Nhà Giáo Bùi Bạch Liên – Sẻ Chia Một Tiếng đàn | Truyền Hình K29A2

Chúng tôi tìm đến nhà riêng của nhà giáo Bùi Bạch Liên trên phố Phan Văn Trường vào một ngày đầu thu, cốt để được mục sở thị chân dung bà. Một cô giáo dạy toán nhưng có một niềm đam mê đến kì lạ với tiếng đàn Hạ Uy Cầm. Một con người đã dành trọn cuộc đời mình cho tiếng đàn đó.

PV: Chào bác! Bác có thể chia sẻ đôi chút rằng cơ duyên nào đã đưa bác đến với tiếng đàn ghi ta Hawail ?

Nhà giáo Bùi Bạch Liên: từ bé tôi đã yêu thích âm nhạc rồi, bố mẹ thì hướng cho tôi học piano vì thời đó chuộng piano lắm. Tới năm tôi 18 khi còn đang là nữ sinh của trường cấp ba Trưng Vương, có lần đi học về tôi đi ngang qua Cửa Nam thì nghe thấy một tiếng đàn lạ lắm; nó âm vang và du dương hơn những tiếng đàn mà tôi đã từng nghe, lân la dò hỏi tôi mới biết tiếng đàn phát ra từ nhà nhạc sĩ Hoàng Vân và âm thanh đó là của cây đàn ghita Hawail hay ta gọi là Hạ Uy Cầm. Thế là từ lúc đó tôi mê tiếng đàn Hạ Uy Cầm và quyết tâm học bằng được.

Nhà giáo Bùi Bạch Liên chơi nhạc giữa đời thường

PV: Vậy bác đã chơi đàn ghita Hawail từ nngày đó?

Nhà giáo Bùi Bạch Liên: Không, đó là năm tôi 18 tuổi. Bố mẹ tôi cấm ghê lắm vì không muốn con gái theo nghiệp “xướng ca vô loài”, nếu có học chỉ được học piano thôi. Một thời gian sau đó, vì quá mê Hạ Uy Cầm nên tôi đã tích cóp tiền mua một cây đàn gửi ở nhà cô bạn thân rồi trốn đi học ở nhà nhạc sĩ  Đoàn Chuẩn (lúc ấy là một trong 2 người chơi ghita Hawail hay nhất nước ta – pv). Tới năm 21 tuổi, khi đã là giáo viên, đã có lương tôi  vẫn trốn bố mẹ đi học. Sẵn có niềm đam mê lại có tố chất nên tôi rất hay được nhạc sĩ Đoàn Chuẩn chọn đi “trả bài” ở các hội diễn. Nhân có một dịp trường tôi tổ chức văn nghệ, tôi đã mạnh dạn mời bố mẹ đến xem. Thấy con gái mình độc tấu Hạ Uy Cầm trên sân khấu và nhận được những tràng pháo tay nồng nhiệt của khán giả, bố mẹ tôi không khỏi ngỡ ngàng và tiếp tục cho con chơi loại đàn này.

PV: Vậy là để học được và được học Ghita Hawail bác đã phải rất vất vả. Nhưng tại sao gia đình bác lại ngăn cấm ghê đến vậy ạ?

Nhà giáo Bùi Bạch Liên: Ah, tôi sinh năm 1942, cái thời tôi biết đến Hạ Uy Cầm là khoảng những năm 60, cái thời ấy trở đi tới những năm 75, Hạ Uy Cầm bị chính quyền liệt vào danh sách nhạc cụ tư sản vì tính trữ tình, thiếu tinh thần cách mạng. Tất nhiên là cấm không được chơi loại đàn này. Ngoại tôi bắt đốt hết tất cả những gì liên quan đến nó, tôi may mắn đá được một tập nhạc vào dưới gậm giường nên còn giữ được tới giờ.

“Hạ Uy Cầm hay một tên gọi khác của đàn ghita Hawail, loại đàn có 6 dây trơn nhưng không có phím, 6 dây cũng không được lên theo các nốt mi la rê sol si mi như  đàn Tây Ban Cầm, song tiếng đàn du dương hơn rất nhiều”

PV: Sau đó bác đã làm những gì để thỏa niềm đam mê âm nhạc của mình?

Nhà giáo Bùi Bạch Liên: Tôi chơi nhạc. Sau này lập gia đình với nhà văn, nhà thơ, nhà báo Nguyễn Quang Sơn, nhà tôi lại rất khuyến khích tôi chơi nhạc. Tôi có ý tưởng và thành lập  câu lạc bộ ghita Hawail đầu tiên vào năm 1992, lúc đó chỉ có 6 người. Rồi người thì ra nước ngoài, người thì mất bản thân tôi thì bị tai nạn nên câu lạc bộ ngưng hoạt động. Về hưu năm 1997, tôi lại cũng nhà tôi lập tiếp câu lạc bộ tại nhà riêng số 125 – đường Giải Phóng. Nhưng cũng thật không may mắn tôi bị tai nạn suýt mất mạng nên CKB cũng sụp đổ. Đến bây giờ, CLB “Đêm Hawail –Hà Nội” của tôi đặt tại số 2 – ngõ 3 – đường Phan Văn Trường với hoạt động thường xuyên của 10 thành viên. Ngày trước nhạc sĩ Hoàng Giác ở tuổi 80 vẫn còn đến tham gia, ngoài ra còn có các ca sĩ như Mai Hoa, Đức Long cũng tới thưởng thức. Những năm trở lại đây, thi thoảng tôi lại được mời đi lưu diễn ở Đan Mạch, ở Mĩ.

Hạ Uy Cầm Cổ

PV: Câu hỏi cuối cùng : gần 50 năm gắn bó với cây đàn, bác mong muốn điều gì cho cây đàn ghita Hawail ạ?

Nhà giáo Bùi Bạch Liên: chỉ đến khi nào ghita Hawail đưa vào giảng dạy chính qui thì mới có thể giữ được nó. Nó hoàn toàn không có phím, cao độ của nó do tay ta cầm thanh sắt, thanh đồng chặn mà nên. Chơi nhạc hoàn toàn dựa vào trí nhớ. Rất khó chơi. Tôi chỉ mong mình có thể truyền dạy lại cho nhiều người trẻ về kĩ thuật chơi đàn hiếm hoi còn lại của thầy tôi – cố nhạc sĩ Đoàn Chuẩn để tiếng đàn không bị thất truyền. Gần 50 năm chơi loại đàn này nhưng tôi vẫn không dám nhận cái danh hiệu “nghệ sĩ” mà mọi người vẫn gọi đâu. Tôi chỉ nghĩ rằng một đời tôi thích thú, tôi mê đắm tiếng đàn, đơn giản với tôi Hạ Uy Cầm như là đặc sản của Hà Nội và đã là đặc sản thì tôi muốn sẻ chia.

PV: Vâng, xin cám ơn bác về buổi nói chuyện thú vị này!

Bế Thùy

Chia sẻ:

• X
• Facebook

Thích Đang tải...

Có liên quan