Núi Lửa Iceland Còn ở 'đẳng Cấp Thấp' - BBC News Tiếng Việt

Núi lửa Iceland còn ở 'đẳng cấp thấp'

• • Tác giả, Richard Black
  • Vai trò, Phóng viên Khoa học của BBC
• 21 tháng 4 2010

Chứng kiến các lùm tro bụi khổng lồ bốc ra từ núi lửa ở Eyjafjallajokull, khó có thể tưởng tượng rằng đợt phun trào kéo dài gần một tuần này lại không có ảnh hưởng gì tới thời tiết và khí hậu.

Tuy nhiên, khả năng này là có thể, rằng tác động của núi lửa tới người dân Anh, châu Âu và các công dân khác của thế giới chỉ giới hạn trong phạm vi các chuyến bay bị hủy. Ngoài ra, nó không có ảnh hưởng gì khác tới bầu trời.

Các núi lửa phun ra các phân tử cực bé - aerosol - vốn có tác dụng làm mát đi thế giới vì chúng phản lại năng lượng mặt trời vào vũ trụ.

Chúng cũng tạo ra khí CO2, là khí gây hiệu ứng nhà kính.

Nhìn về lịch sử, tác động làm lạnh đi đã vượt trội tác động ấm lên. Vụ phun núi lửa Pinatubo năm 1991 ở Philippines đã làm giảm đi nhiệt độ toàn cầu chừng 0.4 đến 0.5 độ C.

Tuy nhiên, núi lửa Eyjafjallajokull, mặc dù trông ấn tượng như vậy, vẫn không được xếp cùng đẳng cấp.

Mike Burton từ Viện Nghiên cứu Địa chất và Núi lửa của Ý nói: “Các khoa học gia Iceland đã đưa ra ước tính ban đầu về khối lượng tro bụi phun ra, là khoảng 140 triệu mét khối.”

“Đó là một lượng lớn trong vòng 5 ngày, nhưng núi lửa Pinatubo phun ra 10 kilomet khối, tức là gấp 100 lần.”

Skip Đọc nhiều nhất and continue readingĐọc nhiều nhất

• Cuộc chiến Nga-Ukraine (bài 11): Thoát Nga – Bom đạn của Putin đã hoàn thiện danh tính Ukraine
• Cặp đôi quan hệ trong khách sạn Trung Quốc bị phát sóng cho hàng ngàn người xem
• Tập đoàn Đức thua thầu vào tay Vingroup, 'thêm đòn giáng cho nhà đầu tư nước ngoài'
• Trí thức phản đối Chiến tranh Việt Nam Noam Chomsky đã tư vấn Epstein cách đối phó truyền thông 'tệ hại'

End of Đọc nhiều nhất

“Thế nên đây không phải là đợt phun trào núi lửa gây ra thay đổi khí hậu như một số người nghĩ.”

Cùng với khối lượng aerosol phun ra, các yếu tố khác ảnh hưởng đến việc thay đổi khí hậu còn bao gồm độ cao mà tro bụi phun lên.

Nếu tro bụi núi lửa lên tới tầng bình lưu thì nó có thể lơ lửng tại đây trong vài năm. Tuy nhiên, nếu nó chỉ lên tới tầng đối lưu, là tầng thấp nhất, thì nó sẽ quay trở lại trái đất trong vài ngày hoặc vài tuần.

Anja Schmidt từ khoa Trái đất và Môi trường của đại học Leeds ở Anh nói: “Hiện nay, các đám mây tro bụi lên tới độ cao khoảng 7km. Đó là độ cao đủ để ảnh hưởng tới ngành hàng không, nhưng ít có khả năng đủ cao để có tác động mạnh tới hệ khí hậu.”

So sánh

Nhóm của tiến sĩ Burton đã có hơn một thập niên sàng lọc các phương pháp nhằm đo các khí phun ra từ núi lửa, và đã có chuyến thăm Iceland vào tháng Tư, trước khi núi lửa Eyjafjallajokull phun và sau khi có một đợt phun khác, nhẹ hơn, của núi lửa Fimmvorduhals cạnh đó.

Họ phát hiện rằng núi lửa Fimmvorduhals tung ra khoảng 20 đến 25 ngàn tấn CO2 mỗi ngày.

Dựa vào quy mô tương đối của núi lửa, họ ước tính Eyjafjallajokull có thể phun ra gấp 10 lần khối lượng này một ngày vào lúc hoạt động cao điểm.

Nhưng điều này chỉ xảy ra trong chưa đầy một tuần. Mọi thứ giờ đây có vẻ im ắng hơn.

Và ngay cả trong giai đoạn hoạt động cao trào, lượng CO2 của núi lửa này cũng chỉ khoảng một phần ngàn của tổng lượng CO2 mà con người thải ra từ việc đốt nhiên liệu, phá rừng, các hoạt động nông nghiệp và mọi hoạt động khác.

Trên thực tế, lượng CO2 phụ trội mà núi lửa này phun ra có lẽ còn ít hơn lượng CO2 “tiết kiệm” được nhờ cấm các máy bay tới châu Âu trong thời gian vừa qua.

Tuy nhiên, bất cứ so sánh chính xác nào hai tác động này còn tùy thuộc vào tổng thời hạn ngừng bay so với tổng thời gian và độ mạnh của đợt phun núi lửa.

Lần trước núi lửa Eyjafjallajokull phun kéo dài trong hai năm, và lần này có khả năng cũng kéo dài tương đương. Tuy nhiên, không ai biết điều đó có xảy ra hay không.

Thời tiết

Bạn có thể nghĩ rằng với tro bụi trên bầu trời trong khi không có máy bay, chuyện này có thể làm thời tiết thay đổi.

Khi giới chức Mỹ cấm các chuyến bay sau vụ 11/9, chênh lệch nhiệt độ giữa đêm và ngày tại Hoa Kỳ tăng ít nhất 1 độ C.

Tuy nhiên, sau khi núi lửa Eyjafjallajokull phun, người ta chưa chứng kiến điều gì tương tự hay tác động gì tới thời tiết, theo khoa học gia về khí hậu của Anh Derrick Ryall.

Ông nói: “Xét về quy mô phun trào của núi lửa, chúng tôi không mong đợi sẽ có tác động gì, ngoại trừ có lẽ ở Iceland.”

“Nếu núi lửa tiếp tục phun trong vài tháng, chắc chắn người ta sẽ phải theo dõi, mặc dù cũng rất khó xác định, vì cần có những phân tích hết sức tinh vi.”

Mặc dù các bức hình từ núi lửa Eyjafjallajokull trông rất ấn tượng, chắc rằng lịch sử sẽ không xếp hạng nó là núi lửa làm rung chuyển thế giới, không như Pinatubo, Krakatoa và chắc chắn lại càng không như Toba - ngọn núi lửa phun ra cách đây 70 ngàn năm mà đã khiến cho toàn cầu đóng băng.

Tin liên quan

• Tái tục có giới hạn đường bay châu Âu
• Hàng không lại đình trệ vì đợt bụi mới
• EU họp khẩn cấp về khủng hoảng hàng không
• Núi lửa Iceland thức giấc

Tin chính

• Thủ tướng Thái Lan tuyên bố thắng cử khi phe bảo thủ vượt xa các đối thủ

  2 giờ trước

• Tỷ phú Hong Kong Jimmy Lai bị tuyên 20 năm tù

  2 giờ trước

• Họ đến Hàn Quốc với giấc mơ trở thành ngôi sao K-pop - nhưng rồi lại thất vọng

  5 giờ trước

BBC giới thiệu

• 

  Từ bộ trưởng Công an đến tổng bí thư: Ông Tô Lâm xây dựng và củng cố quyền lực như thế nào?

  23 tháng 1 năm 2026
• 

  Đại hội 14: Đảng chọn tổng bí thư như thế nào?

  22 tháng 1 năm 2026
• 

  Vì sao ông Tô Lâm và đội ngũ nhạy cảm về 'phe phái' trong Đảng? - bài 2

  18 tháng 1 năm 2026
• 

  Đại tướng Phan Văn Giang: rào cản và cơ hội trên hành trình vào Bộ Ngũ

  15 tháng 1 năm 2026
• 

  Ghế thủ tướng cho ông Lê Minh Hưng: cơ hội và những ẩn số

  14 tháng 1 năm 2026
• 

  Ông Trump có thể 'chiếm' Greenland bằng cách nào?

  8 tháng 1 năm 2026
• 

  GDP Việt Nam sẽ vượt Thái Lan ngay trong năm 2026?

  7 tháng 1 năm 2026
• 

  Chiến lược an ninh quốc gia của ông Trump đẩy châu Âu vào thế khó

  10 tháng 1 năm 2026
• 

  Vì sao Vingroup rút khỏi 'dự án cống hiến' đường sắt cao tốc Bắc-Nam?

  25 tháng 12 năm 2025

Tin liên quan

• Tái tục có giới hạn đường bay châu Âu
• Hàng không lại đình trệ vì đợt bụi mới
• EU họp khẩn cấp về khủng hoảng hàng không
• Núi lửa Iceland thức giấc

Tin chính

• Thủ tướng Thái Lan tuyên bố thắng cử khi phe bảo thủ vượt xa các đối thủ

  2 giờ trước

• Tỷ phú Hong Kong Jimmy Lai bị tuyên 20 năm tù

  2 giờ trước

• Họ đến Hàn Quốc với giấc mơ trở thành ngôi sao K-pop - nhưng rồi lại thất vọng

  5 giờ trước

BBC giới thiệu

• 

  Từ bộ trưởng Công an đến tổng bí thư: Ông Tô Lâm xây dựng và củng cố quyền lực như thế nào?

  23 tháng 1 năm 2026
• 

  Đại hội 14: Đảng chọn tổng bí thư như thế nào?

  22 tháng 1 năm 2026
• 

  Vì sao ông Tô Lâm và đội ngũ nhạy cảm về 'phe phái' trong Đảng? - bài 2

  18 tháng 1 năm 2026
• 

  Đại tướng Phan Văn Giang: rào cản và cơ hội trên hành trình vào Bộ Ngũ

  15 tháng 1 năm 2026
• 

  Ghế thủ tướng cho ông Lê Minh Hưng: cơ hội và những ẩn số

  14 tháng 1 năm 2026
• 

  Ông Trump có thể 'chiếm' Greenland bằng cách nào?

  8 tháng 1 năm 2026
• 

  GDP Việt Nam sẽ vượt Thái Lan ngay trong năm 2026?

  7 tháng 1 năm 2026
• 

  Chiến lược an ninh quốc gia của ông Trump đẩy châu Âu vào thế khó

  10 tháng 1 năm 2026
• 

  Vì sao Vingroup rút khỏi 'dự án cống hiến' đường sắt cao tốc Bắc-Nam?

  25 tháng 12 năm 2025

Phổ biến

1. 1Cuộc chiến Nga-Ukraine (bài 11): Thoát Nga – Bom đạn của Putin đã hoàn thiện danh tính Ukraine
2. 2Cặp đôi quan hệ trong khách sạn Trung Quốc bị phát sóng cho hàng ngàn người xem
3. 3Tập đoàn Đức thua thầu vào tay Vingroup, 'thêm đòn giáng cho nhà đầu tư nước ngoài'
4. 4Trí thức phản đối Chiến tranh Việt Nam Noam Chomsky đã tư vấn Epstein cách đối phó truyền thông 'tệ hại'
5. 5Họ đến Hàn Quốc với giấc mơ trở thành ngôi sao K-pop - nhưng rồi lại thất vọng
6. 6Đảng 'chỉ bàn làm, không bàn lùi' Nghị quyết Đại hội 14 – có gì đáng chú ý?
7. 7Ông Zelensky: Mỹ muốn chiến tranh kết thúc vào tháng Sáu
8. 8Tập Cận Bình 'đả hổ': những mục tiêu ngoài quân đội
9. 9Phát ngôn 'nhập khẩu phụ nữ Việt Nam' gây sốc tại Hàn Quốc, Việt Nam lên tiếng
10. 10Thủ tướng Thái Lan tuyên bố thắng cử khi phe bảo thủ vượt xa các đối thủ