PHẠM TỘI 2 LẦN TRỞ LÊN - CÔNG TY LUẬT TNHH DUY HƯNG

Phạm tội 2 lần trở lên là gì?

Tình tiết “Phạm tội 2 lần trở lên” trong Bộ luật Hình sự Việt Nam năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 được quy định là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự (điểm g khoản 1 Điều 52) hoặc tình tiết định khung hình phạt trong rất nhiều tội phạm quy định tại các điều luật cụ thể.

Khi nào tình tiết phạm tội 2 lần trở lên là tình tiết định khung hình phạt?

Phạm tội 2 lần trở lên là tình tiết định khung hình phạt khi được quy định trong một điều luật cụ thể (phần tội phạm) như:  điểm d khoản 1 Điều 134 Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác; điểm d khoản 1 Điều 141 Tội hiếp dâm; điểm b khoản 2 Điều 357 Tội làm quyền khi thi hành công vụ; điểm b khoản 2 Điều 371 Tội ra quyết định trái pháp luật………vv.

Khi nào tình tiết phạm tội 2 lần trở lên là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự?

Nếu trong điều luật cụ thể không quy định tình tiết “Phạm tội 2 lần trở lên” là tình tiết định khung tăng nặng hình phạt thì tình tiết “Phạm tội 2 lần trở lên” là tình tiết tặng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại điểm g khoản 1 Điều 52 BLHS 2015.

Phạm tội 2 lần trở lên được hướng dẫn áp dụng như thế nào?

Tình tiết phạm tội 2 lần trở lên được quy định tại Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017. Kể từ ngày BLHS năm 2015 có hiệu lực thi hành đến nay chưa có văn bản dưới luật nào hướng dẫn về việc khi nào một người bị áp dụng tình tiết phạm tội 2 lần trở lên.

Trên thực tế hiện nay, các cơ quan tố tụng, luật sư ………vv vẫn áp dụng hướng dẫn tại các văn bản hướng dẫn này về tình tiết “phạm tội nhiều lần” được quy định tại điểm g khoản 1 Điều 48 BLHS năm 1999 để vận dụng giải quyết. Tuy nhiên, các văn bản hướng dẫn này chưa có sự thống nhất nên cong nhiều tranh cãi, khó khăn trong việc áp dụng. Cụ thể như sau:

– Theo Thông tư liên tịch số 01/1998 ngày 02 tháng 1 năm 1998 của TANDTC-VKSNDTC-BNV thì tình tiết “Phạm tội nhiều lần” quy định tại khoản 2 Điều 133, khoản 2 Điều 134a BLHS năm 1999, sửa đổi bổ sung năm 2009 (đối với một số tội phạm có tính chất tham nhũng và tội phạm liên quan đến tình dục) được hiểu là đã có tất cả từ hai lần phạm tội đó trở lên  mà mỗi lần phạm tội có đầy đủ yếu tố cấu thành quy định tại khoản 1 điều luật tương ứng, đồng thời trong các lần phạm tội đó chưa có lần nào bị truy cứu trách nhiệm hình sự và cũng chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự. Trong trường hợp này người phạm tội phải chịu trách nhiệm hình sự về tổng giá trị tài sản của các lần phạm tội cộng lại, nếu điều luật có quy định về giá trị tài sản hoặc thiệt hại về tài sản”

– Nghị quyết số 02/2003/NQ-HĐTP ngày 17/4/2003 của HĐTP TAND Tối cao tại tiểu mục 3.3 mục 3 phần I hướng dẫn việc áp dụng tình tiết tăng nặng TNHS “phạm tội nhiều lần” đối với người phạm tội làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành tiền giả, ngân phiếu giả, công trái giả được quy định tại Điều 180 BLHS 1999 như sau:

“Đối với người nhiều lần làm hoặc tàng trữ hoặc vận chuyển hoặc lưu hành tiền giả, ngân phiếu giả, công trái giả …nếu có hai lần phạm tội làm hoặc tàng trữ hoặc vận chuyển hoặc lưu hành tiền giả, ngân phiếu giả, công trái giả trở lên thì ngoài việc cộng số lượng tiền giả của các lần phạm tội để xem xét trách nhiệm hình sự đối với họ, còn phải áp dụng tình tiết tăng nặng “phạm tội nhiều lần” quy định tại điểm g khoản 1 Điều 48 Bộ luật Hình sự”.

– Nghị quyết số 01/2006/NQ- HĐTP ngày 12/5/2006 của HĐTP TAND tối cao tại tiểu mục 4.1 mục 4 đã hướng dẫn áp dụng tình tiết “phạm tội nhiều lần” đối với tội Chứa mại dâm được quy định tại điểm c khoản 2 Điều 254 như sau: Chỉ áp dụng tình tiết “phạm tội nhiều lần” đối với người chứa mại dâm khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:

1. Chứa mại dâm (không phân biệt tại một địa điểm hay tại các địa điểm khác nhau) một đôi hoặc nhiều đôi mua bán dâm khác nhau từ hai lần trở lên trong các khoảng thời gian khác nhau (không phân biệt thời gian dài hay ngắn);

2. Chứa mại dâm hai đôi mua bán dâm trở lên độc lập với nhau trong cùng một khoảng thời gian;

3. Chứa mại dâm một người mua bán dâm với hai người trở lên trong các khoảng thời gian khác nhau.

– Thông tư liên tịch số 17/2007/TTLT- BCA-VKSNDTC- TANDTC- BTP ngày 24/12/2007 hướng dẫn việc áp dụng tình tiết phạm tội nhiều lần tại tiểu mục 2.3 Phần I như sau: Người phạm tội đã có từ hai lần phạm tội trở lên mà mỗi lần phạm tội có đủ yếu tố cấu thành tội phạm quy định tại khoản 1 điều luật tương ứng, đồng thời trong số các lần phạm tội đó chưa có lần nào bị truy cứu trách nhiệm hình sự và chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự, từ khi BLHS năm 2015 có hiệu lực đến nay các CQTT vẫn áp dụng hướng dẫn này để khởi tố điều tra, truy tố và xét xử nhóm tội phạm về ma túy, tương ứng với tình tiết tăng nặng định khung hoặc tăng nặng TNHS là “phạm tội 02 lần trở lên”.

Ngoài ra, gần đây khi giải đáp về nghiệp vụ xét xử, TAND tối cao tại điểm 4 Công văn số 64/TANDTC-PC ngày 03/4/2019  có nêu: “Trường hợp một người thực hiện nhiều lần cùng một loại hành vi phạm tội xâm phạm sở hữu (ví dụ: nhiều lần phạm tội trộm cắp tài sản), mà tổng trị giá tài sản của các lần phạm tội thỏa mãn dấu hiệu định khung tăng nặng, nếu các lần phạm tội đều chưa bị truy cứu trách nhiệm hình sự và chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự, thì ngoài việc bị áp dụng khung hình phạt tương ứng với trị giá tài sản chiếm đoạt, họ còn bị áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “phạm tội 02 lần trở lên” quy định tại điểm g khoản 1 Điều 52 của Bộ luật Hình sự”.

Phạm tội 2 lần trở lên và nguyên tắc áp dụng của Bộ luật hình sự Việt Nam

Như chúng ta đã biết, theo quy định tại khoản 2 Điều 52 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 quy định về nguyên tắc áp dụng tình tiết tăng nặng nói chung, trong đó có tình tiết tăng nặng “Phạm tội 2 lần trở lên” như sau:

“2. Các tình tiết đã được Bộ luật này quy định là dấu hiệu định tội hoặc định khung hình phạt thì không được coi là tình tiết tăng nặng”.

Phạm tội 2 lần trở lên nên hiểu như thế nào?

Từ những hướng dẫn nêu trên, theo quan điểm của chúng tôi một người được xác định hoặc bị áp dụng tình tiết “Phạm tội 2 lần trở lên” khi:

Điều kiện cần:

–   Người phạm tội đã thực hiện từ hai hành vi phạm tội trở lên;

–   Các hành vi phạm tội tác động đến cùng một đối tượng hoặc nhiều đối tượng khác nhau;

–   Hành vi phạm tội xâm phạm đến cùng một khách thể trực tiếp được pháp luât hình sự bảo vệ (phạm cùng một tội);

–   Nếu tách ra từng hành vi phạm tội riêng lẻ thì mỗi hành vi ấy đã đủ các yếu tố cấu thành một tội phạm độc lập.

Điều kiện đủ.

–   Hành vi phạm tội của người đó chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự và người phạm tội vẫn chưa bị xét xử hoặc bị xử lý bằng các hình thức khác.

Phân biệt phạm tội 2 lần trở lên với phạm tội liên tục.

Như trên đã trình bày, phạm tội từ 2 lần trở lên là việc người phạm tội có từ 2 lần trở lên thực hiện hành vi phạm tội, những hành vi đó chỉ cấu thành một tội, xâm phạm đến cùng một khách thể trực tiếp và nếu tách riêng rẽ các hành vi đó ra thì đều đủ điều kiện cấu thành tội độc lập. Đồng thời các hành vi đó chưa đưa ra truy tố, xét xử.

Thông tư liên tịch số: 02/2001/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BTP ngày 25/12/2001 thì tội liên tục là tội phạm được hình thành từ một loạt hành vi nguy hiểm cho xã hội cùng loại, xảy ra kế tiếp nhau và có tính liên tục, mà các hành vi đó có cùng một mục đích chung, thống nhất, cùng xâm hại đến một khách thể và trong sự tổng hợp của những hành vi đó thì cấu thành một tội phạm độc lập.

Trong “Tội liên tục”, người phạm tội đã thực hiện nhiều hành vi nguy hiểm cho xã hội giống nhau, nhưng nếu tách riêng từng hành vi nguy hiểm cho xã hội đó thì có hành vi đã đủ yếu tố cấu thành một tội phạm độc lập, cũng có hành vi không đủ yếu tố cấu thành một tội phạm độc lập được quy định tại điều luật tương ứng, nhưng nó là tội phạm thống nhất và khi tổng hợp các hành vi nguy hiểm cho xã hội đó cũng chỉ cấu thành một tội phạm độc lập (gọi là Tội liên tục) quy định trong phần các tội phạm của BLHS.

Giống nhau:

–   Người phạm tội đều thực hiện từ hai hành vi nguy hiểm cùng loại cho xã hội, xâm phạm đến một khách thể được pháp luật bảo vệ;

–   Các hành vi phạm tội chỉ cấu thành một tội phạm độc lập.

Khác nhau:

–   Các hành vi phạm tội trong phạm tội 2 lần trở lên nếu tách riêng rẽ thì mỗi hành vi đều đủ điều kiện cấu thành một tội độc lập. Còn trong tội liên tục thì các hành vi khi tách ra có thể có hành vi đủ điều kiện và cũng có hành vi không đủ điều kiện cấu thành tội phạm độc lập.

–   Ngoài ra, đối với tội liên tục thì các hành vi phạm tội xảy ra kế tiếp nhau và có tính liên tục, và có cùng một mục đích chung, thống nhất.

Trên đây là một số nội dung có liên quan đến tình tiết “Phạm tộ 2 lần trở lên” theo quy định của pháp luật. Quý khách có nhu cầu tìm hiểu thêm về nội dung các quy định của pháp luật hình sự có liên quan và  dịch vụ luật sư trong lĩnh vực hình sự đề nghị tham khảo tại: https://luatduyhung.com/tt/dich-vu/luat-su-chuyen-hinh-su/.

Hoặc liên hệ với Luật Duy Hưng bằng một trong các hình thức sau để được Tư Vấn Miễn Phí.

• VPGD Hà Nội: Số 181-183 phố Nguyễn Cảnh Dị, KĐT Đại Kim - Định Công, phường Định Công, thành phố Hà Nội. (Xem đường đi)
• Chi nhánh Hà Nam: Tổ dân phố Thịnh Đại, phường Lê Hồ, tỉnh Ninh Bình (Xem đường đi)
• Hotline (Zalo) tư vấn Miễn Phí: 0964653879   –    Zalo: Luật Duy Hưng   -   Email: [email protected]
• Mời Quý vị theo dõi Luật Duy Hưng tại đây:
• Cam kết cung cấp dịch vụ  " Tận Tâm - Uy Tín - Hiệu Quả "

Rất hân hạnh được phục vụ Quý khách hàng! Trân trọng./.