong, bao gồm cả Chùa Thiếu Lâm và Đài quan sát Đăng Phong Cảnh quan văn hóa Nghệ thuật đá Hoa Sơn Tả Giang Thắng cảnh Vũ Lăng Nguyên Ân Khư
Tây Nam	Di tích hóa thạch Trừng Giang Tượng khắc đá Đại Túc Quần thể Lịch sử của Cung điện Potala, bao gồm cả Chùa Đại Chiêu và La Bố Lâm Khải Cảnh quan văn hóa Ruộng bậc thang của người Hà Nhì ở Hồng Hà Hoàng Long Cửu Trại Câu Thành cổ Lệ Giang Nga Mi Sơn, cùng Lạc Sơn Đại Phật Núi Thanh Thành và công trình thủy lợi Đô Giang Yển Khu bảo tồn Gấu Trúc Lớn tại Tứ Xuyên Khu bảo tồn Tam Giang Tịnh Lưu tại Vân Nam Phạm Tịnh sơn Các đồn điền chè cổ trên dãy núi Vân Hải tại Phổ Nhĩ
Bắc	Ngũ Đài sơn Tị Thử Sơn Trang và Ngoại Bát Miếu, bao gồm các Phổ Đà Thừa Chi, Tu Minh Phúc Thọ, Phổ Nhạc, Phổ Nhân, Phổ Hựu, An Viễn, Thù Tượng và Chùa Phổ Ninh Cung điện triều Minh-Thanh tại Bắc Kinh và Thẩm Dương Di chỉ người vượn Bắc Kinh tại Chu Khẩu Điếm Thành cổ Bình Dao Di Hòa viên, một Khu vườn Hoàng gia tại Bắc Kinh Thiên Đàn, đàn tế trời Hoàng gia tại Bắc Kinh Thượng Đô Hang đá Vân Cương Bắc Kinh trung trục tuyến
Đông Bắc	Kinh thành và lăng mộ Cao Câu Ly Cung điện triều Minh-Thanh tại Bắc Kinh và Thẩm Dương
Tây Bắc	Lăng mộ Tần Thủy Hoàng cùng Đội quân đất nung Hang Mạc Cao Tân Cương Thiên Sơn Thanh Hải Hy Nhĩ
Nhiều vùng	Vạn Lý Trường Thành Trung Quốc Đan Hà Lăng tẩm hoàng gia Minh-Thanh Karst Nam Trung Quốc Đại Vận Hà Con đường tơ lụa: Mạng đường Trường An - Hành lang Thiên Sơn1 Các di chỉ Thổ ty Sa mạc Ba Đan Cát Lâm
1 Chung với Kazakhstan và Tajikistan