Quạt Ly Tâm Là Gì? Nguyên Lí Làm Việc Của Quạt Hút Ly Tâm

Trong bối cảnh các nhà xưởng, tòa nhà cao tầng hay hệ thống HVAC, hệ thống xử lý khói bụi khí thải ngày càng đòi hỏi hiệu suất thông gió cao và vận hành ổn định thì quạt ly tâm trở thành một giải pháp tin cậy đáp ứng tốt các yêu cầu này. Tuy xuất hiện phổ biến trong đời sống và sản xuất, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ quạt ly tâm là gì và vì sao nó có thể tạo ra lưu lượng gió mạnh và áp suất lớn đến vậy. Với thiết kế tưởng chừng đơn giản ấy là cả một cơ chế vận hành khoa học, kết hợp chặt chẽ giữa cấu tạo và nguyên lý hoạt động. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn làm rõ khái niệm quạt ly tâm, đồng thời phân tích chi tiết cấu tạo, nguyên lý hoạt động, những ưu nhược điểm để hiểu vì sao thiết bị này lại được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau.

Quạt ly tâm là gì?

Quạt ly tâm là loại quạt công nghiệp hoạt động dựa trên lực ly tâm, có nhiệm vụ hút không khí vào tâm quạt và đẩy dòng khí ra ngoài theo phương vuông góc với trục quay. Nhờ cơ chế này, quạt có thể tạo ra áp suất cao, giúp không khí di chuyển ổn định ngay cả trong các hệ thống có đường ống dài, nhiều khúc cua hoặc trở lực lớn.

Nói một cách dễ hiểu, nếu các loại quạt công nghiệp thông thường chỉ “thổi gió”, thì quạt ly tâm được thiết kế để hút và đẩy khí mạnh mẽ, phù hợp cho những môi trường yêu cầu kiểm soát luồng khí chặt chẽ như nhà xưởng, tầng hầm hay hệ thống điều hòa không khí trung tâm (HVAC).

Thành phần cấu tạo nên quạt hút ly tâm

Về cơ bản, quạt ly tâm có cấu tạo không quá phức tạp, gồm một số bộ phận chính phối hợp với nhau để tạo ra lưu lượng gió và áp suất cần thiết. Trong đó:

• Cánh quạt (guồng quạt): Đây là bộ phận quan trọng nhất, có nhiệm vụ tạo lực ly tâm để hút không khí vào tâm quạt và đẩy dòng khí ra ngoài. Thiết kế cánh quạt quyết định trực tiếp đến lưu lượng, áp suất và hiệu suất làm việc của quạt.
• Vỏ quạt: Thường có dạng xoắn ốc, bao bọc bên ngoài cánh quạt. Bộ phận này giúp dẫn hướng dòng khí, thu gom gió và đưa không khí ra cửa xả một cách ổn định, hạn chế thất thoát áp suất.
• Động cơ (motor): Nhiệm vụ tạo năng lượng cho cánh quạt quay. Tùy vào công suất và môi trường sử dụng, quạt ly tâm có thể sử dụng động cơ 1 pha hoặc 3 pha, đảm bảo quạt vận hành liên tục và bền bỉ.
• Trục quạt: kết nối động cơ với cánh quạt, truyền chuyển động quay và giúp quạt hoạt động đồng bộ, ổn định trong suốt quá trình vận hành.

Nguyên lý hoạt động

Quạt ly tâm hoạt động dựa trên một nguyên lý đơn giản: hút không khí vào giữa và đẩy không khí ra ngoài bằng lực quay. Cụ thể:

Khi quạt chạy, động cơ làm cánh quạt quay → Không khí xung quanh sẽ được hút vào tâm quạt

Khi cánh quạt quay càng nhanh→ lực quay càng mạnh, không khí sẽ bị hất văng ra phía ngoài theo hình tròn.

Với thiết kế vỏ dạng xoắn ốc, dòng khí không bị tản ra mà được gom lại và dẫn hướng ra cửa xả.

Có thể hình dung đơn giản:

• Quạt hướng trục giống như thổi gió thẳng ra phía trước
• Quạt ly tâm giống như quay nước trong xô, lực quay đẩy nước (không khí) văng ra ngoài

Chính nhờ nguyên lý này, quạt ly tâm không chỉ tạo gió mà còn tạo được áp suất, giúp không khí đi xa hơn và vượt qua được đường ống dài hoặc nhiều khúc cua. Chúng có thể vận hành ổn định trong các hệ thống cần hút khói, hút bụi, hút mùi hoặc thông gió cho không gian kín như nhà xưởng, tầng hầm và hệ thống HVAC.

Sự khác biệt giữa quạt hướng trục và quạt ly tâm

Qua đó có thể thấy

• Quạt hướng trục thường phù hợp cho nhu cầu thông gió đơn giản, hút khói, hút mùi, cấp khí cục bộ; môi trường thông thường hoặc chứa ít bụi.
• Quạt ly tâm là lựa chọn tối ưu cho các hệ thống yêu cầu hút – đẩy gió mạnh qua đường ống dài hoặc môi trường nhiều bụi, khí nóng, môi trường khắc nghiệt.

Tham khảo so sánh chi tiết về quạt ly tâm và quạt hướng trục để hiểu rõ hơn về 2 dòng quạt công nghiệp này

Ưu điểm và hạn chế của quạt công nghiệp ly tâm

Ưu điểm:

• Sức gió lớn loại bỏ lượng lớn không khí, khói, mùi, khí thải,.., nhanh chóng
• Nhiều ứng dụng từ thông gió cải thiện không khí đến hút mùi bếp, hút khói, hút khí độc, hóa chất, hút bụi,…
• Thiết kế vỏ ngoài chắc chắn, động cơ bền bỉ cho thời gian sử dụng lâu dài trong mọi điều kiện khắc nghiệt
• Dễ tìm mua, thay thế sửa chữa

Hạn chế:

• Thường có kích thước lớn, nặng cồng kềnh
• Lắp đặt tương đối phức tạp
• Giá thành cao hơn các loại quạt hút khác

Tìm hiểu chi tiết hơn về những ưu nhược điểm của quạt hút công nghiệp ly tâm

Các loại quạt hút công nghiệp ly tâm phổ biến hiện nay

Quạt ly tâm được thiết kế với nhiều kiểu dáng và cấu hình khác nhau nhằm đáp ứng đa dạng nhu cầu từ thông gió, hút khí đến việc xử lý khói, khí thải,… Việc phân loại quạt ly tâm giúp người dùng dễ hình dung, so sánh và lựa chọn loại quạt phù hợp với từng mục đích sử dụng. Dưới đây là các cách phân loại phổ biến nhất hiện nay.

Phân loại theo dạng cánh quạt

Quạt ly tâm cánh cong về trước: Tạo lưu lượng gió lớn, phù hợp hệ thống thông gió thông thường.

Quạt ly tâm cánh cong về sau: Hiệu suất cao, vận hành ổn định, thường dùng trong hệ thống HVAC và công nghiệp.

Quạt ly tâm cánh thẳng: Chịu bụi bẩn và nhiệt độ cao, phù hợp môi trường làm việc khắc nghiệt.

Phân loại theo áp suất làm việc

Quạt ly tâm áp suất thấp (thấp áp): Dùng cho thông gió đơn giản, đường ống ngắn.

Quạt ly tâm áp suất trung bình (trung áp): Ứng dụng vô cùng phổ biến trong nhà xưởng, tầng hầm, hút mùi.

Quạt ly tâm áp suất cao (cao áp): Phù hợp hệ thống có trở lực lớn, hệ thống ống dafim nhiều co cút, hút bụi và khí nóng.

Phân loại theo vật liệu chế tạo

Quạt ly tâm bằng thép sơn tĩnh điện: Chắc chắn, bền, giá thành hợp lý, sử dụng rộng rãi trong hầu hết môi trường công nghiệp.

Quạt ly tâm inox: Chống ăn mòn, phù hợp môi trường ẩm hoặc hóa chất.

Quạt ly tâm composite: Nhẹ, chống hóa chất tốt, dùng trong môi trường đặc thù.

Phân loại theo kiểu truyền động

Quạt ly tâm truyền động trực tiếp: Cấu tạo đơn giản, gọn nhẹ, sức gió mạnh, dễ lắp đặt, bảo trì đơn giản.

Quạt ly tâm truyền động gián tiếp: Linh hoạt trong điều chỉnh tốc độ, phù hợp sử dụng nơi nhiều bụi, hơi nước.

Phân loại theo chức năng/ mục đích sử dụng

Quạt ly tâm hút bụi: Chuyên dụng cho hệ thống hút bụi công nghiệp, xưởng gỗ, xưởng cơ khí, nhà máy sản xuất.

Quạt ly tâm hút khói: Chịu nhiệt độ cao, dùng để hút khói, khí thải nhà xưởng, hút khói mùi bếp, tầng hầm, PCCC, khu vực kín.

Quạt ly tâm hút hơi hóa chất: Chuyên dùng hút hơi hóa chất, axit, dung dịch trong phòng nghiên cứu, nhà xưởng sản xuất.

Quạt ly tâm hút khí nóng: Sử dụng trong lò hơi, lò sấy, môi trường nhiệt độ cao.

Quạt ly tâm phòng nổ: Thiết kế chống cháy nổ trong môi trường dễ cháy.

Mỗi loại quạt ly tâm sẽ phù hợp với những điều kiện và mục đích sử dụng khác nhau, bạn có thể tham khảo bài viết phân loại quạt ly tâm chi tiết để hiểu rõ hơn từng dòng quạt.

Thông số kỹ thuật quan trọng của quạt ly tâm

Khi lựa chọn quạt ly tâm, việc hiểu đúng các thông số kỹ thuật sẽ giúp bạn chọn được thiết bị phù hợp nhu cầu, vận hành hiệu quả và tránh lãng phí chi phí đầu tư. Người mua cần lưu ý những thông số kỹ thuật cơ bản dưới đây:

Lưu lượng gió (m³/h): Lưu lượng thể hiện lượng không khí mà quạt có thể hút hoặc đẩy trong một giờ. Thông số này càng lớn cho thấy khả năng thông gió càng mạnh. Lưu lượng gió cần được tính toán dựa trên diện tích, thể tích không gian và mục đích sử dụng.

Áp suất (Pa): Áp suất cho biết khả năng thắng trở lực của quạt, đặc biệt với hệ thống có đường ống dài, nhiều khúc cua hoặc bộ lọc. Nếu áp suất không đủ, quạt vẫn chạy nhưng gió yếu và cho hiệu quả thấp.

Công suất (kW): Công suất phản ánh mức tiêu thụ điện năng của quạt. Quạt công suất lớn thường tạo lưu lượng và áp suất cao hơn, nhưng cần lựa chọn phù hợp để tránh tốn điện không cần thiết.

Độ ồn (dB): Độ ồn thể hiện mức độ âm thanh phát ra khi quạt hoạt động. Thông số này đặc biệt quan trọng với khu vực làm việc, văn phòng hoặc không gian cần yên tĩnh. Quạt có thiết kế và lắp đặt phù hợp sẽ giúp giảm tiếng ồn đáng kể.

Điện áp: Điện áp cho biết nguồn điện sử dụng cho quạt, phổ biến là điện 1 pha hoặc 3 pha; chọn đúng điện áp tránh việc chuyển đổi nguồn và đảm bảo an toàn khi sử dụng.

Đường đặc tính quạt: Đường đặc tính thể hiện mối quan hệ giữa lưu lượng và áp suất của quạt. Đây là cơ sở quan trọng để xác định quạt có đáp ứng đúng yêu cầu hệ thống hay không, đặc biệt trong các ứng dụng công nghiệp và HVAC.

Để hiểu rõ hơn cách đọc và ứng dụng các thông số trên trong thực tế, bạn có thể tham khảo bài viết Tìm hiểu các thông số kỹ thuật của quạt ly tâm.

Ứng dụng thực tế của quạt hút ly tâm công nghiệp

Quạt hút ly tâm công nghiệp là sản phẩm được đánh giá cao bởi nhiều ứng dụng trong cuộc sống. Bạn có thể tham khảo để lựa chọn thiết bị phù hợp nhất.

Hút bụi, hút hơi nóng, hút mùi ẩm mốc

Khác với quạt hướng trục, quạt công nghiệp ly tâm có cơ chế tạo gió từ lực ly tâm, lưu lượng gió sản phẩm cung cấp cực lớn. Nhờ đó, thiết bị đem lại không khí mát mẻ, thoải mái cho người sử dụng. Không chỉ vậy, cơ chế hai chiều giúp sản phẩm hút bụi, hút mùi ẩm mốc cũng như hơi nóng trong không gian hiệu quả.

Phù hợp cho không gian có bụi mịn nhỏ

Sản phẩm đem lại khả năng làm sạch không khí cực cao. Lực ly tâm trong trục giúp thiết bị tạo lực hút đáng kể ra ngoài môi trường. Các tạp chất, bụi bẩn ngoài không gian được xử lý sạch sẽ khi sử dụng quạt hút ly tâm.

Thổi cấp khí cho lò công nghiệp

Sản phẩm có thể hoạt động tốt trong nhiệt độ cao lên đến hơn 80 độ C.  Nhờ đó, các lò đốt, nồi hơi thường sử dụng quạt hút ly tâm cấp khí. Gió cung cấp giúp tăng nhiệt độ, lò đốt hoạt động hiệu quả, tăng công suất cho thiết bị, năng suất của doanh nghiệp.

Thông gió tầng hầm

Với cơ chế hút và đẩy khí mát, quạt hút ly tâm thường được dùng để thông gió tầng hầm. Đây là khu vực kín và bí gió, cần thiết bị hoạt động làm mát hiệu quả. Cơ chế tạo gió nhờ lực ly tâm giúp thiết bị tạo ra khí mát tốt nhất trong không gian này. Cũng vì vậy, các hầm để xe, boong tàu, hầm chứa hàng thường dùng quạt ly tâm để làm mát.

Sử dụng trong nhà hàng, khách sạn

Với chất liệu cao cấp, sản phẩm có thiết kế bắt mắt, thẩm mỹ. Ngoài ra, luồng không khí do thiết bị tạo ra đủ mát mẻ, dễ chịu, đáp ứng nhu cầu của mọi thực khách. Không chỉ vậy, quạt ly tâm còn là hệ thống làm mát tiết kiệm điện năng. Đây là yếu tố giúp nhà hàng, khách sạn tối ưu chi phí trong kinh doanh.

Sau khi đã xác định rõ nhu cầu sử dụng và các thông số phù hợp, bạn có thể tham khảo trực tiếp danh mục quạt ly tâm để lựa chọn model đáp ứng đúng yêu cầu vận hành thực tế.

Chọn quạt ly tâm phù hợp cần lưu ý điều gì?

Để quạt ly tâm hoạt động hiệu quả, bền bỉ và tiết kiệm chi phí, việc lựa chọn đúng ngay từ đầu là yếu tố rất quan trọng. Thay vì chỉ nhìn vào công suất hay giá thành, người mua cần xem xét tổng thể điều kiện sử dụng và yêu cầu thực tế của hệ thống.

Xác định nhu cầu sử dụng: Trước tiên, cần làm rõ mục đích dùng quạt là thông gió, hút mùi, hút bụi, hút khói hay hút khí nóng. Mỗi nhu cầu sẽ phù hợp với một loại quạt ly tâm và cấu hình khác nhau.

Xem xét lưu lượng và áp suất yêu cầu: Lưu lượng quyết định lượng gió cần hút hoặc cấp, trong khi áp suất quyết định khả năng đẩy gió đi xa và vượt qua trở lực đường ống. Chọn quạt có lưu lượng lớn nhưng áp suất không đủ sẽ khiến hệ thống hoạt động kém hiệu quả.

Phù hợp với hệ thống đường ống: Chiều dài, số khúc cua và thiết bị đi kèm trong hệ thống ống gió ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất quạt. Với hệ thống phức tạp, nên ưu tiên quạt ly tâm có áp suất trung bình đến cao.

Lựa chọn theo môi trường làm việc: Môi trường nhiều bụi, khí nóng, hơi hóa chất hoặc yêu cầu phòng nổ cần loại quạt ly tâm chuyên dụng, vật liệu và động cơ phù hợp để đảm bảo an toàn và tuổi thọ thiết bị.

Chú ý đến độ ồn và điện áp: Với khu vực cần yên tĩnh, nên quan tâm đến độ ồn và giải pháp giảm âm. Đồng thời, chọn đúng điện áp (1 pha hoặc 3 pha) để quạt vận hành ổn định, tránh phát sinh chi phí chuyển đổi nguồn.

Để hiểu chi tiết cách tính lưu lượng, áp suất và chọn quạt đúng thông số, bạn có thể xem thêm bài viết Hướng dẫn chọn quạt ly tâm chuẩn kỹ thuật.

Giá quạt ly tâm có đắt không? So sánh với quạt hướng trục

Nhiều người cho rằng quạt ly tâm có giá cao hơn quạt hướng trục, tuy nhiên trên thực tế, mức giá của quạt ly tâm phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố và không hề đắt nếu được lựa chọn đúng nhu cầu sử dụng.

So với quạt hướng trục, quạt ly tâm thường có kết cấu phức tạp hơn, khả năng tạo áp suất cao và làm việc ổn định trong các hệ thống có đường ống dài. Vì vậy, giá thành ban đầu có thể nhỉnh hơn, nhưng đổi lại là hiệu quả vận hành và tuổi thọ cao hơn trong những ứng dụng phù hợp.

Những yếu tố ảnh hưởng đến giá bán của quạt ly tâm:

• Công suất và lưu lượng gió
• Áp suất làm việc (thấp, trung bình hay cao)
• Vật liệu chế tạo (thép, inox, composite)
• Kiểu truyền động (trực tiếp hay gián tiếp)
• Mục đích sử dụng (hút bụi, hút khói, khí nóng, phòng nổ…)
• Loại motor: Chất lượng cao, trung bình, giá rẻ
• Thiết kế riêng hoặc thêm phụ kiện

Một quạt ly tâm công suất nhỏ, dùng cho thông gió đơn giản có thể giá tương đương hoặc chỉ cao hơn nhẹ so với quạt hướng trục. Ngược lại, các dòng quạt ly tâm chuyên dụng cho công nghiệp nặng, môi trường khắc nghiệt sẽ có giá cao hơn do yêu cầu kỹ thuật đặc thù.

Điều quan trọng là chọn đúng loại quạt ly tâm theo nhu cầu thực tế. Nếu hệ thống cần áp suất cao mà lại chọn quạt hướng trục rẻ hơn, hiệu quả kém sẽ dẫn đến phát sinh chi phí vận hành, sửa chữa hoặc thay thế về sau. Ngược lại, chọn quạt ly tâm phù hợp ngay từ đầu giúp tối ưu chi phí lâu dài và đảm bảo hệ thống hoạt động ổn định.

Thông tin chi tiết về bảng giá quạt ly tâm sẽ giúp bạn dễ so sánh và chọn sản phẩm phù hợp với ngân sách.

Kết luận tổng quan về quạt ly tâm

Quạt ly tâm là giải pháp thông gió hiệu quả nhờ khả năng tạo áp suất cao, vận hành ổn định và phù hợp với nhiều môi trường sử dụng khác nhau. Khi hiểu rõ khái niệm, cấu tạo, nguyên lý hoạt động và cách chọn quạt theo đúng nhu cầu, bạn hoàn toàn có thể tối ưu chi phí đầu tư mà vẫn đảm bảo hiệu quả lâu dài.

Nếu bạn đang cần tư vấn chọn quạt hút ly tâm phù hợp cho công trình hoặc hệ thống của mình, hãy liên hệ ngay với AN PHÚ QUÝ để được hỗ trợ kỹ thuật chi tiết và báo giá chính xác theo nhu cầu thực tế.

Bài viết liên quan

• 

  Nên chọn quạt hút mùi chuồng trại inox hay composite?

• 

  Quạt trại gà – Bí quyết giúp đàn gà khỏe mạnh, lớn nhanh

• 

  An Phú Quý – Cung cấp quạt hút trại heo chất lượng, giá tốt cho nhà chăn nuôi