Người Phụ Nữ Dùng Mưu đưa "Vua Qủy" Lên Ngôi

PNO - Nếu không có sự quyết đoán táo bạo của mẹ nuôi thì Lê Uy Mục không thể thành hoàng đế và lịch sử sẽ không xuất hiện Qủy vương bạo ngược.

• Chuyện ít biết về người mẹ danh tướng Trần Nhật Duật
• Hậu vận bí ẩn của một bà hoàng triều Hồ
• Số phận bi thương của một hoàng hậu mắc tội thông dâm

Chân dung của Qủy vương

Qủy vương (vua Qủy) là biệt danh xấu của Lê Uy Mục, vị vua thứ 8 của nhà Hậu Lê, ông tên là Lê Tuấn, con thứ của Lê Hiến Tông, mẹ là Chiêu Nhân phi Nguyễn Thị Cận, người làng Phù Chẩn, huyện Đông Ngàn (nay thuộc xã Phù Chẩn, TX Từ Sơn, Bắc Ninh).

Theo đánh giá của vua cha thì Lê Tuấn là người không có đức. Cuối năm Kỷ Mùi (1499) bàn về việc lập Thái tử, Lê Hiến Tông nói: “Trẫm xét các hoàng tử, thì Tuân, con cả, thích mặc áo phụ nữ, lại đầu độc cả mẹ; Tuấn, con thứ hai, là người không có đức, e rằng không đương nổi ngôi báu; chỉ có Thuần, con thứ ba, rất ham thích Thi, Thư, dốc lòng hiếu kính, trẫm thân hành vỗ về dạy bảo, nay đã trưởng thành. Vậy quyết đoán từ lòng công bằng của trẫm, lập Thuần giữ ngôi hoàng trừ” (Việt sử thông giám cương mục).

Vua Qủy bức hại đại thần (Hình minh họa)

Lê Hiến Tông mất, thái tử nối ngôi (tức Lê Túc Tông), nhưng mới được 6 tháng thì lâm bệnh qua đời, để lại di chiếu truyền ngôi cho anh trai là Lê Tuấn.

Tháng 12 năm Giáp Tí (1504), Lê Tuấn lên ngôi hoàng đế (Lê Uy Mục). Trong 5 năm làm vua, Lê Uy Mục tạo nhiều việc ác, đầu độc bà nội, giết hại tôn thất, thảm sát trung thần kết cục bị lật đổ tháng 12 năm Kỷ Tị (1509), rồi phải uống thuốc độc mà chết.

Sử sách đánh giá: “Vua thích uống rượu, hiếu sắc, làm oai, giết hại người tôn thất, giết ngầm tổ mẫu, họ ngoại chuyên quyền, trăm họ oán giận, người đời gọi là Qủy vương, điềm loạn hiện ra từ đấy!...” (Đại Việt sử ký toàn thư).

Lần thứ nhất đoạt ngôi bất thành

Trước khi mất, Lê Hiến Tông căn dặn 2 đại thần là Nguyễn Quang Bật và Đàm Văn Lễ phù giúp Thái tử Lê Thuần lên ngôi trị nước.

Bấy giờ Nguyễn Kính phi muốn giành ngôi cho con mình, cho người mang nhiều vàng bạc hối lộ 2 vị đại thần, đề nghị sửa di chiếu lập Lê Tuấn làm vua, nhưng bị từ chối. Dùng vàng bạc không được, bà vừa đe doạ, vừa dụ dỗ:

- Nếu 2 vị lập con ta làm vua, nó sẽ không quên ơn đó. Còn lập Lê Thuần nhỏ tuổi đâu đã biết gì!

Hai đại thần cùng nói:

- Xin Kính phi thứ tội, chúng thần vâng lệnh của tiên đế, không thể vì địa vị, tiền bạc mà thay đổi được.

Cả hai ra khỏi cung triệu tập các quan làm lễ đưa Lê Thuần lên kế vị. Sách Đại Việt thông sử viết: “Kính phi họ Nguyễn, người xã Hoa Lăng, huyện Thủy Đường, hầu vua Hiến Tông, không có con, nuôi vua Uy Mục làm con mình, ý muốn lập làm vua, lại sợ các quan đại thần không theo, mới đem vàng bạc hối lộ cho quan Thượng thư Đàm Văn Lễ. Văn Lễ không nhận, quyết định sách lập vua Túc Tông”.

Nguyễn Kính phi và 2 đại thần (Hình minh họa)

Lừa mẹ chồng, ra tay đoạt ngôi cho con

Theo sử sách, Lê Túc Tông truyền ngôi cho anh trai vì cho rằng “Tuấn là người hiển minh, nhân hiếu, có thể nối được ngôi chính thống, để thừa kế tổ tông, vỗ về thân dân” (Đại Việt sử ký toàn thư).

Sự thực thì lúc đó quyền chọn lập vua mới nằm trong tay Thái hoàng Thái hậu Nguyễn Thị Huyên, là bà nội của anh em Lê Túc Tông. Bà định lập người khác nhưng Nguyễn Kính phi dùng mưu lừa, buộc bà phải chấp nhận sự đã rồi:

“Nội thần là Nguyễn Nhữ Vi và Kính phi họ Nguyễn muốn lập vua Uy Mục. Thái hậu cho rằng đó là con của người tỳ thiếp, không thể nối đại thống được, nhân đó đòi lập Lã Côi Vương. Nhữ Vi vờ theo lệnh, lừa thái hậu ra đón Lã Côi Vương, thái hậu tin là thực. Khi đi rồi, Nhữ Vi vào đóng các cửa thành lại, gọi các công khanh, đại thần vào, giơ tờ di chiếu của Túc Tông ra, lập Uy Mục làm vua. Thái hậu bèn dừng lại, quay trở về cung, không bằng lòng” (Đại Việt thông sử).

Đoàn rước vua Lê (Hình minh họa)

Danh nghĩa hoạn quan Nguyễn Nhữ Vi chủ xướng mọi việc nhưng thực ra đều theo sự sai bảo của Nguyễn Kính phi. Sách Đại Việt sử ký toàn thư viết: “Túc Tông băng, không có con nối, mẹ thứ là Kính phi họ Nguyễn ở trong cung mưu lập, bèn lên ngôi hoàng đế, đại xá, đổi niên hiệu”.

Sách Đại Việt thông sử cũng viết: “Khi vua Túc Tông mất, không có con nối, bà ở trong cung cấm, cùng với bọn nội thần là Nguyễn Nhữ Vi, quyết định sách lập vua Uy Mục. Khi Uy Mục đã lên ngôi, rất cảm ơn bà. Tháng 4 năm Đoan Khánh thứ nhất (1505), vua làm Tôn tự đường ở Hoa Lăng để thờ tổ tiên bà, và cất nhắc người trong họ bà”.

Sai lầm của Nguyễn Kính phi là vì quyền lợi bản thân, đưa người không có tài đức lên làm vua, từ đó triều Hậu Lê đi vào con đường suy vong để rồi trong vòng 20 năm sau, đến tháng 6 năm Đinh Hợi (1527) bị mất ngôi về tay họ Mạc.

Lê Thái Dũng

*Email (không hiển thị trên trang):

*Họ tên (hiển thị trên trang):

Vui lòng nhập mã xác nhận vào ô bên dưới. Nếu bạn không đọc được, hãy Chọn mã xác nhận khác.

*Email (không hiển thị trên trang):

*Họ tên (hiển thị trên trang):

• 

  Bài dự thi vòng bán kết của Hồ Minh Châu, vòng bán kết Kể chuyện sách thiếu nhi

• 

  Sống lại hào khí Tây Sơn

• 

  NSND Hữu Quốc thích sự bận rộn ngày tết

• 

  Nghệ nhân xẩm Bùi Công Sơn: Gen Z “hái lộc” cổ phong

• 

  Tản văn - Đêm không ngủ mơ về hai nơi

• 

  Bài dự thi vòng Bán kết của Phạm Minh Bảo Ngọc, vòng bán kết Kể chuyện sách thiếu nhi

• 

  Cận cảnh nhan sắc ma cà rồng 400 tuổi vừa được hồi sinh

• 

  Bài dự thi vòng Bán kết của Phạm Minh Bảo Ngọc, vòng bán kết Kể chuyện sách thiếu nhi

• 

  Thêm yêu cội nguồn từ nét mộc mạc

• 

  Tản văn - Đêm không ngủ mơ về hai nơi

• 

  NSND Hữu Quốc thích sự bận rộn ngày tết

• 

  Nghệ nhân xẩm Bùi Công Sơn: Gen Z “hái lộc” cổ phong

• 

  NSND Hữu Quốc thích sự bận rộn ngày tết

• Nghệ nhân xẩm Bùi Công Sơn: Gen Z “hái lộc” cổ phong
• Nhà thơ Huỳnh Mai Liên: “Năm mới, tôi muốn viết về mẹ, con và đất nước"
• Nhà nghiên cứu Kevin Vương: Cuộc phiêu lưu với tinh hoa Việt
• Nhà văn Phát Dương: “Tết dễ thương từ nghĩa tình người dân miền sông nước”

• 

  Mùa Xuân mới, vị thế mới của điện ảnh TPHCM

• 

  Chuyện mẹ chồng nàng dâu và phiên tòa mạng xã hội

• 

  TPHCM đưa văn hóa trở thành động lực tăng trưởng

• 

  TPHCM: Văn hóa là nguồn lực nội sinh và động lực tăng trưởng cho đô thị đặc biệt

• 

  TPHCM vươn tầm thế giới từ cội nguồn, giá trị văn hóa dân tộc

• 

  Truyện ngắn - Những vảy

• Bài dự thi vòng bán kết của Hồ Minh...
• Sống lại hào khí Tây Sơn
• NSND Hữu Quốc thích sự bận rộn ngày...
• Nghệ nhân xẩm Bùi Công Sơn: Gen Z...

• 

  Cận cảnh nhan sắc ma cà rồng 400 tuổi vừa được hồi sinh

  20-02-2026 13:31

  Sau gần nửa thiên niên kỷ nằm dưới lòng đất, nàng ma cà rồng nổi tiếng nhất thế giới đã chính thức tái sinh nhờ công nghệ 3D.

• 

  Thêm yêu cội nguồn từ nét mộc mạc

  20-02-2026 06:00

  Sài Gòn quá đỗi đáng yêu và đáng sống. Bởi vậy, ai đi xa, dù với bất kỳ lý do gì, vẫn nhớ vẫn thương thành phố này.

• 

  Nhà nghiên cứu Kevin Vương: Cuộc phiêu lưu với tinh hoa Việt

  19-02-2026 06:00

  Trong nhịp sống hiện đại, những món đồ chơi dân gian gắn liền với ký ức tuổi thơ đang bị thay thế bởi sản phẩm công nghiệp.

• 

  Truyện ngắn - Những vảy

  18-02-2026 15:30

  Đâu phải ai cũng đi câu vì cá. Có người ngồi gác cần chỉ để trốn khỏi cảnh cơm áo rầy rà.

• 

  Mùa Xuân mới, vị thế mới của điện ảnh TPHCM

  18-02-2026 06:00

  UNESCO đã chính thức công nhận TPHCM là Thành phố sáng tạo toàn cầu trong lĩnh vực điện ảnh, đánh dấu cột mốc đặc biệt của điện ảnh Việt Nam.

• 

  Những thú vui tao nhã ngày tết

  17-02-2026 15:09

  Cờ tướng ngày tết còn mang ý nghĩa gắn kết cộng đồng. Người quen lẫn người lạ ngồi đối diện nhau, chỉ cần một bàn cờ là đủ mở đầu câu chuyện.

• 

  Năm Ngọ và những giai thoại hài hước về ngựa

  17-02-2026 11:06

  Trong truyện cười dân gian Việt Nam, con ngựa không gắn với chiến trận mà là cái cớ cho những màn ứng đối thông minh và tiếng cười dí dỏm.

• 

  TPHCM vươn tầm thế giới từ cội nguồn, giá trị văn hóa dân tộc

  17-02-2026 06:00

  Trong dòng chảy giao thoa không ngừng của toàn cầu hóa, văn hóa ngày càng khẳng định vai trò kết nối con người, nuôi dưỡng đối thoại và kiến tạo hòa bình.

• 

  Vì sao ngựa giữ vị trí đặc biệt trong 12 con giáp?

  16-02-2026 23:01

  PNO - Ngựa không bay được như rồng mà vẫn giữ một vị trí đặc biệt trong 12 con giáp.

• 

  TPHCM đưa văn hóa trở thành động lực tăng trưởng

  16-02-2026 18:52

  Trong xu thế phát triển chung của công nghiệp văn hóa, TPHCM là địa phương có những chuyển động nhanh và rõ rệt nhất.

• 

  Khai mạc Lễ hội Đường sách Tết Bính Ngọ 2026: Điểm hẹn tri thức “nối dài” từ di sản lịch sử đến công nghệ số

  16-02-2026 06:35

  Chiều tối ngày 15/2, Lễ hội Đường sách Tết Bính Ngọ 2026 với chủ đề “Xuân hội tụ - Vững bước vươn mình” đã chính thức khai mạc.

• 

  Đường sách tết Bính Ngọ 2026 sẵn sàng đón khách du xuân

  15-02-2026 12:02

  Sáng 15/2, Phó chủ tịch UBND TPHCM Trần Thị Diệu Thúy dẫn đầu đoàn công tác kiểm tra những khâu chuẩn bị cuối tại Lễ hội Đường sách tết Bính Ngọ 2026.

• 

  Công nghiệp Văn hóa 2026: Sức mạnh Phù Đổng

  15-02-2026 07:31

  Từ nền tảng chuyển động của năm 2025, công nghiệp văn hóa Việt Nam bước vào năm Bính Ngọ với những dấu hiệu bứt phá mạnh mẽ.

• 

  Hơn 80 hoạt động lan tỏa văn hóa đọc tổ chức xuyên Tết Bính Ngọ 2026

  14-02-2026 10:18

  Lễ hội Đường sách Tết Bính Ngọ 2026 lần đầu được tổ chức đồng bộ tại 3 địa điểm, người dân và du khách có thể tham gia hơn 80 sự kiện...

• 

  Nhà thơ Huỳnh Mai Liên: “Năm mới, tôi muốn viết về mẹ, con và đất nước"

  14-02-2026 09:49

  Tôi vẫn đêm ngày thao thức cho tác phẩm có chủ đề mẹ và con. Hy vọng sách sẽ được ra mắt trong năm nay

• 

  Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh, nhà thơ Phong Việt sắp giao lưu, ký tặng sách

  13-02-2026 16:13

  PNO - Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh, đạo diễn Xuân Phượng, nhà thơ Nguyễn Phong Việt sẽ ký tặng sách tại lễ hội Đường sách tết Bính Ngọ năm 2026.

• 

  Nhà văn Nguyễn Thị Kim Hòa: 'Nhớ cốm Phan Rang là nhớ tết'

  13-02-2026 06:03

  Quê tôi không chỉ có 1 cái tết. Người dân xứ cừu còn có 2 cái tết khác, là tết Kate và tết Ramưwan

• 

  Giữa lòng thành phố, rực rỡ chợ hoa xuân trên bến dưới thuyến

  12-02-2026 22:20

  Không gian Tết Trên bến dưới thuyền khai mạc, quy tụ hơn 500 gian hoa, tiểu cảnh sông nước, ẩm thực, trải nghiệm văn hóa tại TPHCM năm nay.