NGẮT NHỊP TRONG THƠ ĐƯỜNG LUẬT - LEHOABLOG

Có thể bạn quan tâm

Chuyển đến nội dung chính

NGẮT NHỊP TRONG THƠ ĐƯỜNG LUẬT

tháng 2 07, 2013 PHẦN TÌM HIỂU VỀ THƠ ĐƯỜNG LUẬT (Loạt bài tìm hiểu về thơ của Lê Trọng Hồng) 1. NGẮT NHỊP TRONG THƠ ĐƯỜNG LUẬT Trong những bài viết trước đây tác giả đã có nhiều bài tìm hiểu về luật thơ Đường luật, trong đó những yếu tố về vần, niêm, đối và về cấu trúc đề, thực, luận, kết. Tuy nhiên đó chỉ là những khuôn cữ để ta xếp thể loại mà thôi, còn những yếu tố chính của thơ chưa nói được gì nhiều. Cũng như các thể loại văn học khác, thơ vốn là những văn bản kiệm lời nhưng giầu hình tượng và rất giầu xúc cảm. Để có được điều đó không thể không nói đến vật liệu làm ra nó đó chính là ngôn ngữ thơ, hình ảnh thơ và nhịp điệu thơ. Cái mà người làm thơ muốn đó là khi ta đọc bài thơ ta như thấy từ bên trong sự sâu xa của hình ảnh của câu chữ những tình, những ý đầy xúc cảm trong thơ. Điều đó cho thấy những gì là khúc chiết là rõ ràng và mạch lạc sẽ làm mất đi bao cảm nhận phong phú của người đọc. Dường như ai cũng biết thơ Đường luật xuất hiện ở Việt Nam từ khi người Việt còn dùng chữ nôm và chữ Hán. Nhiều bài thơ Đường luật còn đến ngày nay đều chưa có các dấu phân cách như trong văn bản tiếng Việt hiện nay. Cho dù những câu thơ viết liền nhau từ đầu đến cuối vẫn không làm cho người viết sợ độc giả không hiểu được ý của nhà thơ và cũng như vậy các độc giả chả bao giờ phải tìm đến tác giả để hỏi xem tôi phải hiểu như thế nào vì tác giả và độc giả đều đã hiểu rằng thơ Đường luật có nhịp điệu riêng của nó thông qua cách ngắt nhịp quen thuộc ở từ thứ 2 hoặc từ thứ 4 trong câu. Hoàn toàn khác với cách ngắt nhịp ở từ thứ 3 và đôi khi ở từ thứ 5 của các câu thất trong thể thơ song thất lục bát. Về thực tế trong nhìn nhận chung của các nhà thơ thì bài thơ Đường luật tốt nhất thường đạt được sự hài hòa trong âm thanh và nhịp điệu. Dẫn chứng cho điều này ta có thể xét 56 từ trong bài thơ nếu giữ được tỷ lệ 28 thanh bằng trên 28 thanh trắc thì bài thơ êm dịu và sâu lắng. Cũng như thế ta duy trì được duy nhất một chính vần thì bài thơ như nước chảy xuôi và nếu như trong mỗi câu thơ Đường luật ta giữ được tiết tấu: 4/3; 2/2/3 hoặc 2/5 thì bài thơ càng mềm mại và uyển chuyển như các ví dụ dưới đây Ví dụ 1: Ngắt nhịp ở từ thứ hai trong câu (2/5) Nhớ nước/ đau lòng con cuốc cuốc Thương nhà/ mỏi miệng cái da da (Thơ Bà huyện Thanh Quan) Ví dụ 2: Ngắt nhịp ở từ thứ tư trong các câu (4/3) Bước tới đèo Ngang/ bóng xế tà Cỏ cây chen đá/ lá chen hoa Lom khom dưới núi/ tiều vài chú Lác đác bên sông/ chợ mấy nhà (Thơ Bà huyện Thanh Quan) Cũng đã có người bảo rằng: nếu như ta có thể ngắt nhịp 3/4 thì có khi gây được xúc cảm cao hơn kiểu ngắt nhịp truyền thống. Đây có phải là một phát kiến hay không thì chắc cũng chưa có nhiều người tán thành vì các tác giả thơ Đường luật cho rằng có nhiều thể loại thơ lắm, nếu như muốn thống thiết hơn, muốn hùng hồn hơn thì ta hãy làm thơ song thất lục bát, hoặc thơ tự do vv… lý gì cứ phải vận dụng vào thơ Đường luật cho vất vả (!). Dưới đây là vài ví dụ về cách ngắt nhịp trong thơ song thất lục bát Ví dụ 1: Ngắt nhịp ở từ thứ 3 trong câu (3/4) Chí làm trai/ dặm nghìn da ngựa Gieo Thái Sơn/ nhẹ tựa hồng mao Hay là: Tiếng địch thổi/ nghe chừng đồng vọng, Hàng cờ bay/ trong bóng phất phơ. (Thơ Đoàn Thị Điểm) 2. Ý KIẾN SAU CÙNG Qua những tư liệu nêu trên ta thấy cho dù là thơ nào thì người ta cũng nói đến luật của nó, phàm những yếu tố cần thiết mà không hội đủ thì chưa phải là thơ. Còn nói đến thơ Đường luật (cần nhấn mạnh chữ luật) thì phải kể hàng trăm, ngàn những bài dài có, ngắn có. Đâu là chuyện các nhà thơ Đường chính hiệu viết thơ theo dải trên và dải dưới, mỗi dải theo một niêm luật khác nhau. Cũng có bài thì cho rằng thơ Đường tuân thủ theo một niêm luật nhất định là những bài dùng trong thi cử vv… Về những đề tài như thế này sai hay đúng thật khó mà thẩm định vì rằng không thấy ai nói rõ rằng có một người cụ thể nào đặt ra, càng không ai nói rằng một bộ phận cụ thể nào đặt ra mà chỉ thấy rằng luật này xuất hiện vào thời nhà Đường mà đặt thành như vậy. Tuy là mọi cái còn đang chưa rõ ràng nhưng nếu tập trung lại các ý kiến thì chắc không ai cho rằng thơ Đường luật tách khỏi những điều cần có, đó chính là thanh âm, là vần điệu, là niêm luật, là ngôn ngữ thơ, hình ảnh thơ. Những người làm thơ Đường luật từ lâu đã hiểu đây là một thể thơ hơi buồn, thơ mang tính hoài niệm, đi vào chiều sâu nội tâm hơn là mang khí thế hừng hực bút chiến. Khi đọc bài thơ lên ta nghe đâu đó trong hơi thơ có sự dàn trải, nhấn nhá ngấm sâu vào lòng người để lại suy tư, trăn trở. Cũng đã có nhiều người bằng cách này hay cách khác dụng công để cho bài thơ có sức biểu đạt mạnh mẽ hơn nhưng cũng chỉ có tác dụng một thời rồi sau đó không còn nhiều người biết đến nữa. Một trong những nghiên cứu có khá đông người cho quan điểm về nghệ thuật của thơ và đặc biệt bao trùm toàn bộ bài thơ Đường luật là“ý tại ngôn ngoại”vì thế sự chia tách mạch lạc trong thơ Đường luật chả hóa làm mất đi cái thần thái đó chăng. Qua những ý trên, nên chăng thơ Đường luật hãy cố gắng sắp xếp ngôn từ, hình ảnh, nhịp điệu của chính nó. Điều đó cho thấy chẳng cần thiết phải có các dấu phân cách, dấu biểu cảm trong thơ Đường luật Phả Lại ngày 15/01/2010

Nhận xét

Đăng nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

NHỮNG NGHIÊN CỨU VỀ THƠ ĐƯỜNG LUẬT

tháng 10 06, 2013 ĐỐI VÀ LUẬN TRONG THƠ ĐƯỜNG LUẬT HẢI DƯƠNG (Trích bài Một số nhận xét về nội dung và nghệ thuật tập thơ Khơi mạch Đường thi VI của LÊ HOA ) Nói về đối và luận trong thơ Đường luật, quả thật vô cùng mênh mông, nhưng cũng không thể không bàn đến vì đối là một hình thức bắt buộc phải có trong thơ Đường luật thất ngôn bát cú. Những người làm thơ Đường luật không ai không biết đến bài "Qua đèo Ngang" của bà Huyện Thanh Quan Nguyễn Thị Hinh. Trong bài này có hai cặp đối đọc lên nghe thật nuột nà về âm sắc và thấm đẫm nỗi lòng về nội dung. Thế nhưng đã có thời gian xuất hiện nhiều bài nghiên cứu về bài thơ này và một số tác giả lúc ấy cho rằng bài thơ này của bà đối chưa được chỉnh. Nhân đó cũng xin có một đôi điều bàn thêm trong tham luận hôm nay. Trước hết nói về cặp đối tả thực : "Lom khom dưới núi tiều vài chú/ Lác đác bên sông chợ mấy nhà"... Đọc thêm

TÌM HIỂU VỀ THƠ LỤC BÁT

tháng 1 13, 2013 Phần A TÌM HIỂU VỀ THƠ LỤC BÁT Giới thiệu mở đầu. Thơ lục bát là thơ của Việt Nam, giống như thơ Đường luật của Trung Quốc, thơ Hai Ku của Nhật Bản và nhiều thể thơ khác của các dân tộc trên thế giới. Thơ lục bát thân thiết với tất cả mọi tầng lớp người Việt, sâu lắng và tinh tế trong biểu đạt mọi trạng thái tư tưởng, tình cảm. Thơ lục bát nảy nở rực rỡ trong tục ngữ, ca dao, hò vè các làn điệu dân ca nối dài từ đời này qua đời khác để rồi tồn tại mãi mãi. Thơ lục bát là thơ của một dân tộc, không lai tạo bởi bất kỳ một thể thơ ngoại lai nào khác. Thơ dịu dàng và tha thiết giống như tích cách của con người Việt Nam ta vậy. Thơ dễ làm, dễ thuộc và ai cũng có thể làm được cho dù là người biết chữ hay không biết chữ. Một bài thơ lục bát có thể dài đến vô cùng nhưng lại có thể ngắn đến chỉ là một cặp câu với mười bốn chữ nhưng vẫn hội tụ đủ nội dung và nghệ thuật của một bài thơ. I. Những yếu tố chính của thơ lục bát I.1. Luật thơ lục bát I.1.1. Khái niệm về lu... Đọc thêm

lehoa4754blogger.com LÀ MỘT NGƯỜI THÍCH RONG CHƠI, YÊU MẾN CÁI ĐẸP VỀ MỌI PHƯƠNG DIỆN. Truy cập hồ sơ

Lưu trữ

2025 7
- tháng 6 2
- tháng 5 3
- tháng 3 2

2024 2
- tháng 12 2
2023 1
- tháng 10 1
2022 2
- tháng 7 1
- tháng 3 1
2021 8
- tháng 11 2
- tháng 7 1
- tháng 3 5
2020 8
- tháng 4 4
- tháng 1 4
2019 8
- tháng 5 2
- tháng 4 6
2018 10
- tháng 12 1
- tháng 4 4
- tháng 3 2
- tháng 2 1
- tháng 1 2
2017 22
- tháng 12 2
- tháng 10 1
- tháng 9 3
- tháng 8 1
- tháng 7 5
- tháng 5 2
- tháng 4 8
2016 6
- tháng 9 3
- tháng 8 2
- tháng 3 1
2015 8
- tháng 11 3
- tháng 9 1
- tháng 5 2
- tháng 3 2
2014 14
- tháng 9 3
- tháng 7 3
- tháng 6 1
- tháng 5 1
- tháng 4 6
2013 11
- tháng 10 2
- tháng 9 1
- tháng 7 1
- tháng 5 1
- tháng 3 1
- tháng 2 2
  - CHUYỆN CỦA HOA ĐÀO
  - NGẮT NHỊP TRONG THƠ ĐƯỜNG LUẬT
- tháng 1 3
2012 17
- tháng 12 2
- tháng 10 1
- tháng 9 1
- tháng 8 1
- tháng 7 8
- tháng 2 1
- tháng 1 3
2011 17
- tháng 11 1
- tháng 9 1
- tháng 8 1
- tháng 6 3
- tháng 3 6
- tháng 1 5
2010 25
- tháng 12 3
- tháng 11 22

Hiện thêm

Báo cáo vi phạm

Từ khóa » Tác Dụng Của Nhịp Thơ 2/2/3

NGẮT NHỊP TRONG THƠ ĐƯỜNG LUẬT - LEHOABLOG