Nâng Cao Hiệu Quả Hoạt động Của Ban Thanh Tra Nhân Dân Và Ban ...

Trong những năm qua, công tác thanh tra nhân dân và giám sát đầu tư cộng đồng tại các xã, thị trấn trên địa bàn huyện Cẩm Khê đã từng bước phát huy vai trò, nhiệm vụ và quyền hạn, thông qua hoạt động giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, thực hiện Pháp lệnh về dân chủ cơ sở; việc thực hiện các dự án đầu tư, công trình từ nguồn vốn do nhân dân đóng góp và các vấn đề liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của công dân... qua đó góp phần phòng ngừa, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật, chống tham ô, lãng phí, tăng cường dân chủ ở cơ sở, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân.

Huyện Cẩm Khê hiện có 31 Ban TTND và 31 Ban GSĐTCCĐ (hầu hết các thành viên của Ban TTND là thành viên của Ban giám sát đầu tư cộng đồng. Hàng năm, căn cứ vào tình hình thực tế của mỗi địa phương, Ban TTND, Ban GSĐTCCĐ xây dựng kế hoạch giám sát cụ thể, chi tiết trên các lĩnh vực như: Thu, chi, sử dụng các loại quỹ do nhân dân đóng góp xây dựng nông thôn mới; việc giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân, tham gia giám sát hoạt động của UBND và HĐND cấp xã; việc quản lý, sử dụng đất; thực hiện quy chế dân chủ cơ sở; bình chọn các đối tượng nghèo đề nghị hỗ trợ xây nhà đại đoàn kết; việc giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân; thi công các công trình có vốn đầu tư của Nhà nước và của nhân dân đóng góp; công tác bồi thường giải phóng mặt bằng; chi trả chế độ chính sách của Nhà nước đối với các đối tượng chính sách; quản lý và sử dụng các khoản đóng góp của nhân dân…Trong 5 năm qua, các Ban TTND, Ban GSĐTCCĐ trên địa bàn huyện đã giám sát được 463 vụ, việc, trong đó đã kiến nghịcác cơ quan chức năng xem xét được 175 vụ việc góp phần làm minh bạch quản lý vốn, tài sản của Nhà nước và phòng chống tiêu cực, thất thoát, lãng phí của các công trình, dự án đầu tư tại cộng đồng. Ban TTND và Ban GSĐTCCĐ ở nhiều xã, thị trấn đã phát huy vai trò của mình, tham gia giám sát nhiều vụ việc có hiệu quả, góp phần quan trọng trong việc bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cộng đồng, công dân, hạn chế những sai sót, tiêu cực trong quá trình triển khai các dự án đầu tư tại địa phương . Điển hình như các Ban TTND xã Phú Khê, Tuy Lộc, Đồng Lương, Sai Nga, thị trấn Sông Thao... Các Ban giám sát đầu tư của cộng đồng xã Phú Khê, Sai Nga, Đồng Lương, Phương Xá,.... trong quá trình giám sát đã kịp thời phát hiện và kiến nghị các cấp có thẩm quyền điều chỉnh, bổ sung các nội dung về quy hoạch xây dựng chi tiết, xử lý nước thải sinh hoạt, cấp điện, nước, bồi thường giải phóng mặt bằng, trình tự thủ tục thu hồi đất, giao đất dân cư dịch vụ và bảo vệ môi trường; phát hiện có một số công trình sử dụng vật liệu không đảm bảo đã kiến nghị để chủ đầu tư và đơn vị thi công kịp thời khắc phục...

Mặc dù vậy, thực tế tổ chức và hoạt động của Ban TTND và Ban giám sát đầu tư của cộng đồng cũng gặp phải không ít khó khăn, vướng mắc làm giảm hiệu quả hoạt động. Những khó khăn, vướng mắc trong tổ chức và hoạt động của Ban TTND, Ban GSĐTCCĐ không chỉ xuất phát từ bất cập trong quy định của pháp luật mà còn xuất phát từ chính quá trình triển khai thực hiện. Hầu hết các thành viên của Ban TTND, Ban GSĐTCCĐ khi thực hiện nhiệm vụ còn hạn chế về kinh nghiệm, thiếu chuyên môn trong lĩnh vực giám sát (đặc biệt là lĩnh vực đầu tư, xây dựng cơ bản) nên hiệu quả giám sát các công trình còn hạn chế. Sự quan tâm của các cấp, các ngành và các đoàn thể nhân dân đối với công tác thanh tra nhân dân, giám sát đầu tư của cộng đồng còn hạn chế, chưa tương xứng với vai trò, trách nhiệm giám sát của cộng đồng, nhân dân ở cơ sở. Một số địa phương chưa tạo điều kiện thuận lợi trong việc hướng dẫn; cấp và quyết toán kinh phí, từ đó gây ảnh hưởng đến hoạt động của Ban GSĐTCCĐ…

Vai trò giám sát đầu tư của cộng đồng của Ban TTND hiện nay đã được Đảng, Nhà nước quan tâm, ban hành nhiều văn bản quy định trách nhiệm của MTTQ trong việc tham gia xây dựng, giám sát và củng cố chính quyền trong đó có nội dung về nhiệm vụ của Ban TTND, cụ thể là Nghị quyết Liên tịch số 403/2017 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ và Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam quy định các chi tiết và các hình thức giám sát, phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam; Nghị định 159 cuả Chính phủ quy định chi tiết và biện pháp thi hành một số điều của Luật Thanh tra về tổ chức hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân; Thông tri số 25 của Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam hướng dẫn về tổ chức và hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân, Ban giám sát đầu tư của cộng đồng tại xã, phường, thị trấn… Đây là những cơ sở để MTTQ các cấp triển khai và tổ chức hướng dẫn thực hiện đối với hoạt động của Ban TTND, Ban giám sát đầu tư của cộng đồng trong thời gian tới,...

Yêu cầu đặt ra đối với MTTQ các cấp, Ban TTND, Ban GSĐTCCĐ trên địa bàn cần phải vào cuộc với tinh thần trách nhiệm cao, thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ của MTTQ góp phần quan trọng trong việc xây dựng nông thôn mới, một trong những giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động của Ban TTND, Ban GSĐTCCĐ được Ủy ban MTTQ huyện Cẩm Khê đề ra trong thời gian, đó là:

Cần có sự quan tâm chỉ đạo thường xuyên của các cấp ủy, sự phối hợp đồng bộ giữa HĐND, UBND, UB MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội các xã, thị trấn, hàng năm xây dựng kế hoạch thực hiện công tác hoạt động thanh tra nhân dân, giám sát đầu tư của cộng đồng bám sát nội dung, nhiệm vụ chính trị địa phương, theo đúng chức năng, nhiệm vụ được giao.

Làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến rộng rãi đến cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và các tầng lớp nhân dân về Luật MTTQ Việt Nam, Luật Thanh tra, Luật Khiếu Nại, Luật Tố cáo, Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở cơ sở,... luôn lắng nghe, tiếp thu các ý kiến, kiến nghị của nhân dân, phản ánh kịp thời với Đảng, chính quyền, các cơ quan đơn vị có liên quan để cùng xem xét, giải quyết.

Tăng cường tập huấn, bồi dưỡng kiến thức cho đội ngũ cán bộ của làm công tác MTTQ từ huyện đến cơ sở và các thành viên Ban TTND, giám sát đầu tư của cộng đồng nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

Rà soát, đánh giá thực chất hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng trên cơ sở đó kịp thời củng cố, kiện toàn các Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng nhằm đảm bảo đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ được giao.

Nâng cao vai trò, trách nhiệm của của Ban Thường trực Ủy ban MTTQ cấp xã trong việc hướng dẫn, chỉ đạo hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng.

Hồng Ngoan