MƯA RÀO Hay MƯA DÀO? - Poet HANSY

Chuyển đến nội dung chính Chia sẻ

• Nhận đường liên kết
• Facebook
• X
• Pinterest
• Email
• Ứng dụng khác

Nhãn

• Kỹ năng Văn-Thơ

Chủ Nhật, tháng 9 12, 2021

MƯA RÀO hay MƯA DÀO?

MƯA RÀO hay MƯA DÀO? Với hiện tượng nước đôi trong từ điển của Lê Văn Đức (mưa dào ↔ mưa rào) và việc Ravier dùng danh ngữ mưa rào để dịch pluvia abundans, chúng tôi cho rằng mưa dào và mưa rào vốn là hai danh ngữ riêng biệt. Trên Facebook, bạn Cá Vàng có trích dẫn Đại Nam quấc âm tự vị của Huình-Tịnh Paulus Của, Dictionnaire annamite-français của F.M.Génibrel và Dictionnaire annamite-français để đi đến kết luận như sau: “Căn cứ vào các lời giảng ở trên, chúng tôi tạm suy ra rằng người miền Nam gọi mưa lớn (to), mưa nhiều là MƯA DÀO, người miền Bắc gọi là MƯA RÀO. Ngày nay, người miền Nam cũng dùng cụm từ “mưa rào”, còn cụm từ “mưa dào” thì hình như đã rơi vào quên lãng”. Chúng tôi nhất trí với bạn Cá Vàng về căn bản. Chỉ xin nói thêm rằng mưa dào không phải là “đặc sản” của người miền Nam, nghĩa là ngoài Bắc cũng có. Việt Nam tự điển của Khai trí Tiến đức, lấy tiếng miền Bắc làm nền tảng, cũng có: “Dào. Tràn, nhiều: mưa dào, nước sôi dào” mà đặc biệt là cũng không có “mưa rào”. Xa hơn nữa, Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum (Roma, 1651) của A.de Rhodes cũng chỉ có “dàu, mưa dàu” với nghĩa là “mưa to” chứ không có “mưa rào”. Sau A.de Rhodes, Pigneaux de Béhaine cũng chỉ ghi nhận có “dào” và “mưa dào” với nghĩa là “mưa nhiều, mưa dầm” trong Dictionarium Anamitico Latinum, viết tay (1772 - 1773), chứ cũng không có “mưa rào”. Dictionarium Anamitico-Latinum (1838) của J.L.Taberd cũng chỉ có “dào” và “mưa dào”. Nhưng đến gần cuối thế kỷ XIX thì đã thấy xuất hiện “mưa rào” trong Dictionarium latino-annamiticum (Ninh Phú, 1880) của M.H.Ravier tại mục “Pluvi-a, æ […] Pluvia abundans. Mưa rào […]”. Rồi Việt Nam tự điển của Lê Văn Đức (Sài Gòn, 1970) thì lại nước đôi: “mưa dào. Cũng gọi mưa rào […]”. Còn bây giờ thì người miền Nam cũng nói “mưa rào”, chứ “mưa dào” thì hình như đã rơi vào quên lãng, đúng như bạn Cá Vàng đã nhận định. Vậy thì tại sao lại có hiện tượng này? Với hiện tượng nước đôi trong từ điển của Lê Văn Đức (mưa dào ↔ mưa rào) và việc Ravier dùng danh ngữ mưa rào để dịch pluvia abundans, chúng tôi cho rằng mưa dào và mưa rào vốn là hai danh ngữ riêng biệt. Dào là một từ mà các quyển từ điển nhất trí giảng là “tràn, đầy” (Khai trí Tiến đức, Lê Văn Đức, Văn Tân, Hoàng Phê). Với nghĩa này và vần AO của nó, ta có thể thấy dào là một điệp thức của trào trong dâng trào, thông qua hình thức trung gian *giào không còn tồn tại vì GI đã nhập làm một với D từ lâu - và cho đến tận ngày nay. Ngoài Bắc phát âm GI và D thành [z] còn trong Nam thì thành [j]. Về mối quan hệ GI ↔ TR giữa *giào và trào, ta có rất nhiều dẫn chứng: - trải chiếu ↔ giải chiếu; - nhà tranh ↔ nhà gianh; - tráo trở ↔ giáo giở; - trời trăng ↔ giời giăng; - trầu cau ↔ giầu cau; - tro bụi ↔ gio bụi... Trong trường hợp đang xét thì trào ↔ *giào ↔ dào. Cứ như trên thì dào là một từ Việt gốc Hán, bắt nguồn ở một từ ghi bằng chữ [潮] mà âm Hán Việt hiện hành là trào/triều, có nghĩa là “nước biển dâng cao”, ta dùng theo nghĩa động từ như trong dâng trào, sôi trào, trào máu... Đây là nói về từ dào trong mưa dào. Còn rào trong mưa rào, tuy cũng là một từ Việt gốc Hán nhưng lại bắt nguồn ở từ ghi bằng chữ [潦] mà âm Hán Việt hiện hành là lạo, có nghĩa là “mưa lớn, mưa to”. Cứ như trên thì ta có hai danh ngữ cận âm là mưa dào và mưa rào. Mưa dào là mưa nhiều, mưa lâu; còn mưa rào là mưa một trận to rồi dứt. Sở dĩ hiện nay mưa dào không còn thông dụng nữa vì nó đã được mưa dầm thay thế. AN CHI Chia sẻ

• Nhận đường liên kết
• Facebook
• X
• Pinterest
• Email
• Ứng dụng khác

Gửi Bài đăng qua email Nhãn: Kỹ năng Văn-Thơ

Nhận xét

Đăng nhận xét

Bài đăng phổ biến

Thứ Tư, tháng 6 09, 2021

MỘT SỐ LOẠI LỖI CHÍNH TẢ

Chia sẻ

• Nhận đường liên kết
• Facebook
• X
• Pinterest
• Email
• Ứng dụng khác

Đăng nhận xét Thứ Bảy, tháng 8 11, 2018

Ý NGHĨA SÂU XA CỦA CHỮ NHÂN TRONG TIẾNG HÁN

Chia sẻ

• Nhận đường liên kết
• Facebook
• X
• Pinterest
• Email
• Ứng dụng khác

Đăng nhận xét Poet Hansy Truy cập hồ sơ

THƯ VIỆN HANSY

• 2026 131
  • tháng 3 16
  • tháng 2 68
  • tháng 1 47

• 2025 1679
  • tháng 12 61
  • tháng 11 67
  • tháng 10 111
  • tháng 9 129
  • tháng 8 133
  • tháng 7 165
  • tháng 6 125
  • tháng 5 182
  • tháng 4 193
  • tháng 3 168
  • tháng 2 156
  • tháng 1 189
• 2024 1465
  • tháng 12 148
  • tháng 11 181
  • tháng 10 165
  • tháng 9 152
  • tháng 8 125
  • tháng 7 143
  • tháng 6 124
  • tháng 5 147
  • tháng 4 112
  • tháng 3 68
  • tháng 2 46
  • tháng 1 54
• 2023 798
  • tháng 12 52
  • tháng 11 65
  • tháng 10 50
  • tháng 9 48
  • tháng 8 48
  • tháng 7 54
  • tháng 6 57
  • tháng 5 84
  • tháng 4 88
  • tháng 3 81
  • tháng 2 77
  • tháng 1 94
• 2022 976
  • tháng 12 81
  • tháng 11 79
  • tháng 10 89
  • tháng 9 87
  • tháng 8 85
  • tháng 7 89
  • tháng 6 86
  • tháng 5 95
  • tháng 4 73
  • tháng 3 76
  • tháng 2 73
  • tháng 1 63
• 2021 964
  • tháng 12 50
  • tháng 11 45
  • tháng 10 42
  • tháng 9 106
    • LỒNG LỘNG TRIỀN MÊ
    • NỒNG THƠM BIỂN HÁT
    • NHỊP LUYẾN RU HỒN
    • HỘI CHỨNG CHẢY MÁU CAM
    • ĐÁNH XÁP LÁ CÀ
    • ĐÁNH XÁP LÁ CÀ
    • NGHỆ THUẬT DÙNG TỪ CŨ
    • GIỮA KHÚC TÌNH PHỤ
    • QUỐC TẾ HAY THẾ GIỚI?
    • KHÚC LÒNG ĐƯỢM NGÁT
    • NGÁN TẬT CỦA ĐỜI
    • TỪ “HÀN MẶC” ĐẾN “HÀN MẠC”
    • LIÊN HOÀN
    • ĐỂU - ĐỂU CÁNG -ĐỂU GIẢ
    • MẶC
    • MÀY – TAO – MI – TỚ
    • CAO BÁ QUÁT
    • HÀNH LÍ
    • XẾ ĐIẾC
    • KỸ NỮ
    • VÕNG GIÁ
    • BÀI HAY BÀY?
    • VỀ CHỮ “DÙ” [và “DẦU”] TRONG TRUYỆN KIỀU
    • THỰC TẾ và THỰC DỤNG
    • ĐÂU – ĐÂY – ĐẤY
    • MỪNG ĐỒNG NAI MỞ CỬA
    • AN NINH
    • HẠT – HỘT – TRỨNG
    • KHÉO LÉO
    • ĐƯỢC và BỊ
    • QUAN PHỤ MẪU
    • DIỄM KHÚC MÙA YÊU
    • Số đỏ - Một bức tranh phong tục thuộc địa
    • BÁO CÔ & BẢO KÊ
    • Ô DÙ
    • XE ĐÒ
    • DẦU CAO – DẦU GIÓ DẦU CÙ LÀ
    • MÃI ĐƯỢM HƯƠNG TÌNH
    • ƯỚC MỘNG TRẦU CAU
    • TAM KHOA
    • GIẤM và TƯƠNG
    • CỐ SỰ & SỰ CỐ
    • VẾ NGUỒN GỐC ĐỊA DANH ĐÀ LẠT
    • ANH HÙNG ÁO VẢI
    • CỨU VÃN – CHÂM CỨU CỨU CÁNH
    • TỨ TUNG
    • SẦU RIÊNG
    • VIẾT “TỰ SƯỚNG”, “LỘ HÀNG” LÀM VẨN ĐỤC HAY PHÁT T...
    • MÃ PÍ LÈNG hay MÃ PÌ LÈNG?
    • TÌNH THU ẢN HIỆN
    • VÒNG TAY HỌC TRÒ
    • ÁI CẢM MÊ CUỒNG
    • Người mà đến thế thì thôi
    • TÂM HẰNG NGƯỠNG ĐẠO
    • NGƠI hay NGHE?
    • Từ SINH đến SỐNG
    • Từ D thành GI
    • SỪ: BỪA – CÚC: CUỐC?
    • TRIỀU: CHIỀU – CHẦU: CHÀO
    • MƯA RÀO hay MƯA DÀO?
    • Từ LÃNH đến LÃ
    • CHỜI là ĐA?
    • Từ ĐỘ đến ĐÒ
    • LƯỠI hat ĐUÔI? MÈO hay CỌP?
    • THÒ LÒ & BÔNG VỤ
    • Sách giáo khoa bỏ quên dấu phẩy
    • BIỂN TRỜI TỔ QUỐC
    • PHONG SÁT
    • HOA SƯA CHÙNG THẢ
    • ĐI CHỢ THỜI COVID
    • PHIÊU LÃNG CUỐI TRỜI
    • THANH TỊNH TÂM LÒNG
    • KHÚC NHẠC PHÊ HỒN
    • NGÁT ĐẨM MƠ VÀNG
    • KHÚC TÌNH VỌNG MÃI
    • VŨ KHÚC MƠ NỒNG
    • BA LA MẬT
    • ĐỐT LỬA HONG TÌNH
    • GỐC RỄ MỘT SỐ TỪ NGỮ TRONG TIẾNG VIỆT
    • Tiếng Việt: “TA” - Nguyễn Hưng Quốc
    • NGHỆ THUẬT CHÂM BIẾM VÀ SỬ DỤNG NGÔN NGỮ TRONG P...
    • CÁI CHẾT CỦA NGÔN NGỮ SÀI GÒN
    • NGÔN NGỮ ĐỊA PHƯƠNG KHÔNG PHẢI “GIỌNG QUÊ MÌNH”
    • TỪ NGỮ SÀI GÒN XƯA
    • TIẾNG VIỆT VÀ NHỮNG BIẾN ĐỔI THÚ VỊ
    • NHỚ “CHƠI CHỮ” CỦA LÃNG NHÂN
    • “NGÔN NGỮ @" VÀ VẤN ĐỀ GIỮ GÌN SỰ TRONG SÁNG CỦA T...
    • Tiếng Việt: TỨC CƯỜI và TỨC MÌNH – Nguyễn Hưng Quốc
    • HIỂU VỀ “TỪ và NGHĨA TỪ” TRONG TIẾNG VIỆT
    • NGÔN NGỮ HAI MIỀN NAM BẮC
    • LẠI NÓI CHUYỆN CHỮ NGHĨA
    • CHƠI CHỮ
    • CHUYỆN CHỮ NGHĨA
    • CHỮ NGHĨA THUỞ TRƯỚC
    • TIẾNG VỊT – Hoàng Thiếu Phủ
    • TIẾNG VIỆT THỜI CỬA MỞ…
    • CHỮ VÀ NGHĨA
    • BỆNH SÍNH CHỮ NHO
    • CHỮ NGHĨA
    • ĐẦU NĂM NÓI CHUYỆN CHỮ NGHĨA
  • tháng 8 55
  • tháng 7 73
  • tháng 6 151
  • tháng 5 70
  • tháng 4 110
  • tháng 3 72
  • tháng 2 79
  • tháng 1 111
• 2020 989
  • tháng 12 94
  • tháng 11 100
  • tháng 10 95
  • tháng 9 45
  • tháng 8 57
  • tháng 7 135
  • tháng 6 85
  • tháng 5 35
  • tháng 4 61
  • tháng 3 98
  • tháng 2 105
  • tháng 1 79
• 2019 1065
  • tháng 12 93
  • tháng 11 101
  • tháng 10 106
  • tháng 9 101
  • tháng 8 123
  • tháng 7 94
  • tháng 6 46
  • tháng 5 43
  • tháng 4 76
  • tháng 3 87
  • tháng 2 93
  • tháng 1 102
• 2018 1290
  • tháng 12 99
  • tháng 11 101
  • tháng 10 111
  • tháng 9 114
  • tháng 8 105
  • tháng 7 87
  • tháng 6 112
  • tháng 5 109
  • tháng 4 111
  • tháng 3 117
  • tháng 2 100
  • tháng 1 124
• 2017 1415
  • tháng 12 114
  • tháng 11 124
  • tháng 10 155
  • tháng 9 136
  • tháng 8 131
  • tháng 7 123
  • tháng 6 114
  • tháng 5 108
  • tháng 4 98
  • tháng 3 104
  • tháng 2 94
  • tháng 1 114
• 2016 1519
  • tháng 12 110
  • tháng 11 112
  • tháng 10 101
  • tháng 9 104
  • tháng 8 97
  • tháng 7 137
  • tháng 6 154
  • tháng 5 155
  • tháng 4 144
  • tháng 3 152
  • tháng 2 109
  • tháng 1 144
• 2015 395
  • tháng 12 102
  • tháng 11 98
  • tháng 10 89
  • tháng 9 106

Hiện thêm Ẩn bớt

Nhãn

• @-CHA & CON61
• @-CHIẾN TRANH24
• @-LƯU TRỮ8
• @-NGÂM THƠ11
• @-NHÀ BÁO NHÂN DÂN12
• @-Tàu XẢO QUYỆT39
• @-Việt Nam Sử Lược-TTK36
• @.KIỀU27
• @QUỲNH LOAN11
• @Thơ tặng MỸ NHÂN19

• ♥♫ -NHẠC YÊU THÍCH- ♥♫77
• 1.74-HOÀNG SA24
• 1.79-KHMER ĐỎ44
• 2.79-Tàu xâm lược46
• 20-119
• 3.88-TRƯỜNG SA2
• 30.4-Bên thắng cuộc6
• 30.4-Giải mật VNCH+Mỹ27
• 30.4-McNamara11
• 30.4-MỸ tháo chạy106
• 30.4.197553
• 68-Cách Tân534
• 7.84-Vị Xuyên5
• AI-ChatPGT9
• Ẩm thực24
• ẤT DẬU-19459
• Bài học Cuộc Sống51
• Bạn1
• Bạn Thơ Đường Luật11
• Bàn tròn Lịch sử56
• BANK2
• Bão lũ5
• Bằng Hữu & Hansy35
• Biển Đông-Tàu16
• Bình Thơ77
• Bốn Mùa14
• Cách Tân-img301
• Cải cách Ruộng đất19
• CẢNH GIÁC1
• Cảnh VN4
• Cha Mẹ9
• Chén rượu giang hồ49
• Chính tả-Tiếng Việt153
• Chính trị116
• Chữ - Nghĩa173
• Covid-1929
• Cờ26
• Danh nhân23
• Donal Trump31
• Đà Nẵng11
• Đề Thám12
• Đêm trước Đổi mới23
• Đồng Nai7
• ĐTự do - Tuyển153
• Đường Luật3395
• Đường Luật DÀI58
• Đường Luật đặc biệt120
• Đường Luật tuyển chọn49
• ENGLISH1
• Gen Z5
• giải1
• Giai Thoại207
• GIÁO DỤC11
• Gif2
• Hạ2
• Hà Nội24
• Hán Việt35
• Hào hùng Sử Việt215
• Happy New Year96
• HIẾN TẠNG1
• Hình Ảnh2
• Hình Động223
• Hình Thường8
• Hoa17
• HỘI ĐƯỜNG LUẬT VN16
• Hùng Vương5
• Kim Bằng XH1293
• Kinh đô VN11
• Kỹ năng Văn-Thơ734
• LỄ HỘI2
• Lê Lợi34
• Lưu Niệm DLXH-G48
• Lý luận-Phê bình294
• Lý Thường Kiệt21
• MẸO VẶT8
• Mở cõi phương Nam27
• MÙA4
• NGUYỄN HUY THIỆP2
• Nhà Giáo VN73
• Nhà TRẦN13
• Nhạc58
• Nhạc Phổ Thơ Hansy6
• Nhân vật Võ lâm4
• Noel-PHẬT-Chào mừng126
• PC Thế giới2
• Phụ nữ VN35
• Quảng Trị24
• Quê8
• Sự kiện 30.49
• Sức khoẻ26
• Tản Văn23
• TÁO5
• TẾT226
• Thắng cảnh VN70
• Thắng cảnh World1
• Thi Hữu Giao Hòa217
• Thích Minh Tuệ16
• Thiền19
• THOÁT HIỂM1
• Thơ 776882
• Thơ Cách Tân86
• Thơ Dự Thi1
• Thơ Ngắn136
• Thơ Tình1378
• Thơ tình 888472
• Thơ-Thơ26
• THỜI1
• Thời sự & Suy nghĩ451
• Thư giãn13
• Tiết kiệm ĐIỆN2
• Tiếu Ngạo Giang Hồ230
• Tình Mật Duyên Đường273
• Tình Sử Trầu Cau253
• Tình Thơ Trên Net55
• Tình Thơ Xướng-Họa34
• TÌNH TUYỂN-new26
• Tổ Quốc VN54
• Tranh thơ XUÂN8
• TRIẾT10
• TRỊNH16
• Truyện Thơ62
• Valentine30
• Vancali1
• Vũ Đức Sao Biển47
• Web1
• z12 con Giáp67

Hiện thêm Ẩn bớt

Báo cáo vi phạm

BẠN THĂM TỪ: 01.9.2015