Nhót Tây – Wikipedia Tiếng Việt

Eriobotrya japonica
Trái nhót tây
Phân loại khoa học
Giới (regnum)	Plantae
(không phân hạng)	Angiospermae
(không phân hạng)	Eudicots
(không phân hạng)	Rosids
Bộ (ordo)	Rosales
Họ (familia)	Rosaceae
Phân họ (subfamilia)	Maloideae[1]hay Spiraeoideae[2]
Liên tông (supertribus)	Pyrodae[2]
Tông (tribus)	Pyreae[2]
Phân tông (subtribus)	Pyrinae[2]
Chi (genus)	Eriobotrya
Loài (species)	E. japonica
Danh pháp hai phần
Eriobotrya japonica(Thunb.) Lindl., 1821
Danh pháp đồng nghĩa[3]
Crataegus bibas Lour., 1790 Mespilus japonica Thunb., 1784 Photinia japonica (Thunb.) Benth. & Hook. f. ex Asch. & Schweinf., 1887

Nhót tây, tỳ bà, sơn tra Nhật Bản hay lô quất (danh pháp hai phần: Eriobotrya japonica) là một loài cây mộc, cho trái ăn được thuộc họ Rosaceae. Bản địa của cây nhót tây là miền Hoa Nam nhưng đã được trồng hơn 1.000 năm ở Nhật Bản nên tên khoa học nhắc đến nguồn gốc japonica.

Mô tả

[sửa | sửa mã nguồn]

Thân cây nhót tây ngắn, lại nhiều cành nên có dạng lùm cây to, cao đến 10 m nhưng thông thường chỉ khoảng 3–4 m.

Lá mọc so le, màu lục thẫm, cứng và dày. Viền lá có răng cưa. Mặt lá có lông, sờ thấy ráp. Lá non rậm lông tơ.

Hoa nhót tây màu trắng, đường kính khoảng 2 cm; mỗi hoa có năm cánh, mọc thành chùm từ 3 đến 10 hoa. Hoa có mùi thơm ngọt ngào, từ xa có thể ngửi thấy.

Tập tính

[sửa | sửa mã nguồn]

Cây nhót tây có đặc điểm là ra hoa vào mùa thu sang đầu mùa đông khi các cây cỏ khác bắt đầu tàn; trái bắt đầu chín vào cuối đông sang mùa xuân.

Trái nhót tây mọc thành chùm. Mỗi trái dạng tròn hay hình trứng khoảng 3–5 cm. Vỏ trái màu vàng, cam hoặc có khi phớt hồng. Thịt màu trắng, vàng hay cam, mọng nước, vị ngọt hoặc hơi chua tùy theo giống. Mỗi trái có 5 múi, khi chín có thể có 5 hột.

Dinh dưỡng

[sửa | sửa mã nguồn] Nhót tây, tươi

Giá trị dinh dưỡng cho mỗi 100 g (3,5 oz)
Năng lượng	197 kJ (47 kcal)
Carbohydrat	12.14 g
Chất xơ	1.7 g
Chất béo	0.2 g
Protein	0.43 g
Vitamin và khoáng chất Vitamin Lượng %DV† Vitamin A equiv. 8% 76 μg Thiamine (B1) 2% 0.019 mg Riboflavin (B2) 2% 0.024 mg Niacin (B3) 1% 0.18 mg Vitamin B6 6% 0.1 mg Folate (B9) 4% 14 μg Vitamin C 1% 1 mg Chất khoáng Lượng %DV† Calci 1% 16 mg Sắt 2% 0.28 mg Magiê 3% 13 mg Mangan 6% 0.148 mg Phốt pho 2% 27 mg Kali 9% 266 mg Natri 0% 1 mg Kẽm 0% 0.05 mg
Link to USDA Database entry
† Tỷ lệ phần trăm được ước tính dựa trên khuyến nghị Hoa Kỳ dành cho người trưởng thành,[4] ngoại trừ kali, được ước tính dựa trên khuyến nghị của chuyên gia từ Học viện Quốc gia.[5]

Canh tác

[sửa | sửa mã nguồn]

Sử dụng

[sửa | sửa mã nguồn]

Hình ảnh

[sửa | sửa mã nguồn]

• 
• 
• 
• 

Liên kết ngoài

[sửa | sửa mã nguồn]

• Quả tỳ bà: Đặc sản Lào Cai về Hà Nội giá 85.000 đồng/kg Lưu trữ ngày 1 tháng 1 năm 2015 tại Wayback Machine

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]

• Dữ liệu liên quan tới Eriobotrya japonica tại Wikispecies
• Tư liệu liên quan tới Eriobotrya japonica tại Wikimedia Commons

1. ^ G. K. Schulze-Menz 1964. Reihe Rosales trong A. Engler's Syllabus der Pflanzenfamilien mit besonderer Berücksichtigung der Nutzpflanzen nebst einer Übersicht über die Florenreiche und Florengebiete der Erde, Gebrüder Borntraeger, Berlin
2. ^ a b c d Potter D.; Eriksson T.; Evans R. C.; Oh S. H.; Smedmark J. E. E.; Morgan D. R.; Kerr M.; Robertson K. R.; Arsenault M. P.; Dickinson T. A.; Campbell C.S. (2007). Phylogeny and classification of Rosaceae. Plant Systematics and Evolution. 266(1–2):5–43, doi:10.1007/s00606-007-0539-9
3. ^ "The Plant List: A Working List of All Plant Species". Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2014.
4. ^ United States Food and Drug Administration (2024). "Daily Value on the Nutrition and Supplement Facts Labels". Truy cập ngày 28 tháng 3 năm 2024.
5. ^ National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine; Health and Medicine Division; Food and Nutrition Board; Committee to Review the Dietary Reference Intakes for Sodium and Potassium (2019). Oria, Maria; Harrison, Meghan; Stallings, Virginia A. (biên tập). Dietary Reference Intakes for Sodium and Potassium. The National Academies Collection: Reports funded by National Institutes of Health. Washington (DC): National Academies Press (US). ISBN 978-0-309-48834-1. PMID 30844154.{{Chú thích sách}}: Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)

Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại
Eriobotrya japonica	Wikidata: Q41505 Wikispecies: Rhaphiolepis bibas AoFP: 207 APDB: 84227 APNI: 73534 BOLD: 254404 Calflora: 8718 CoL: 3B2J8 Ecocrop: 1002 EoL: 628975 EPPO: EIOJA EUNIS: 180949 FloraBase: 18301 FNA: 200010834 FoC: 200010834 GBIF: 3024146 GISD: 1255 GRIN: 15602 iNaturalist: 76949 IPNI: 724793-1 IRMNG: 10174906 ITIS: 502403 MoBotPF: 286498 NatureServe: 2.136211 NBN: NHMSYS0000458544 NCBI: 32224 NZOR: 5eb50af0-a6d1-443e-bfeb-810a4f5d195c NZPCN: 3913 Observation.org: 129665 Open Tree of Life: 207983 PfaF: Eriobotrya japonica Plant List: rjp-1354 PLANTS: ERJA3 POWO: urn:lsid:ipni.org:names:724793-1 Tropicos: 27801732 VicFlora: ca93f85a-6cbd-4afe-b768-1ca3de347ce5 WFO: wfo-0000986002
Mespilus japonica	Wikidata: Q39777083 APDB: 182101 APNI: 193519 CoL: 427Q9 GBIF: 3024147 GRIN: 24185 IPNI: 726577-1 IRMNG: 11374844 ITIS: 517048 POWO: urn:lsid:ipni.org:names:927367-1 Tropicos: 27803545 WFO: wfo-0001003645