Nghe Nhạc Phú Quang để Biết Yêu Một Thành Phố Qua Những Lời Ca

Một gia tài hơn 600 bài hát cho nhiều thế hệ

Cũng như Đoàn Chuẩn, Phú Quang là tác giả để lại dấu ấn đặc biệt nhất, lãng mạn và khó quên nhất về Hà Nội thời chúng tôi. Dù hai người ở hai trường phái âm nhạc khác nhau, thế hệ khác nhau nhưng vẫn có nét chung về đề tài lãng mạn, bay bổng. Họ đều tìm thấy những giá trị tích cực nhất cho cuộc đời.

Âm nhạc của nhạc sĩ Phú Quang gắn liền với đời sống tinh thần của người Việt trong và ngoài nước suốt nhiều thập kỷ qua. Năm 1986, ca khúc “Em ơi Hà Nội phố” ra đời, đưa tên tuổi nhạc sĩ Phú Quang đến gần hơn với công chúng và người trẻ như tôi. Bài thơ “Em ơi Hà Nội phố” được nhà thơ Phan Vũ viết vào năm 1972, trên một căn gác nhỏ phố Hàng Bún, trong những ngày Hà Nội chìm trong mưa bom B52 xối xả.

Thế hệ những đứa trẻ lớn lên trên đất Bắc như tôi, giai đoạn chiến tranh năm đó in hằn trong ký ức ông bà, bố mẹ. Âm nhạc của Phú Quang cũng vì thế thay họ kể lên những câu chuyện về một thế hệ ly tán, tang thương, đồng thời cũng là sự an ủi sâu kín.

Tôi nhớ những ngày còn ở nhà cũ, mẹ hay kể tôi nghe về hình ảnh "người đàn bà giấu đêm vào trong tóc" mà Phú Quang đã xây dựng. Đó là hình ảnh một người phụ nữ đứng trước những kiêu căng của cánh đàn ông. Tôi đã học được những hình tượng về tình yêu của mẹ cũng từ âm nhạc của ông.

Hồi đó, Phú Quang thân với họa sĩ Bùi Xuân Phái nên hay đi theo. Bùi Xuân Phái vẽ phố, còn Phú Quang nghĩ về phố. Cảm xúc, bối cảnh trong âm nhạc đều được ông lọc từ những gì đẹp nhất của người con gái Hà Nội, góc phố rêu phong, mùa đông Hà Nội mà chúng tôi vẫn say đắm.

Trong khi nhắc đến Hà Nội, người ta vẫn ca ngợi những cảm hứng mùa thu thì Phú Quang ấn tượng hơn hết thời khắc cuối thu đầu đông - đặc sản Hà Nội. Nhạc sĩ từng nói đó là quãng thời gian đẹp nhất, ai đã cảm nhận được vẻ đẹp của khoảnh khắc đó không thể nào quên. Tinh thần "Thu rất thật thu là khi chớm đông sang" xuất hiện trong nhiều ca khúc nổi tiếng với chúng tôi như "Im lặng đêm Hà Nội" hay "Đâu phải bởi mùa thu".

Không một người nào đã từng sống ở Hà Nội cùng thế hệ tôi lại chưa từng nghe qua những ca từ như “Sương giăng phố vắng, hàng cây lặng im, phố cổ mặc trầm" hay “Góc phố mồ côi mùa đông, mảnh trăng mồ côi mùa đông” qua giọng hát của Lê Dung, Thanh Lam, Hồng Nhung được phát trên những chiếc loa phường khi đi mọi người đi ngang qua ngã tư.

Một thế hệ người trẻ và người Hà Nội, như chúng tôi đã lớn lên cùng âm nhạc của Phú Quang, cùng những giai điệu khiến nỗi buồn như kéo dài vô tận, hạnh phúc cũng ngân lên vô tận.