Những điều Cần Phải Biết Về Phân Vi Sinh Cố định đạm

Đa số các nước có nền nông nghiệp phát triển đều đang ứng dụng phân vi sinh vào trong quá trình chăm sóc cây trồng. Tuy nhiên, số lượng các loại phân vi sinh trên thị trường còn ít và chưa đa dạng do chưa được nghiên cứu nhiều. Chúng chỉ chiếm một phần nhỏ so với số lượng phân hóa học. Tùy vào mục đích sử dụng đối với từng loại cây trồng mà chúng ta lựa chọn loại phân cho phù hợp. Hiện nay có một số chủng loại phân vi sinh như: cố định đạm, phân giải lân hay kích thích tăng trưởng. Phân vi sinh cố định đạm là một trong những loại phân vi sinh đang được sử dụng rộng rãi hiện nay. Chúng có chứa các loài vi sinh vật có ích giúp cây hấp thụ chất dinh dưỡng. Chế phẩm vi sinh Đức Bình chia sẻ: Phân vi sinh cố định đạm là gì? Phân loại, công dụng & Cách sử dụng hiệu quả.

1. Phân vi sinh cố định đạm là gì?

Phân vi sinh cố định đạm là loại phân chứa một hoặc nhiều loại vi sinh vật có tác dụng cố định Nitơ (Đạm) từ không khí. Nhiều người còn chưa biết rằng Nitơ là thành phần dinh dưỡng căn bản duy trì sự sống của mọi tế bào, là thành phần cấu tạo nên protein, axit nucleic và diệp lục tố. Trong cả động vật hay thực vật thì chúng đều đóng vai trò quan trọng không thể thiếu.

Nên đọc:Phân hữu cơ là gì? Cách làm phân hữu cơ bón cây ngay tại nhà hiệu quả

Trong đất trồng cây, hàm lượng Nitơ thường rất ít. Nguồn dự trữ Nitơ tự nhiên tồn tại nhiều trong không khí (chiếm khoảng 78.16%). Tuy nhiên, chúng lại tồn tại dưới dạng khí N2 kém hoạt tính và không sử dụng được cho cây trồng. Các loại thực vật muốn sử dụng được nguồn dinh dưỡng này cần phải có sự hỗ trợ của các vi sinh vật. Chúng đóng vai trò là “nhà máy” biến N2 thành các hợp chất dễ hấp thụ như amoni (NH4+) và nitrat (NO3-).

Vi sinh vật cố định đạm là thành phần quan trọng trong phân vi sinh cố định đạm

2. Phân loại vi sinh vật cố định đạm và cơ chế hoạt động

Ba nhóm vi khuẩn khá phổ biến được biết đến có tác dụng cố định Nitơ giúp ích cho cây:

2.1 Vi khuẩn nốt sần (Rhizobium, Bradyrhizobium)

Các vi khuẩn nốt sần này không tạo bào tử. Chúng chủ yếu là vi khuẩn thuộc nhóm Rhizobium sống cộng sinh trong rễ các cây họ đậu. Đặc điểm của chúng là có thể đồng hóa nhiều nguồn carbon khác nhau. Vi khuẩn nốt sần trong tự nhiên thuộc loại vi sinh vật cộng sinh, thiết lập mối quan hệ hai chiều cùng có lợi. Các nốt sần ở rễ và lá có chứa vi khuẩn cố định Nitơ.

Ở đây, chúng sẽ tiến hành quá trình biến đổi Nitơ trong không khí thành amoniac (NH3) nhờ xúc tác của enzyme nitrogenase. Sau đó, chúng sẽ thực hiện cung cấp các hợp chất hữu cơ như ureide và glutamine cho cây. Ngược lại, cây sẽ cung cấp các hợp chất hữu cơ, chủ yếu là carbohydrate (đường), cho vi khuẩn phát triển từ quá trình quang hợp. Đây là mối quan hệ hỗ trợ cùng nhau phát triển bền vững giữa vi khuẩn nốt sần và cây chủ.

Vi khuẩn nốt sần

Trong thiên nhiên vẫn còn một số loài thực vật khác ngoài cây họ đậu có nốt sần cố định đạm, chẳng hạn như cây Phi lao. Tuy nhiên, các chủng vi khuẩn cố định đạm cho các loài cây này không thuộc nhóm Rhizobium mà thuộc nhóm xạ khuẩn Actinomycetes (như Frankia). Điều này cho thấy sự đa dạng sinh học trong cơ chế cố định đạm cộng sinh.

2.2 Vi khuẩn cố định đạm sống tự do (Non-symbiotic)

Những vi khuẩn này sống tập trung chủ yếu ở các loại cây thuộc họ hòa thảo và vùng rễ lúa. Chúng hoạt động độc lập trong đất mà không cần tạo nốt sần. Một số chủng phổ biến bao gồm Cyanobacteria (vi khuẩn lam) và Azotobacter. Chúng cũng có tác dụng hỗ trợ cây trồng phát triển tốt và hạn chế sự thất thoát lượng đạm hóa học.

2.3 Vi khuẩn cố định đạm Azotobacter

Trong ba loại vi khuẩn cố định đạm, vi khuẩn Azotobacter đang được nghiên cứu và ứng dụng nhiều nhất khi sản xuất phân bón sinh học. Nguyên nhân là do loại vi khuẩn này có một số tác dụng vượt trội hơn hẳn so với hai loại trên. Ngoài khả năng chính là cố định Nitơ, chúng còn giúp sản sinh ra các chất kích thích sinh trưởng thực vật (như Auxin, Gibberellin) và kích thích nảy mầm. Hơn nữa, Azotobacter có khả năng sản xuất các chất kháng sinh tự nhiên, giúp ức chế sự phát triển của một số mầm bệnh có hại trong đất, góp phần bảo vệ rễ cây.

Vi khuẩn cố định đạm

3. Áp dụng khoa học công nghệ vào việc nghiên cứu khả năng cố định đạm

Khi biết được tác dụng của các loài vi sinh vật cố định đạm, các nhà nghiên cứu đã sử dụng công nghệ gen để tạo ra thêm các chủng vi sinh vật này. Các chủng này có nhiều đặc điểm tốt như: khả năng cố định đạm cao, khả năng cộng sinh tốt. Ngoài ra, công nghệ sinh học cũng giúp tạo ra loại vi sinh vật có đặc tính cạnh tranh cao với các loài vi sinh vật tồn tại sẵn trong đất, đảm bảo hiệu quả khi chủng được đưa vào môi trường tự nhiên.

Mặt khác, các nhà khoa học tách được gen có đặc tính cố định đạm (gen nif) từ vi khuẩn và đem cấy vào nhân tế bào cây trồng. Điều này mở ra khả năng giúp cho các loài cây trồng đó cũng có khả năng cố định đạm như vi khuẩn, hứa hẹn giảm thiểu đáng kể nhu cầu sử dụng phân đạm hóa học trong tương lai.

4. Tác dụng khi sử dụng phân bón vi sinh vật cố định đạm

Từ vi sinh vật cố định Nitơ sẽ sản xuất ra phân vi sinh cố định đạm. Việc sử dụng sản phẩm này sẽ có những tác dụng sau đây:

• Cố định Nitơ trong không khí chuyển hóa thành các hợp chất chứa Nitơ cho đất và cây trồng. Mục đích là nhằm bổ sung hàm lượng đạm tự nhiên cho bộ rễ của cây.
• Khi sử dụng kết hợp với phân bón sẽ giúp cây phát triển nhanh hơn, lá xanh tốt hơn, tăng năng suất và chất lượng nông sản.
• Giảm chi phí từ 30% – 50% so với việc sử dụng phân đạm hóa học.
• Giảm 25% – 50% tỷ lệ sâu bệnh so với việc sử dụng phân bón truyền thống do cây được tăng cường sức đề kháng tự nhiên.
• Hỗ trợ tăng khả năng chống chịu sâu bệnh, thời tiết khắc nghiệt cho cây trồng.
• Cải thiện chất đất, giúp cân bằng dinh dưỡng hữu cơ trong đất, tăng độ tơi xốp.
• Sử dụng sản phẩm này rất thân thiện với môi trường, an toàn cho sức khỏe con người và vật nuôi.
• Bạn có thể bón phân trực tiếp cho cây trồng cho đến lúc thu hoạch và không cần phải cách ly.

Phân vi sinh cố định đạm có tác dụng cố định Nitơ trong không khí thành phân đạm để cây hấp thu

5. Một số mặt hạn chế khi sử dụng phân bón vi sinh cố định đạm

Trước khi sử dụng phân vi sinh cố định đạm cần cân nhắc đến mặt hạn chế của loại này:

• Tính ổn định chủng: Thông thường, phân bón cố định Nitơ tốt phải xuất phát từ chủng vi sinh vật có cường độ cố định Nitơ cao, sức cạnh tranh lớn và thích ứng với độ pH rộng.
• Chất lượng khó đảm bảo: Chất lượng của phân bón này khó đảm bảo do hàm lượng vi sinh vật sống của chúng không ổn định qua thời gian bảo quản.
• Yếu tố môi trường: Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động sống của các vi sinh vật có trong phân cũng tác động đến tính hiệu quả khi sử dụng. Phân vi sinh là một vật liệu sống, do đó cần được bảo quản hợp lý. Không nên để ở những nơi có điều kiện nhiệt độ cao hơn $30^oC$ hoặc những nơi có ánh nắng trực tiếp chiếu vào. Ở những điều kiện này thì một số vi sinh sẽ bị chết, dẫn đến hiệu quả sử dụng của phân bị giảm sút.
• Khả năng rửa trôi: Loại phân bón này có đặc tính dễ bị bay hơi, dễ bị hòa tan và rửa trôi dễ dàng khi gặp mưa dầm, làm giảm mật độ vi sinh vật trong đất nhanh chóng. Vì vậy không thích hợp sử dụng với mùa mưa lớn.
• Tính chọn lọc: Phân vi sinh thường chỉ phát huy tác dụng khi có những điều kiện đất đai và khí hậu thích hợp. Chúng được khuyến khích sử dụng ở những vùng đất cao và đối với các loại cây trồng cạn, hoặc các loại cây trồng có nhu cầu đạm trung bình.

6. Cách sử dụng phân vi sinh cố định đạm hiệu quả

Hiện nay ở nước ta, các loại phân vi sinh thường được sản xuất ở dạng bột màu nâu, đen. Nguyên nhân là do phần lớn các nơi sản xuất đã dùng than bùn làm chất độn, chất mang vi khuẩn. Có hai cách sử dụng khá phổ biến hiện nay đó là:

6.1 Xử lý hạt hoặc rễ

Tẩm phân vi sinh cố định đạm vào hạt hoặc rễ trước khi gieo trồng là phương pháp phổ biến và kinh tế nhất. Sau khi tẩm, bạn cần gieo trồng ngay sau 10 đến 20 phút, tuyệt đối không được để quá lâu dưới ánh nắng mặt trời vì tia UV và nhiệt độ cao sẽ làm chết vi sinh vật.

Tỷ lệ khuyến nghị chung là 1 kg phân vi sinh trộn lẫn với 100 kg hạt giống. Nếu số lượng hạt giống ít hơn, bạn cần chia theo tỉ lệ thích hợp. Quá trình tẩm giúp vi khuẩn cộng sinh (như Rhizobium) bám chặt vào bề mặt hạt và rễ non. 

Khi hạt nảy mầm hoặc rễ phát triển, vi khuẩn sẽ xâm nhập tạo nốt sần ngay lập tức, tối ưu hóa quá trình cố định đạm từ giai đoạn đầu, giúp cây trồng họ đậu phát triển mạnh mẽ và độc lập hơn với đạm hóa học.

6.2 Bón trực tiếp vào đất

Bón trực tiếp vào đất sau khi phát hiện cây thiếu Nitơ hoặc khi cần tăng cường dinh dưỡng. Nếu bạn bỏ lỡ việc xử lý hạt giống, bạn vẫn có thể bổ sung loại phân vi sinh này trực tiếp vào đất sau khi cây đã mọc rễ và phát triển ổn định. 

Nên bón phân vào buổi chiều mát hoặc sáng sớm và vùi nhẹ vào đất (sâu khoảng 5-10 cm) ở vùng rễ (cách gốc 5-15 cm), sau đó tưới nước nhẹ. Việc vùi phân giúp bảo vệ vi sinh vật khỏi ánh sáng mặt trời và các yếu tố bất lợi trên bề mặt đất, đồng thời tăng độ ẩm để giúp vi sinh vật nhanh chóng đi vào hoạt động, di chuyển đến vùng rễ và thực hiện chức năng cố định đạm một cách hiệu quả nhất. 

Phương pháp này đặc biệt quan trọng đối với các loại cây không thuộc họ đậu nhưng cần được bổ sung vi sinh vật cố định đạm sống tự do (Azotobacter).

Sử dụng phân vi sinh cố định đam Bón trực tiếp vào đất

Việc sử dụng phân vi sinh cố định đạm đang đem lại những lợi ích kinh tế cho nền nông nghiệp. Dùng phân vi sinh còn giúp bảo vệ môi trường, vì vậy khuyến khích mọi người nên sử dụng dòng sản phẩm này. Hiện nay ở nước ta đã có một số công ty phân bón sản xuất loại phân bón này. Vì vậy, nếu muốn sử dụng, bạn có thể mua rất dễ dàng.

Tìm hiểu thêm:Hướng dẫn 4 cách làm thuốc trứ sâu sinh học thảo dược, thảo mộc hiệu quả nhất hiện nay

⫸ Xem thêm: Hướng dẫn quy trình sản xuất phân vi sinh đúng cách, dễ làm

⫸ Xem thêm: Phân bón vi sinh chuyển hoá lân là gì?

Thông tin liên hệ

Chế phẩm vi sinh Đức Bình – Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng chế phẩm sinh học chuyên nghiên cứu, sản xuất và ứng dụng các dòng sản phẩm: Men vi sinh, men bể phốt, men xử lý nước thải, men thuỷ sản, chế phẩm sinh …

Địa chỉ : 1B Ngõ 774 Kim Giang, Thanh Liệt, Hà Nội SĐT: 0934.214.579 Email: [email protected] Website: https://chephamvisinh.vn

5/5 - (1 bình chọn) Đức Bình

Đức Bình là chuyên gia hàng đầu về ngành Công nghệ sinh học, chuyên nghiên cứu và ứng dụng các loại chế phẩm sinh học: Emzeo, trichoderma, EM gốc … Đội ngũ chuyên gia tại Chế phẩm vi sinh Đức Bình có am hiểu sâu sắc về thị trường, vì một nền nông nghiệp hữu cơ bền vững. Với những chuyên gia hàng đầu về ngành Công nghệ sinh học, chuyên nghiên cứu và ứng dụng các loại men vi sinh, chế phẩm sinh học … Đội ngũ Marketing Đức Bình mong muốn lan tỏa kiến thức giá trị, kết nối thương hiệu Chế phẩm vi sinh Đức Bình đến đúng đối tượng, với những sản phẩm công nghệ sinh học tiên tiến, an toàn, tiện dụng và hiệu quả nhất …