Những Sai Lầm Khi Giải Bài Kim Loại Tác Dụng Với Dung Dịch Muối

Dạng toán về kim loại tác dụng với dung dịch muối là kiến thức khá quan trọng và tương đối khó trong chương trình Hóa học lớp 9. Dạng bài này thường xuất hiện trong các đề thi, đề kiểm tra và là một trong những kiến thức nền tảng, làm tiền đề để học tốt môn Hóa ở bậc THPT.

Theo cô Phạm Thị Thúy Ngọc - Giáo viên Hóa học Hệ thống giáo dục Hocmai.vn, nhóm kiến thức này thường có 4 dạng bài và một số lưu ý học sinh cần nắm chắc để làm thành thạo dạng bài cũng như không bị mắc sai lầm gây mất điểm trong quá trình giải bài.

4 dạng bài tập về kim loại tác dụng với dung dịch muối

Dạng 1: Bài tập về một kim loại tác dụng với một muối

Dạng 2: Bài tập về một kim loại tác dụng với hỗn hợp muối

Dạng 3: Bài tập về hỗn hợp kim loại tác dụng với một muối

Dạng 4: Bài tập về hỗn hợp kim loại tác dụng với hỗn hợp muối

Cách nhanh nhất để nhận biết dạng này là dựa vào các chất tham gia phản ứng. Theo đó, cho hai kim loại vào cùng một ống nghiệm chứa muối của kim loại hoạt động hóa học yếu hơn thì kim loại nào hoạt động hóa học mạnh hơn sẽ tham gia phản ứng trước với muối theo quy ước sau:

Kim loại mạnh + Muối của kim loại sẽ yếu hơn Muối của kim loại mạnh hơn + Kim loại yếu

Việc nhận diện dạng bài không khó, thông thường đầu bài sẽ cho. Ví dụ đầu bài ghi: Cho kim loại Al tác dụng với 500g (ml) dung dịch gồm hỗn hợp Cu(NO3)2 và AgNO3 thì đây là dạng bài kim loại tác dụng với hỗn hợp muối.

3 bước làm dạng bài về kim loại tác dụng với dung dịch muối

Bước 1: Xác định thứ tự các chất phản ứng trước

Bước 2: Viết phương trình hóa học

Bước 3: Lập phương trình liên quan đến phương trình hóa học và dữ kiện đề bài để tính

Theo kinh nghiệm của cô Ngọc, sai lầm học sinh hay mắc phải khi làm dạng bài tập này là không xác định được thứ tự các chất phản ứng, chất nào phản ứng trước, chất nào sau hay đồng thời phản ứng. Việc biết thứ tự phản ứng của các chất sẽ giúp học sinh xác định được mối quan hệ giữa các chất trong phương trình hóa học và dữ kiện đầu bài để tìm ra kết quả chính xác, đạt điểm tuyệt đối.

Do đó, học sinh cần nắm 2 nguyên tắc cơ bản: Kim loại hoạt động hóa học mạnh hơn sẽ tham gia phản ứng trước và muối của kim loại yếu hơn sẽ tham gia phản ứng trước.

Cô Phạm Thị Thúy Ngọc lưu ý học sinh về sai lầm cần tránh khi giải dạng toán kim loại tác dụng với dung dịch muối: "Học sinh cần luyện tập thường xuyên để nắm vững và trau dồi kiến thức cũng như kinh nghiệm làm bài. Đặc biệt, các em phải nắm vững tính chất, đặc điểm của các chất cũng như phải luôn rèn cho mình tính cẩn thận".

Học sinh tham khảo toàn bộ tài liệu phần kiến thức này tại đây.

Thế Đan