Phim Nước Ngoài: Thuyết Minh, Phụ đề Hay Lồng Tiếng? - VnExpress

Những ý đồ nghệ thuật tư tưởng của phim được truyền đạt trọn vẹn đến người xem cũng nhờ một phần ở khâu thuyết minh tác phẩm đó.

Thuyết minh là linh hồn của buổi chiếu

Nhiều bộ phim nổi tiếng Cuốn theo chiều gió, Shakespeares đang yêu... càng trở nên hấp dẫn và đi vào lòng người xem nhờ phần đóng góp của người thuyết minh. Khi làm phim, các tác giả chăm chút từng câu thoại cho sâu sắc và lắng đọng nhất, nếu gặp phải người thuyết minh đọc vấp váp và đọc một cách vô hồn thì sẽ giảm hiệu quả của bộ phim đi rất nhiều. Vì thế, công việc thuyết minh tưởng chừng như đơn giản kia lại đóng vai trò quan trọng đối với một bộ phim nước ngoài được chiếu ở nước ta. Không chỉ có năng khiếu ăn nói lưu loát, người thuyết minh còn phải có tinh thần trách nhiệm và tôn trọng khán giả. Họ còn phải có một vốn ngoại ngữ nhất định, bởi khi đọc tên phim, nhân vật cần thật chuẩn xác nếu không sẽ gây phản cảm cho khán giả.

Phụ đề có phù hợp với mọi đối tượng?

Ưu điểm của hình thức này là cùng một lúc người xem lại có thể nghe được tiếng gốc của phim lại vừa hiểu được lời thoại dịch sang tiếng mẹ đẻ. Phim có phụ đề rất thích hợp với những người biết ngoại ngữ và những người theo học ngoại ngữ đó. Thế nhưng, khi phim phụ đề chiếu ở rạp không phải đối tượng người xem nào cũng hưởng ứng. Nếu họ chăm chú đọc phụ đề thì lại không xem được phần hình ảnh. Lời dịch của phụ đề thường ngắn gọn, đôi khi cứng nhắc thiếu sự mềm mại như tiếng thuyết minh. Chẳng thế mà bộ phim chiếu trên màn ảnh vẫn phải có tiếng thuyết minh đọc kèm theo.

Lồng tiếng là cả một nghệ thuật

Nếu thuyết minh là đọc lời thoại thì lồng tiếng là nói vào phim song phải diễn đạt thật tình cảm và tự nhiên hơn. Lời thoại của nhân vật gốc đã được thay bằng tiếng Việt. Diễn viên lồng tiếng phải biết diễn giọng, phản ứng nhanh, kết hợp nhuần nhuyễn giữa nghệ thuật biểu diễn với nghệ thuật khớp hình.

Lồng tiếng cho phim nước ngoài khác với lồng tiếng cho phim trong nước, vì ngoài việc có giọng nói đẹp, chuẩn, người lồng tiếng phải am hiểu phần nào về phong tục tập quán và cách diễn đạt khi nói ở quốc gia đó. Nhờ vậy, nhân vật trong phim qua giọng của người lồng tiếng sẽ dễ đi vào lòng người xem hơn.

Hình thức nào mang lại hiệu quả?

Thuyết minh, phụ đề và lồng tiếng, hình thức nào cũng có ưu điểm riêng. Nhưng việc lồng tiếng vào phim được coi là đem lại hiệu quả tốt hơn cả. Nó góp phần tạo cho người xem cảm giác thoải mái tự nhiên, bớt đi sự chắp nối giữa hành động của người nghe và lời thuyết minh đơn thuần. Nhưng, cho đến nay có rất ít phim lồng tiếng thành công.

Nên chăng chỉ lồng tiếng những phim của một số nước châu Á sử dụng ngôn ngữ đơn âm tiết giống tiếng Việt như Nhật Bản, Trung Quốc, ... Còn đối các ngôn ngữ đa âm tiết như nhiều phim của phương Tây thì có lẽ sử dụng hình thức thuyết minh hoặc phụ đề thì phù hợp hơn cả. Vì sự khác biệt về hình thái ngôn ngữ này sẽ gây khó khăn cho việc khớp môi của diễn viên lồng tiếng.

(Theo Điện Ảnh Kịch Trường).