Phim Thiếu Nhi: Cầu Có, Cung Còn... Tít Mù Khơi - Công An Nhân Dân

Thị trường phim cho thiếu nhi hiện nay khá lớn, nhất là phim truyện thiếu nhi Việt Nam - đó là nhận định của rất nhiều người đang làm việc trong lĩnh vực điện ảnh ở Tp.HCM. Songthị trường này đang là một mảnh đất màu mỡ bị bỏ hoang.

Thời gian qua, thỉnh thoảng có vài hãng phim nhảy vào khai thác lĩnh vực này nhưng cũng chỉ là vài phim đơn lẻ, không gây được tiếng vang, không khiến trẻ em chú ý. Và trẻ em hiện tại thường phải xem phim hoạt hình, phim thiếu nhi nước ngoài và xem phim dành cho... người lớn.

Từ đầu năm 2005 đến nay, đã có một vài bộ phim truyền hình thiếu nhi gây chú ý và thậm chí "sốt" đối với thiếu nhi ở Tp.HCM và các tỉnh lân cận. Đó là phim dài tập Kính Vạn hoa và phim ngắn Một chuyến phiêu lưu, Xóm cào cào do Hãng phim truyền hình Tp.HCM sản xuất (TFS). Một số hãng tư nhân cũng làm phim cho thiếu nhi như Phương Nam, Á Châu... nhưng là phim khai thác đề tài chuyện cổ tích và ca nhạc.

Bắt đầu từ Kính Vạn hoa, mùa hè vừa qua là một mùa hè thú vị đối với đa số thiếu nhi ở độ tuổi cấp một, cấp hai khi được xem những tập phim có mình trong đó. Sau khi phim kết thúc, lập tức những khán giả nhí bắt đầu tự lập nhóm khán giả hâm mộ, viết thư gửi về đài ồ ạt, các em còn rủ nhau mời một số diễn viên nhí vào Đầm Sen tổ chức giao lưu… Trên trang web của đài bắt đầu xuất hiện hàng trăm câu hỏi về Kính Vạn hoa, Một chuyến phiêu lưu, Xóm cào cào từ diễn viên, đến đạo diễn… Và cả những lời than thở trách móc hồn nhiên:"Con thèm coi phim thiếu nhi nữa quá. Các cô chú có làm tiếp nữa không?" hay "Người lớn có đủ thứ phim để coi. Tụi con không có gì để coi…".

Sự hâm mộ của những đứa trẻ kể trên có lẽ khó mà kéo dài nếu không tiếp tục có phim mới ra lò. Nhưng với nền điện ảnh của ta hiện nay, liệu ai sẽ can đảm đầu tư vào phim truyện thiếu nhi, cả truyền hình, cả phim nhựa chiếu rạp; có tác giả nào thích viết kịch bản phim cho thiếu nhi; có đạo diễn nào đủ kiên nhẫn với dàn diễn viên nhí với thù lao thấp và khả năng thu hồi vốn khó khả thi...?

Hãy xem kế hoạch của vài hãng phim, đạo diễn ở phía Nam đã và đang có tấm lòng với thiếu nhi - TFS đang đầu tư làm phim dài tập Năm Sài Gòn chuyển thể từ tác phẩm của Bùi Chí Vinh; đạo diễn Lê Bảo Trung đang hoàn tất kịch bản phim chiếu rạp Bộ lạc siêu nhí do Hãng phim Phước Sang sản xuất; Hãng phim Truyền hình Bình Dương chuẩn bị thử nghiệm dòng phim này bằng bộ phim chuyển thể từ tập truyện thiếu nhi Cô tiên xanh. Tất cả hầu như chỉ có vậy.

Tấm lòng với thiếu nhi của những người làm điện ảnh thì không thiếu, song nói theo cách của ông Nguyễn Việt Hùng, Giám đốc TFS, thì không thể chỉ TFS hay vài đơn vị khác lo, mà cả xã hội phải cùng lo. Để làm một bộ phim thiếu nhi, những người có tâm huyết thật sự phải đối mặt với vô vàn khó khăn.

Ngay từ khâu kịch bản, cả như TFS là một hãng lớn cũng không đào đâu ra kịch bản hay nên phải mua tác quyền và chuyển thể từ các tác phẩm hay của những nhà văn nổi tiếng. Để làm bộ phim ngắn Xóm cào cào chiếu trong vòng 45 phút, đạo diễn Mỹ Khanh đã phải chọn lọc kịch bản, lặn lội đến tận tỉnh xa để gặp tác giả, trao đổi ý tưởng.Đến các khâu khác, đạo diễn nếu thiếu tình yêu thương trẻ con, khó mà thuyết phục được chúng. Lúc bắt đầu khởi quay, đạo diễn gần như vừa phải làm cha, vừa làm mẹ, làm cô giáo, thầy giáo. Như với Mỹ Khanh, khâu tìm diễn viên luôn khó khăn, chị đã phải đi khắp hang cùng ngõ hẻm, các mái ấm nhà mở để tìm những gương mặt hợp vai.

Để làm Một chuyến phiêu lưu, Lê Bảo Trung bỏ thời gian đi tìm diễn viên ở các đội kịch, các câu lạc bộ thiếu nhi ở trung tâm văn hóa, trại trẻ mồ côi… Trung kết luận: "Làm phim thiếu nhi cực nhọc gấp 10 lần làm phim người lớn. Phải chịu tốn kém kinh phí, thời gian và sự nhiệt tình của cả ê kíp. Không thể bắt thiếu nhi làm việc với cường độ cao. Tất cả những người lớn phải chuẩn bị mọi thứ sẵn sàng mới để diễn viên nhí vào quay".

Nếu nhìn tổng quát, ai cũng có thể thấy phim cho thiếu nhi và cả người lớn đang rơi vào tình trạng bi đát, song nếu nhìn cụ thể từ một vài bộ phim thiếu nhi gần đây thu hút được khán giả "nhí" có thể thấy nhu cầu của các em ngày một lớn và tiềm năng của dòng phim này không phải nhỏ. Có thể le lói chút hy vọng dù vẫn còn xa… Nhưng hy vọng ấy có được tiếp sức để bùng lên mạnh mẽ hay không còn phải chờ vào chủ trương chiến lược của Nhà nước, của ngành Điện ảnh nước nhà.

Có lẽ những nhà quản lý nên nhìn vào thực trạng điện ảnh hiện nay và suy nghĩ tại sao không có phim cho thiếu nhi xem, tại sao hãng phim ra mắt ồ ạt mà không có hãng nào chuyên sản xuất phim truyện thiếu nhi. Ngay cả Đại hội Điện ảnh Việt Nam vừa qua cũng chẳng thấy mấy ai bàn luận đến nhu cầu được xem phim của thiếu nhi và làm thế nào để phát triển dòng phim này