PP Toạ độ Trong Mặt Phẳng TĐP 01: ĐƯỜNG THẲNG

Kết Quả Nghiên Cứu Cắt Lớp Địa Chấn Tại Vùng Hồ Thủy Điện Sông Tranh 2Hà Giang

KỶ YẾU HỘI THẢO CAREES 2019 NGHIÊN CỨU CƠ BẢN TRONG LĨNH VỰC KHOA HỌC TRÁI ĐẤT VÀ MÔI TRƯỜNG

Nằm ở rìa bắc của khối nâng Kontum, khu vực hồ thủy điện Sông Tranh 2 (ST2), Quảng Nam có tính địa chấn yếu. Ngay sau khi tích nước, (11/2011) động đất kích thích hồ chứa đã xẩy ra với tần suất và độ lớn (magnitude) ngày một tăng.Trong nghiên cứu này, chúng tôi sử dụng 1366 động đất trong thời gian từ 8/2013 đến 10/2015 và áp dụng thuật toán LOTOS-12 để thực hiện cắt lớp địa chấn 3-D cho sóng địa chấn P, S, tỷ số Vp/Vs. Kết quả cho thấy phần phía Đông hồ có vận tốc cao hơn phần trung tâm và phần phía Tây và phía Nam. Tại rìa Tây Bắc hồ chứa, tồn tại dải dị thường vận tốc cao theo hướng Tây Bắc -Đông Nam. Dị thường vận tốc này có thể là ngyên nhân cho việc tập trung đến hơn 70% động đất và các động đất với M ≥ 4.0 tại đây. Đứt gẫy Hưng Nhượng -Tà Vi biểu hiện trên dải dị thường tỉ số vận tốc Vp/Vs cao có giá trị từ 1.72 -1.74. Ở mức độ kém rõ ràng hơn,dải dị thường Vp/Vs cao tương đối ở rìa Bắc hồ đi sang phía Tây và từ trung tâm hồ chạy xuống phía Nam. Đối với các đá kết tinh rắn chắc như tại vùng hồ ST2, tỉ số Vp/Vs cao thường phản ánh tình trạng nứt nẻ cao. Dựa trên lập luận này có thể dự đoán/giải thích việc tập trung động đất ở khu vực lân cận đứt gẫy Hưng Nhương -Tà Vi là do áp lực nước tại hồ chứa đi theo đới dập vỡ cao tác động đến đứt gẫy gây nên. Từ khóa: Cắt lớp địa chấn, dị thường vận tốc, tỉ số vận tốc Vp/Vs, hồ Sông Tranh 2 1. GIỚI THIỆU Đập thủy điên Sông Tranh 2 (ST2) nằm ở huyện Bắc Trà My, Quảng Nam cao 96 m, dung tích hồ chứa 730 triệu m 3 .Cho đến trước khi tích nước (29/11/2010), tại đây chỉ ghi nhận được 1 động đất vào năm 1715 (tài liệu lịch sử). Ngay sau khi tích nước, từ 12/2010 tại vùng hồ đã xuất hiện nhiều động đất, liên tục và kéo dài trong nhiều năm. Trong thời gian từ 12/2012 đến 10/2015, mạng lưới gồm 10 trạm địa chấn xung quanh hồ ST2 đã ghi được hơn 3000 trận động đất [3] tạo khả năng cho việc nghiên cứu cắt lớp địa chấn cho vùng hồ. Trong nghiên cứu này chúng tôi sử dụng phần mềm .Chương trình LOTOS-12 sử dụng 2 tập số liệu chính: tọa độ mạng trạm địa chấn và thời gian tới trạm của sóng P và sóng S từ các động đất địa phương.Chương trình tính toán bao gồm các bước chính sau: 1) Tính toán mô hình vận tốc 1-D và vị trị động đất ban đầu tối ưu; 2) Xác định vị trí động đất trong mô hình động đất 3-D và 3) Nghịch đảo đồng thời các thông số của động đất và mô hình vận tốc. Các bước (2) và (3) được tính cho một vài bước lặp và dừng lại khi đạt tới một giá trị định trước. Trong LOTOS-12, Koulakov [2] đã sử dụng thuật toán uốntia để tìm cực tiểu thời gian truyền sóng và dùng phương pháp gradient để tìm cực trị của hàm mục tiêu trong việc xác định vị trí động đất trong mô hình vận tốc 3-D và tiến hành nghịch đảo với một vài lưới có hướng khác nhau (0º,22º,45º,67º) nhằm giảm ảnh hưởng của phân bố của các nút. Để tiến hành cắt lớp địa chấn đối với vùng hồ ST2 chúng tôi đã lựa chọn 1366 động đất thỏa mãn các điều kiện sau: a) Chấn tiêu động đất được xác định với số liệu của ít nhất là 5 trạm địa chấn có pha sóng P và pha sóng S rõ ràng; b) Góc hở tính từ chấn tiêu đến 2 trạm địa chấn liên tiếp lớn nhất không vượt quá 180 0 . Phần lớn chấn tâm (đến 75%) tập trung tại phía Bắc hồ chứa, giữa các đứt gẫy nhỏ tạo thành dải hẹp theo theo hướng TB-ĐN. Độ sâu chấn tiêu của các động đất < 10 km (chủ yếu từ 5-7 km).

downloadDownload free PDFView PDFchevron_right