Những Người Luôn Trễ Giờ Là Mắc Bệnh Về Tâm Thần? - BBC

Những người luôn trễ giờ là mắc bệnh về tâm thần?

Nguồn hình ảnh, Getty Images

• • Tác giả, Laura Clarke
  • Vai trò, BBC Capital
• 23 tháng 2 2017

Thú thật, tôi là người hay trễ giờ. Trên thực tế, tôi đã liên tục trễ hạn nộp bài viết này.

Tôi không phải là trường hợp duy nhất. Tất cả chúng ta đều từng bắt gặp một người như vậy: Một người trông trẻ thường xuyên đến trễ, một đồng nghiệp luôn lỡ tất cả thời hạn được giao, dù chỉ là vài tiếng, hoặc một người mà bạn luôn phải hẹn trước 30 phút so với giờ mà bạn muốn gặp.

Không có thói quen nào dễ làm người khác khó chịu bằng thói quen trễ hẹn.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là những người bạn và đồng nghiệp của bạn là những người ích kỷ.

Nghiên cứu về tâm lý đối với những người thường xuyên trễ hẹn cho thấy đây là dấu hiệu cho thấy một chức năng nào đó của não bộ đang không hoạt động bình thường. Thế nhưng bệnh này cũng có nhiều cách chữa.

Những người trễ hẹn không phải là thô lỗ hoặc lười biếng

Những định kiến về người trễ giờ thường là tiêu cực, ngay cả khi chúng không hoàn toàn chính xác.

"Rất dễ để xem họ là những người vô tổ chức, bừa bãi và không coi ai ra gì,” Harriet Mellotte, một chuyên gia về tâm lý tại London, nói. “Tôi thường rất khó chịu trước những người đi trễ.”

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Thế nhưng nhiều người đi trễ vẫn rất có đầu óc tổ chức và muốn làm hài lòng bạn bè, gia đình cũng như sếp của mình. Những người thường xuyên đi trễ cũng hoàn toàn ý thức được rằng thói quen của họ có thể tác động xấu đến những mối quan hệ, sự nghiệp và thu nhập của mình.

Skip Đọc nhiều nhất and continue readingĐọc nhiều nhất

• Việt Nam – Venezuela: huynh đệ cánh tả và vụ thua lỗ dự án dầu khí tỷ đô
• Sau Venezuela, quốc gia nào có thể nằm trong tầm ngắm của Trump?
• Mỹ tấn công Venezuela 'sẽ củng cố các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc' ở Đài Loan và Biển Đông
• Venezuela có bao nhiêu dầu mỏ và có nợ Mỹ tiền dầu hay không?

End of Đọc nhiều nhất

“Dù có những người thích làm người khác phải đợi, đa số đều không muốn bị muộn,” Diana DeLonzor viết trong cuốn sách của mình, ‘Never Be Late Again’. “Thế nhưng bạn vẫn tiếp tục trễ giờ.”

Giải thích rồi lại giải thích

Những lời bào chữa cho việc đi muộn thường dễ được chấp nhận - ví dụ như là tai nạn hoặc bị ốm. Thế nhưng một số lý do khác lại khó chấp nhận hơn.

Có những người hay trễ giờ thường hay lý giải là do mình xem trọng những vấn đề to lớn hơn là đúng giờ, hoặc do có đồng hồ sinh học của loài cú - thích sống về đêm.

Joanna, một giáo viên ở London, nói bà nổi tiếng là đi muộn, nhưng điều này đôi khi là do sự khác biệt về nhận thức. “Một người bạn hẹn tôi là ‘hãy đến sau 7 giờ,’" bà nói. “Thế nhưng khi tôi đến lúc 8 giờ hoặc muộn hơn, họ sẽ khó chịu.”

Việc trễ hẹn thường xuyên có thể không phải là lỗi do bạn, mà rất có thể kiểu tính cách của bạn nó thế. Các chuyên gia cho rằng những người hay trễ giờ thường có cùng một số cá tính như lạc quan, khó tự chủ, hay lo lắng hoặc hay có thói quen tìm kiếm cảm giác mạnh. Những sự khác biệt về cá tính có thể tác động đến cách chúng ta trải nghiệm thời gian.

Vào năm 2001, Jeff Conte, một giáo sư về tâm lý tại Đại học Bang San Diego đã thực hiện một nghiên cứu trong đó ông phân loại những người tham gia thử nghiệm thành hai loại, Loại A (nhiều tham vọng, thích cạnh tranh), và Loại B (sáng tạo, thích khám phá, biết nhìn nhận).

Ông đã yêu cầu họ phán đoán một phút kéo dài trong bao lâu mà không cần đồng hồ. Những người thuộc Loại A cảm nhận 1 phút đã trôi qua sau 58 giây. Những người thuộc loại B cảm thấy một phút đã trôi qua sau 77 giây.

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Bạn là kẻ thù của chính mình

Những người hay trễ giờ thường “tự đánh bại chính mình”, Tim Urban, một diễn giả trên TED và là người tự nhận mình hay trễ giờ, viết vào năm 2015.

Tất nhiên có những lý do khác khiến bạn trễ giờ, nhưng nhiều lý do trong số này là do chính bạn gây ra. Ví dụ như một số người thường chú ý quá nhiều đến chi tiết nhỏ, ví dụ như Joanna khi phải viết báo cáo ở trường.

“Tôi chưa bao giờ nộp báo cáo đúng hạn, và điều này làm người ta nghĩ rằng tôi không quan tâm,” bà giải thích. “Thế nhưng tôi dành hàng tuần để làm báo cáo, và tôi cố gắng viết một cách chi tiết nhất có thể về từng học sinh. Vậy nhưng điều này không được xem trọng khi báo cáo đến muộn.”

Đối với một số người, sự trễ giờ là “một biểu hiện cho vấn đề về tâm thần hoặc các hội chứng về thần kinh”, Mellotte nói.

“Nhiều người bị mắc bệnh hay lo lắng thường cố gắng tránh một số tình huống,” Mellotte nói. “Những người không tự tin về mình thường đánh giá thấp công việc của mình và họ hay bỏ ra rất nhiều thời gian để kiểm tra chất lượng công việc.”

Điều chỉnh não bộ

Tiến sỹ Linda Sapadin, một nhà tâm lý học tại New York và tác giả cuốn How to Beat Procrastination in the Digital Age nói một số trường hợp hay trễ hẹn là do "có vấn đề trong cách suy nghĩ".

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Bà cho biết những người này thường tập trung vào mối lo ngại gắn liền với một sự kiện hoặc một thời hạn nào đó. Thay vì nghĩ ra cách để vượt qua nỗi lo này, họ lại biến chính nỗi lo đó thành nguyên nhân bào chữa. Ví dụ như khi bạn tự nhủ với mình rằng “tôi muốn tới sự kiện đó đúng giờ nhưng tôi lại không biết mặc gì; tôi muốn viết một bài luận nhưng tôi sợ rằng các đồng nghiệp sẽ không nghĩ là nó đủ tốt”, bà giải thích.

“Cái quan trọng là những gì đến sau từ ‘nhưng’ đó”, Sapadin nói. Bà hay đề nghị người khác hãy đổi từ ‘nhưng’ sang từ ‘và’.

Từ ‘Nhưng’ đại diện cho sự đối nghịch và chướng ngại, từ ‘Và’ đại diện cho sự kết nối và giải pháp, bà giải thích. "Điều này giúp các nhiệm vụ trở nên ít khó khăn hơn, và mối lo ngại không trở thành chướng ngại.”

DeLonzor đã bắt đầu học cách đúng giờ bằng việc xác định và thích nghi với điều làm bà đi trễ. Bà nhận ra rằng bà thích cảm giác bị trễ và nhận ra rằng bà cần thay đổi điều mà mình thích.

Nguồn hình ảnh, Getty Images

“Trong lúc cố gắng trở nên đúng giờ hơn, tôi bắt đầu nhận thấy tầm quan trọng của việc trở thành một người đáng tin cậy,” DeLonzor nói. “Vì vậy, tôi bắt đầu ưu tiên phát triển khía cạnh đó của chính mình.”

Bên cạnh đó, cũng có những người bạn hoặc những người thân cảm thấy thói quen này là không thể chấp nhận. Một số khách hàng của Sapadin đến gặp bà sau khi người thân của họ không thể chịu đựng thêm nữa.

Đối với những ai đang phải chờ đợi những người hay trễ giờ, bạn vẫn có thể kiểm soát tình hình.

“Thay vì giận dữ, bạn nên đặt ra những giới hạn,” bà nói. “Hãy nói với người kia rằng điều gì sẽ xảy ra nếu họ không đúng giờ.”

Hãy nói với người bạn hay trễ giờ rằng bạn sẽ đi xem phim mà không có họ nếu họ trễ hơn 10 phút. Hãy nói với người đồng nghiệp luôn trễ hạn nộp bài rằng phần đóng góp của anh ta sẽ không được kèm trong dự án, và sếp của bạn sẽ được thông báo về điều này.

Bản thân tôi đã thay đổi sau khi nhận phải phản ứng từ một người bạn tốt. Tôi đã đến trễ một tiếng cho cuộc chạy bộ chung trong công viên. Bà nói sẽ không lên bất kì một kế hoạch nào khác với tôi nữa. Và với quyết định đó, bà đã buộc tôi phải có trách nhiệm và tìm cách xác định những vấn đề dẫn tới cho sự trễ nải liên tiếp của tôi.

Có những thói quen vô cùng khó bỏ. Thế nhưng nếu tiếp tục trễ hẹn với ai đó, tôi sẽ cố gắng nhìn lại suy nghĩ của mình và tìm cách thay đổi nó, dù chỉ là một chút.

Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Capital.

Tin liên quan

• 

  Đừng 'tử vì việc'!

  24 tháng 1 năm 2017
• 

  Bệnh thành tích: Đừng tự làm khổ mình!

  6 tháng 2 năm 2017
• 

  Cách nhanh thích nghi khi làm việc ở nước ngoài

  12 tháng 12 năm 2016
• 

  Muốn thu nhập cao đừng tham công tiếc việc

  1 tháng 2 năm 2017
• 

  Nỗi khổ khi được làm việc giờ giấc thoải mái

  19 tháng 1 năm 2017
• 

  Ốm nặng vẫn đi làm không phải điều tốt

  26 tháng 10 năm 2016

Tin chính

• TRỰC TIẾP, Mỹ bắt giữ ông Maduro: Điều gì đã xảy ra kể từ phiên tòa đầu tiên?

• Việt Nam – Venezuela: huynh đệ cánh tả và vụ thua lỗ dự án dầu khí tỷ đô

  6 tháng 1 năm 2026

• Sau Venezuela, quốc gia nào có thể nằm trong tầm ngắm của Trump?

  6 tháng 1 năm 2026

BBC giới thiệu

• 

  Khai mạc Hội nghị Trung ương 15: Chốt nhân sự Bộ Chính trị

  22 tháng 12 năm 2025
• 

  Việt Nam sắp hoàn thành các tiền đồn ở Biển Đông, có khả năng quân sự hóa?

  18 tháng 12 năm 2025
• 

  Hội nghị Trung ương 15: ai có khả năng gia nhập Bộ Ngũ nhiệm kỳ 14?

  6 tháng 12 năm 2025
• 

  Điều gì khiến ông Nguyễn Đức Trung rời ghế Chủ tịch UBND sau 10 ngày?

  28 tháng 11 năm 2025
• 

  Quyền lực và áp lực - thăng trầm của các nữ lãnh đạo trên chính trường Việt Nam

  14 tháng 11 năm 2025
• 

  Hội nghị Trung ương 14: ai sẽ vào Bộ Chính trị khóa tới?

  5 tháng 11 năm 2025
• 

  Bao giờ du lịch Việt Nam vượt qua Thái Lan?

  4 tháng 11 năm 2025
• 

  Bà Phạm Thị Thanh Trà - nữ phó thủ tướng đầu tiên của Việt Nam - là ai?

  25 tháng 10 năm 2025
• 

  Hai đại tướng quân đội, một cuộc 'đổi ghế' và thông điệp quyền lực mới

  4 tháng 11 năm 2025

Phổ biến

1. 1Việt Nam – Venezuela: huynh đệ cánh tả và vụ thua lỗ dự án dầu khí tỷ đô
2. 2Sau Venezuela, quốc gia nào có thể nằm trong tầm ngắm của Trump?
3. 3Mỹ tấn công Venezuela 'sẽ củng cố các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc' ở Đài Loan và Biển Đông
4. 4Venezuela có bao nhiêu dầu mỏ và có nợ Mỹ tiền dầu hay không?
5. 5Việc ông Trump lật đổ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro có bất hợp pháp?
6. 6'Địa ngục trần gian': Trung tâm giam giữ ông Nicolás Maduro ở New York có gì?
7. 7Mỹ đột kích Venezuela, vì sao 32 người Cuba thiệt mạng?
8. 8'Tôi là tù nhân chiến tranh' – bên trong phiên tòa kịch tính xử ông Maduro
9. 9Cilia Flores: Đệ nhất phu nhân quyền lực Venezuela bị bắt cùng chồng là ai?
10. 10Từ 'pháo đài' Caracas đến tòa án New York: Toàn cảnh vụ bắt giữ ông Maduro qua hình ảnh và bản đồ