Phương Trình Drake – Wikipedia Tiếng Việt

Bước tới nội dung

Nội dung

chuyển sang thanh bên ẩn

• Đầu
• 1 Lịch sử
• 2 Phương trình
• 3 Vai trò Hiện/ẩn mục Vai trò
  • 3.1 Ý nghĩa
  • 3.2 Hạn chế
• 4 Tham khảo
• 5 Liên kết ngoài

• Bài viết
• Thảo luận

Tiếng Việt

• Đọc
• Sửa đổi
• Sửa mã nguồn
• Xem lịch sử

Công cụ Công cụ chuyển sang thanh bên ẩn Tác vụ

• Đọc
• Sửa đổi
• Sửa mã nguồn
• Xem lịch sử

Chung

• Các liên kết đến đây
• Thay đổi liên quan
• Liên kết thường trực
• Thông tin trang
• Trích dẫn trang này
• Tạo URL rút gọn
• Tải mã QR

In và xuất

• Tạo một quyển sách
• Tải dưới dạng PDF
• Bản để in ra

Tại dự án khác

• Wikimedia Commons
• Khoản mục Wikidata

Giao diện chuyển sang thanh bên ẩn Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Phương trình Drake (tiếng Anh: Drake equation) là một mô tả xác suất toán học do nhà thiên văn học Frank Drake đề xuất, dùng để ước tính số lượng nền văn minh ngoài Trái Đất trong Ngân Hà. Phương trình dùng trong sinh học vũ trụ cũng như tìm kiếm trí tuệ người ngoài hành tinh từ Viện SETI.[1][2]

Lịch sử

[sửa | sửa mã nguồn]

Ý tưởng tìm kiếm và liên lạc với người ngoài hành tinh có thể đã xuất hiện từ lâu, nhưng thường được cho là có xuất phát chính thức từ một bài báo trên tạp chí Nature năm 1959 của các nhà vật lí Giuseppe Cocconi và Philip Morrison. Hai ông cho rằng kính thiên văn vô tuyến đương thời đã có khả năng chuyển sóng vô tuyến vào vũ trụ và ngược lại, nhận sóng từ nền văn minh ngoài Trái Đất trong vũ trụ dội về.[3]

Cuối năm 1959, giáo sư thiên văn học ở Đại học Harvard là Harlow Shapley ước đoán rằng số lượng hành tinh có người trong vũ trụ tương tự như Trái Đất có thể lên tới 1018, và khả năng liên lạc hay ít nhất là nhận biết ra nhau là có thể.[4]

Vào khoảng thời gian này, Frank Drake đang làm công tác nghiên cứu trong lĩnh vực thiên văn vô tuyến tại Đài quan sát Thiên văn Quốc gia (NRAO) thuộc Green Bank ở West Virginia. Ông đã tổ chức một cuộc họp "tìm kiếm trí thông minh ngoài Trái Đất" về phát hiện tín hiệu vô tuyến thiên văn. Cuộc họp diễn ra tại một trụ sở của Green Bank vào năm 1961. Phương trình mang tên Drake phát sinh từ sự chuẩn bị của ông cho cuộc họp.[5] Trong cuộc họp, phát biểu của ông có đoạn (không nguyên văn):

Khi tôi lên kế hoạch cho cuộc họp một vài ngày trước, chúng tôi cần một chương trình nghị sự. Vì vậy tôi đã viết ra tất cả những điều bạn cần biết để dự đoán nó sẽ khó khăn như thế nào nhằm phát hiện cuộc sống ngoài Trái Đất. Và nhìn vào nó [tức phương trình] sẽ trở nên khá rõ ràng là nếu bạn nhân lên tất cả chúng với nhau, thì bạn sẽ có N là số lượng các nền văn minh có thể phát hiện được trong thiên hà của chúng ta. Điều này nhằm vào tìm kiếm trên sóng vô tuyến mà không tìm kiếm các dạng sống nguyên sơ.[6]

Phương trình

[sửa | sửa mã nguồn]

Dưới đây là phương trình Drake:

N = R ∗ ⋅ f p ⋅ n e ⋅ f ℓ ⋅ f i ⋅ f c ⋅ L {\displaystyle N=R^{\ast }\cdot f_{p}\cdot n_{e}\cdot f_{\ell }\cdot f_{i}\cdot f_{c}\cdot L\!}

trong đó:

N = số lượng nền văn minh trong Ngân Hà mà con người có thể liên lạc

và

R* = tỷ lệ bình quân các ngôi sao được hình thành mỗi năm trong Ngân Hà. fp = xác suất sao có hành tinh ne = xác suất hành tinh trong hệ hành tinh có hỗ trợ sự sống fℓ = xác suất sự sống phát triển trên một hành tinh có hỗ trợ sự sống fi = xác suất để sự sống phát triển thành sinh vật thông minh fc = xác suất một nền văn minh có công nghệ phát triển tới mức các dấu hiệu của họ có thể nhận thấy trong không gian L = khoảng thời gian một nền văn minh như vậy phát các tín hiệu vào không gian[7]

Vai trò

[sửa | sửa mã nguồn]

Ý nghĩa

[sửa | sửa mã nguồn]

Phương trình Drake có ý nghĩa nhất định trong việc ước tính xác suất các hành tinh có thể có trí tuệ. Chẳng hạn, theo chính tác giả Drake, thì Ngân Hà có khoảng 1.000 đến 1.000.000 hành tinh loại này.

Kể từ khi được công bố đến nay, phương trình này vẫn có tầm quan trọng hàng đầu, tuy không phải là duy nhất, để tìm hiểu số lượng kỳ vọng hành tinh có trí tuệ. Phương trình Drake được coi là một trong những "đốt xương sống" của sinh học vũ trụ.

Phương trình Drake được xem là một tuyên bố kích thích sự tò mò trí tuệ về vũ trụ, giúp nhân loại hiểu rằng sự sống trong đó có loài người là sản phẩm của quá trình tiến hóa tự nhiên, chỉ là một phần của vũ trụ bao la.

Hạn chế

[sửa | sửa mã nguồn]

Tuy có tính hữu dụng cao, nhưng nhận định về phương trình Drake vẫn có nhiều ý kiến mang tính chỉ trích.[2][8]

• Phương trình mới chỉ tính đến hành tinh "có trí tuệ là truyền thông vô tuyến". Nghĩa là có loài "người" ngoài hành tinh nào khác chưa có sóng vô tuyến, hoặc ở trình độ cao hơn hẳn chúng ta nhiều bậc mà liên lạc bằng cách khác hẳn (sóng phi vô tuyến ngoài dải tần 0,5 đến 11,2 GHz) thì không thể tính hay phát hiện được. Điều này, chính tác giả cũng đã nói trước.[6]
• Bốn thông số cuối ở phương trình: fℓ, fi, fc và L rất khó xác định và thậm chí nếu chỉ ước tính cũng có giá trị rất khác nhau. Bởi thế nó có tính chất ít nhiều như nghịch lý Fermi.
• Do đó, phương trình không hoàn toàn là một phương trình toán học theo đúng nghĩa là cho ra một kết quả như một hằng số, mà nó còn đòi hỏi nhiều cơ sở khoa học và bằng chứng khác nữa, nên nó chỉ đưa đến kết quả phỏng đoán.
• Ngoài ra, khoảng hơn 50 năm phát triển và thực hiện công cuộc tìm kiếm, SETI vẫn chưa tìm thấy bất cứ điều gì mặc dù ở đó kính viễn vọng vô tuyến, kỹ thuật thu phát và phương thức tính toán đã được cải thiện rất nhiều kể từ năm 1961. Để bổ sung kết quả hạn chế này, nhiều nhà khoa học đã đề xuất các phương thức khác, chẳng hạn như nhà thiên văn học nữ Sara Seager đề xuất một phương trình được sửa đổi tập trung vào việc tìm kiếm các hành tinh có khí sinh học có thể tích tụ trong bầu khí quyển một hành tinh đến mức có thể được phát hiện bằng kính thiên văn vũ trụ từ xa.[9]

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]

1. ^ https://www.seti.org/
2. ^ a b "W(h)ither the Drake equation? International Journal of Astrobiology Cambridge Core". Cambridge Core. Truy cập ngày 10 tháng 9 năm 2024.
3. ^ "Bản sao đã lưu trữ" (PDF). Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 28 tháng 7 năm 2011. Truy cập ngày 17 tháng 11 năm 2018.
4. ^ "The Sydney Morning Herald". Truy cập ngày 10 tháng 9 năm 2024.
5. ^ http://www.setileague.org/photos/miscpix/drakeqn.jpg
6. ^ a b Green Bank conference (1961) https://web.archive.org/web/20130518091722/http://www.daviddarling.info/encyclopedia/G/GreenBankconf.html
7. ^ "PBS NOVA: Origins - The Drake Equation". Pbs.org. Truy cập ngày 7 tháng 3 năm 2010.
8. ^ http://www.astrobio.net/alien-life/the-drake-equation-revisited-part-i/
9. ^ "The Drake Equation Revisited: Interview with Planet Hunter Sara Seager".

Liên kết ngoài

[sửa | sửa mã nguồn]

• "Only a matter of time, says Frank Drake" Lưu trữ ngày 11 tháng 4 năm 2010 tại Wayback Machine A Q&A with Frank Drake about his famous equation and the meaning of SETI, from an interview in February 2010, leading up to the 50th birthday of SETI.
• Frank Drake (2004). "The E.T. Equation, Recalculated". Wired. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 10 năm 2011. Truy cập ngày 11 tháng 1 năm 2011.
• Drake Calculator Calculates the Drake equation with each parameter a variable that can be changed and is explained.
• http://www.skypub.com/news/special/9812seti_aliens.html Lưu trữ ngày 13 tháng 8 năm 2001 tại Wayback Machine
• Beyond the Drake Equation
• January 2002 space.com article about estimated prevalence of extrasolar planets
• Preprint by Lineweaver and Davis estimating fl as > 0.13
• July 2003 discovery of a planetary system similar to our solar system
• Macromedia Flash page allowing the user to modify Drake's values from PBS Nova
• The Drake Equation Astronomy Cast episode #23, includes full transcript.
• The Drake Equation Lưu trữ ngày 26 tháng 5 năm 2011 tại Wayback Machine A critical examination of the Drake Equation
• The Drake Equation Lưu trữ ngày 6 tháng 4 năm 2011 tại Wayback Machine Animated simulation of the Drake Equation

x t s Sinh học vũ trụ
Phân ngành	Hóa học thiên thể Vật lý thiên văn Khoa học khí quyển Hóa sinh Sinh học tiến hóa Exoplanetology Geomicrobiology Vi sinh vật học Cổ sinh vật học Khoa học hành tinh
Chủ đề	Phát sinh phi sinh học ALH84001 Phân tử sinh học Chữ ký sinh học Phương trình Drake Earliest known life forms Earth analog Sự sống ngoài Trái Đất Sinh vật ưa cực Hypothetical types of biochemistry List of microorganisms tested in outer space Hành tinh đại dương Phát sinh phi sinh học Thuyết tha sinh Planetary protection Tìm kiếm trí thông minh ngoài Trái Đất (SETI) Thiên thạch Yamato
Khả năng sinh sốngtrên hành tinh	Habitability of binary star systems Sự sống ở các ngôi sao dãy chính loại K Habitability of natural satellites Habitability of red dwarf systems Vùng ở được quanh sao Earth analog List of potentially habitable exoplanets Tholin Extraterrestrial liquid water Galactic habitable zone Hành tinh siêu sống
Nhiệm vụkhông gian	Quỹ đạoTrái Đất BIO BIOCORE Biolab Bion BIOPAN Biosatellite program E-MIST ERA Eu:CROPIS EXOSTACK EXPOSE Lunar Micro Ecosystem O/OREOS O/OREOS OREOcube Tanpopo VEGGIE Nhiệm vụ Sao Hỏa Beagle 2 Fobos-Grunt Phòng thí nghiệm khoa học Sao Hỏa xe tự hành Curiosity Mars 2020 Phoenix Thiên vấn 1 xe tự hành Zhurong Trace Gas Orbiter Viking Sao chổi vàtiểu hành tinh Hayabusa2 OSIRIS-REx Rosetta Có kế hoạch BioSentinel Dragonfly Europa Clipper ExoMars xe tự hành Rosalind Franklin Kazachock lander Đề xuất Breakthrough Enceladus BRUIE CAESAR Enceladus Explorer Enceladus Life Finder‎ Enceladus Life Signatures and Habitability Europa Lander ExoLance Explorer of Enceladus and Titan Icebreaker Life Journey to Enceladus and Titan Laplace-P Life Investigation For Enceladus Mars sample return mission Oceanus THEO Trident Đã hủyvà chưa phát triển Astrobiology Field Laboratory Beagle 3 Biological Oxidant and Life Detection Living Interplanetary Flight Experiment Mars Astrobiology Explorer-Cacher MELOS Northern Light Red Dragon Terrestrial Planet Finder
Cơ quan và chương trình	Astrobiology Society of Britain Astrobiology Science and Technology for Exploring Planets Breakthrough Initiatives Breakthrough Listen Breakthrough Message Breakthrough Starshot Carl Sagan Institute Center for Life Detection Science European Astrobiology Network Association MERMOZ NASA Astrobiology Institute Nexus for Exoplanet System Science Ocean Worlds Exploration Program Spanish Astrobiology Center‎
Thể loại Commons

x t s Sự sống ngoài Trái Đất
Sự kiện và đối tượng	Thiên thạch Shergotty (1865) Thiên thạch Nakhla (1911) Thiên thạch Murchison (1969) Thí nghiệm sinh học trên tàu đổ bộ Viking (1976) Allan Hills 77005 (1977) ALH84001 (1984) Yamato 000593 (2000) Tế bào ở tầng bình lưu (2011) CI1 fossils (2011) Thiên thạch Polonnaruwa (2012)
Tín hiệu quan tâm	Nhầm lẫn CP 1919 (chuẩn tinh bị nhầm lẫn) CTA-102 (chuẩn tinh bị nhầm lẫn) Sao KIC 8462852 (dao động ánh sáng bất thường) EPIC 204278916 (dao động ánh sáng bất thường) VVV-WIT-07 (dao động ánh sáng bất thường) HD 164595 signal (không rõ nguồn gốc) Số khác SHGb02+14a (nguồn sóng vô tuyến) Wow! signal (không xác định) Vụ bùng phát sóng vô tuyến nhanh (không rõ nguồn gốc) BLC1 (tín hiệu sóng vô tuyến)
Sự sống trong Vũ trụ	Các dạng sống lâu đời nhất Khả năng sinh sống trên Enceladus Khả năng sinh sống trên Europa Khả năng sinh sống trên Sao Hỏa Khả năng sinh sống trên Titan Khả năng sinh sống trên Sao Kim
Khả năng sinh sống trên hành tinh	Danh mục Hệ Sao có Khả năng Sinh sống Gần đó Vùng có thể sinh sống được quanh sao Hành tinh giống Trái Đất Nước lỏng ngoài Trái Đất Vùng thiên hà có thể sinh sống Khả năng sinh sống trên hệ sao đôi Khả năng sinh sống trên hệ sao lùn cam Khả năng sinh sống trên hệ sao lùn đỏ Khả năng sinh sống trên vệ tinh tự nhiên Khả năng sinh sống trên hành tinh
Sứ mệnh không gian	Beagle 2 Biological Oxidant and Life Detection BioSentinel Curiosity rover Darwin Dragonfly Enceladus Explorer Enceladus Life Finder Europa Clipper ExoMars Xe tự hành Rosalind Franklin ExoLance EXPOSE Foton-M3 Icebreaker Life Hành trình đến Enceladus và Titan Laplace-P Điều tra Sự sống trên Enceladus Thử nghiệm Chuyến bay Liên Hành tinh Sống Mars Geyser Hopper Sứ mệnh trả lại mẫu sao Hỏa Mars 2020 Northern Light Xe tự hành Opportunity SpaceX Red Dragon Xe tự hành Spirit Tanpopo Titan Mare Explorer Venus In Situ Explorer Viking 1 Viking 2
Giao tiếp liên sao	Active SETI Allen Telescope Array Thông điệp Arecibo Đài thiên văn Arecibo Trung tâm Nghiên cứu SETI Berkeley Tàu thăm dò Bracewell Sáng kiến Breakthrough Lắng nghe Breakthrough Thông điệp Breakthrough Giao tiếp với trí thông minh ngoài Trái Đất Đề xuất tam giác vuông Pythagoras của Gauss Ngôn ngữ vũ trụ Ngôn ngữ Lincos NIROSETI Tấm bảng Pioneer Dự án Cyclops Dự án Ozma Dự án Phoenix SERENDIP Tìm kiếm trí thông minh ngoài Trái Đất SETI@home setiQuest Đĩa ghi vàng Voyager Hố nước Ngôn ngữ học ngoài hành tinh
Triển lãm	The Science of Aliens
Giả thuyết	Giả thuyết ngủ hè Nhà du hành vũ trụ cổ Thuyết đa nguyên vũ trụ Thuyết tha sinh được chỉ dẫn Phương trình Drake Giả thuyết ngoài Trái Đất Nghịch lý Fermi Bộ lọc vĩ đại Loại giả thuyết hóa sinh Ô nhiễm liên hành tinh Thang Kardashev Nguyên lý bình thường Thuyết thảm họa tân sinh Thuyết tha sinh Giả thuyết Cung thiên văn Giả thuyết Trái Đất hiếm Giả thuyết vườn thú
Chủ đề liên quan	Sinh học vũ trụ Sinh thái vũ trụ Dấu hiệu sinh học Báo cáo Brookings Bảo vệ hành tinh Tác động văn hóa tiềm tàng của việc tiếp xúc người ngoài hành tinh Chính sách sau khi khám phá Thần học ngoại hành tinh UFO trong tác phẩm giả tưởng Người ngoài hành tinh trong tác phẩm giả tưởng Sinh vật ái cực MERMOZ Nexus for Exoplanet System Science Quả cầu lý trí Thang San Marino Dấu hiệu công nghệ Tôn giáo UFO Khảo cổ học ngoài hành tinh

x t s Liên lạc giữa các vì sao
Chương trình	Active SETI Breakthrough Initiatives Breakthrough Listen Breakthrough Message Giao tiếp với trí thông minh ngoài Trái Đất Tìm kiếm trí thông minh ngoài Trái Đất
Liên lạc	List of interstellar radio messages Tín hiệu radio gửi đi từ Trái Đất Across the Universe Thông điệp Arecibo Bracewell probe Cosmic Call CosmicOS Hello from Earth Pioneer plaque Teen Age Message Đĩa ghi vàng Voyager
Nhà khoa học	Frank Drake Ann Druyan Hans Freudenthal Nikolai Semenovich Kardashev Jon Lomberg Carl Sagan Linda Salzman Sagan Iosif Shklovsky Aleksandr Leonidovich Zaitsev
Khác	Ngôn ngữ người ngoài hành tinh Sinh học vũ trụ Phương trình Drake Sự sống ngoài Trái Đất Lincos Nghịch lý Fermi Prix Guzman Thang đo San Marino
Book Category Space Portal

Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Phương_trình_Drake&oldid=71731678” Thể loại:

• Nghịch lý Fermi
• Phương trình
• Nhà khoa học Hoa Kỳ
• Giới thiệu năm 1961
• Sinh học vũ trụ
• Tranh cãi thiên văn học

Thể loại ẩn:

• Bản mẫu webarchive dùng liên kết wayback

Tìm kiếm Tìm kiếm Đóng mở mục lục Phương trình Drake 54 ngôn ngữ Thêm đề tài