Nguồn Gốc Của Bún Bò Nam Bộ - Vô Vàn Kiến Thức

Để làm rõ hơn về nguồn gốc cái tên “Nam Bộ”, chúng ta cần phải bắt đầu từ lịch sử của con phố Lê Duẩn (Hà Nội). Theo Wikipedia, phố này được xây dựng trên nền đất thuộc các thôn: Vĩnh Xương, Nam Môn, Hoa Ngư, Tứ Mỹ vào năm 1879. Thời Pháp thuộc quen gọi là đường Quan Lộ. Đến thế kỉ XIX, thôn Nam Môn và thôn Thụy Hoa Ngừ đổi thành thôn Nam Ngư.

Đến 1947 đường này đổi là Đờ Lát Sơ (Delatte Sir). Người dân trên phố này thường quen gọi là phố Hàng Lọng. Sau năm 1954, chính quyền thành phố Hà Nội đổi thành đường Nam Bộ, với một ý nghĩa rất sâu sắc: đây là con đường có ga Hà Nội, nơi xuất phát của các chuyến tàu vào Nam Bộ. Tên đường Nam Bộ đã xuất hiện trong bài thơ "Bài ca Xuân 1961" của nhà thơ Tố Hữu:

Tôi viết cho ai bài thơ 61?

Đêm đã khuya rồi, rét về tê buốt

Hà Nội rì rầm... Còi thổi ngoài ga

Một chuyến tàu chuyển bánh đi xa

Tiếng xình xịch, chạy dọc đường Nam Bộ...

Cái tên này kết hợp với các địa danh khác quanh khu vực như Công viên Thống Nhất, đường Giải Phóng, đảo Hòa Bình (trong Công viên Thống Nhất), v.v... đã tạo thành một quần thể địa danh, thể hiện rõ khát vọng thống nhất nước Việt Nam thời đó. Để tưởng nhớ Tổng bí thư Lê Duẩn, chính quyền thành phố Hà Nội quyết định đổi tên đường Nam Bộ thành đường Lê Duẩn.

Đồng thời, Công viên Thống Nhất bị đổi tên thành công viên Lê Nin, khiến cho tính thống nhất về mặt địa danh ở đây bị phá vỡ. Tuy nhiên, sau này, Công viên Thống Nhất đã được trả lại tên cũ, còn tên công viên Lê Nin được đổi sang cho vườn hoa Chi Lăng nơi có tượng đài Lê Nin. Quay trở lại với Bún Bò Nam Bộ, đã có nhiều tranh cãi về nguồn gốc của món ăn này.

Thông tin được biết đến rộng rãi nhất là Bún bò Nam Bộ xuất phát hoàn toàn từ Hà Nội, nhưng thích gọi tên nó là bún bò Nam Bộ. Quán đầu tiên bán món bún này nằm trên vỉa hè khách sạn Đồng Lợi thuộc phố Nam Bộ (sau đổi tên thành đường Lê Duẩn), do một người phụ nữ tên Can mở vào khoảng những năm 80 của thế kỷ trước.

Đầu tiên, bà Can bán bún chả, sau có vài lần khách nhờ nướng thịt bò ăn chung với bún thế là món ăn ra đời. Xưa bún không có giá đỗ hành phi hay lạc mà chỉ đơn giản là thịt bò nướng ăn kèm với bún và rau sống cùng nước mắm chua ngọt và đu đủ ngâm. Món ăn này ban đầu được gọi là bún bò trộn.

Dần theo thời gian, thực khách quen miệng gọi thành bún bò trên phố Nam Bộ hay bún bò Nam Bộ. Đến nay món ăn bị biến báo đi với thịt bò xào giá đỗ, kèm thêm lạc và có nhiều hàng thì thay đu đủ ngâm bằng dưa chuột. Khi ăn, ta sẽ cảm thấy các nguyên liệu trong bát được hoà quyện với nhau, nhờ vị chua ngọt đậm đà của nước mắm, vị thanh mát của rau cùng giá đỗ, và quan trọng nhất là độ mềm, dai, ngọt của miếng thịt bò chín tới kết hợp với những sợi bún trắng phau. Đây cũng là một món ăn hấp dẫn thực khách và các du khách vì tính đơn giản, mộc mạc, hài hòa, hợp với khẩu vị của mỗi người.

Nguồn: Duy Bá