Quay đầu Lại Là Bờ - Tuổi Trẻ Online

Phóng to

TT - Bùi Tự Trọng ngồi trước biển, rầm rì tâm sự. Chẳng biết đứa con trai có hiểu lời cha, nhưng vẫn ngoan ngoãn ngồi im. “Lần nào kể chuyện đời mình, tôi cũng đều cho con nghe. Tôi muốn mai này nó đừng giẫm lên bóng cha” - Trọng nói.

Kỳ 1: “Đại ca” bãi vàng “gác kiếm” Kỳ 2: “Trùm” gỗ lậu hoàn lương

Lằn ranh thiện ác

Trọng có gia đình yên ấm ở miền cát cháy huyện Bình Sơn (Quảng Ngãi). Cha Trọng đã sắp đặt cho Trọng con đường học hành để làm thầy giáo giữ gia phong. Nhưng mới 13 tuổi Trọng đã cắt tay thề, bước ra giang hồ. Sớm đó, Trọng lặng lẽ quì trước sân, vái lạy cha mẹ, rồi nhảy xe vào Sài Gòn. Hành lý chỉ bộ đồ trên người và một con dao tự chế từ mảnh bom. Vừa đặt chân đến đất lạ, Trọng đã nếm ngay mùi giang hồ với cái đói cấu xé bao tử, phải lê la quán xá kiếm thức ăn thừa, nhai lại cả bã mía.

Rồi Trọng ôm thùng kem đi bán dạo, đêm xuống ngủ vùi ở hè phố. Cuộc sống trôi nổi khiến Trọng càng ngày càng như ngựa hoang bất trị. Một buổi tối, Trọng cuộn tròn mớ tiền lẻ vừa đi bán kem, bặm môi vào một võ đường thái cực đạo xin thụ giáo. Võ sư hỏi: “Học võ để làm gì?”. “Để phòng thân”, Trọng trả lời, rồi bái sư. Vị sư phụ nhìn tướng gã đoán trước đời học trò này sẽ chông chênh thiện, ác, nhưng ông vẫn nhận vì tin đạo võ sẽ cảm hóa được. Chính thời gian này, Trọng kết giao với Phạm Bá Phú, một cao thủ thái cực đạo.

Nhiều lần, gia đình cho người vào nắm tận tay lôi Trọng về quê. Nhưng chỉ được vài hôm, Trọng lại nhảy xe vào Sài Gòn. Tuy còn nhỏ tuổi, nhưng nhiều đại ca giang hồ cũng phải kiềng cậu ra mặt. Một lần, bà quán cơm quen Trọng bị đám giang hồ Cầu Muối ăn quỵt, Trọng lầm lì đi người không đánh nhau với cả đám, cậu đá văng tới thằng thứ tư thì hứng nguyên chai bia phang vô đầu. Cậu ôm đầu máu về, nhưng để lại số má giang hồ.

Phóng to

Bùi Tự Trọng nay hằng ngày cần mẫn với nghề hớt tóc tại Phú Quốc - Ảnh: Q.VIỆT

Đặc biệt là lần Trọng một mình đánh gục một lính Mỹ to gần gấp ba mình. Hắn say rượu, vô bar, đòi lột đồ con gái. Trọng đứng bán kem ngoài cửa, chướng mắt, tung người đá bay cả hai chân vào ngực hắn. Tên lính lảo đảo, định rút súng thì lãnh tiếp một loạt ba cú đá như trời giáng nữa vào ngay bọng đái. Hắn gục xuống như cây chuối gãy. Còn cậu lượm luôn cây súng ngắn, bắn mấy phát đạn vô giữa hai chân nó rồi hăm: “Quậy một lần nữa, tao bắn chết!”. Sau lần này, số má giang hồ Trọng “lì” nổi lên như cồn. Trọng bắt đầu đặt cả hai chân vào đám giang hồ Sài Gòn thì miền Nam giải phóng.

Hòa bình, Trọng bỏ thùng kem, theo phụ nghề chụp ảnh ở đường Nguyễn Huệ. Không chịu nổi cảnh suốt ngày bị giao việc buồng tối, Trọng bỏ ngang, về cầu Văn Thánh học hớt tóc, rồi theo bạn bè rủ rê về miền Tây. Gã trôi dạt xuống tận huyện Hòn Đất, Kiên Giang, thuê nhà dân, mở tiệm hớt tóc. Thời khó khăn, tiệm hớt tóc quê không nuôi nổi nhiều miệng ăn. Gã và người tình phải lang thang hớt tóc dạo và qua tận Campuchia làm thêm nghề cưa cây.

Một hôm, đám bạn giang hồ tìm Trọng, đưa khẩu K54 kêu cướp ghe. Gã không lắc cũng chẳng gật, cầm súng giấu trên mái nhà. Đến khi biết ghe định cướp của chính ba người yêu thì Trọng trả lại súng. Oái oăm là đám giang hồ vẫn cướp ghe nhưng bị lộ. Chúng nghi Trọng phản, báo công an, nên xách súng đi trả thù.

Gã đoán trước, đứng sẵn ở cửa, đá văng khẩu súng, rồi lộn người chụp nhanh nó trước ánh mắt sững sờ của đám giang hồ. “Nếu tôi phản, anh em không còn đứng được đâu. Nếu anh em vẫn không tin, lần sau tôi sẽ đi cùng”. Chính “nghĩa khí giang hồ” này đã đẩy đời gã xuống vực thẳm.

Lúc chia tay người yêu, gã bặm môi: “Đời anh không sợ nghèo cũng chẳng mê giàu. Anh không muốn ra đi, nhưng đã hứa thì không thể thay đổi”. Thế rồi, gã cướp tàu, cùng đi còn có sư huynh Phạm Bá Phú nhưng lại thất bại. Gã trở về, chuẩn bị thực hiện lời hứa cưới vợ thì bạn bè lại rủ phải trừng trị người báo công an. Đứng giữa lằn ranh thiện ác mỏng manh, một lần nữa gã lại bước chân qua phía ác theo “tiếng gọi giang hồ”.

Sư huynh Phạm Bá Phú ra tay, gã trợ thủ. Phú bị bắt ở Kiên Giang, còn Trọng bị bắt trong lúc chui nhủi ở núi Trà Bồng (Quảng Ngãi). Lúc xe công an chạy qua vực, gã đảo người cho xe nghiêng lật xuống vực để tự sát nhưng không thành. Phú bị kết án tử hình. Trọng tù chung thân. Bị đưa ra trại tù Vĩnh Phúc, ban đầu Trọng lồng lộn như ngựa hoang cùng đường. Gã ròng rã nhỏ nước muối vào song sắt nhà tù suốt năm, rồi bẻ tung song sắt kéo.

Phóng to

Bùi Tự Trọng: “Tôi mong các con mình đừng đi lại con đường của tôi”

Trốn thoát, gã ngày ngủ, đêm đi suốt gần nửa tháng trong rừng để tìm đường qua Lào. Đói khát, gã lẻn vào bản dân tộc ăn trộm gà, sắn. Công an theo dấu, phục bắt được gã. Bị kỷ luật, gã tiếp tục trốn rồi lại bị bắt. Gặp giám thị, gã cứ lồng lộn xin được bắn bỏ.

Nước mắt hối hận

Một hôm, giám thị bất ngờ kêu Trọng ra gặp người thân. Nhìn mẹ đường xa tiều tụy, gã không nói được tiếng nào, chỉ ôm mẹ khóc, những giọt nước mắt đầu tiên của gã từ ngày bước ra giang hồ. Mẹ Trọng kể đã nhiều lần ra thăm gã nhưng không gặp được, bà nghĩ con đã chết nên quyết xin hài cốt về quê. Nhiều đêm sau lần gặp mẹ, Trọng mất ngủ. Tình mẹ làm trỗi dậy nửa phần lương thiện trong gã và máu ngựa hoang bắt đầu thuần phục.

Được chuyển về trại tù ở Tây nguyên, Trọng táo bạo đề xuất “dự án kinh tế lò gạch” và hứa không thành công sẽ chịu “tăng án”. Giám thị đồng ý, khoán mỗi tháng sáu vạn viên. Chỉ một năm, Trọng và bạn tù đã đóng hơn mười vạn viên, Trọng làm việc tốt lại gương mẫu nên được đưa lên làm trật tự phạm nhân. Đến cuối năm 1996, Trọng được đặc xá.

Về đến nhà giữa đêm giao thừa, việc đầu tiên Trọng làm là quì tạ lỗi cha mẹ. Đây là lần thứ hai gã rơi nước mắt. Rồi Trọng lại nhảy xe vào TP.HCM, nhưng không phải theo tiếng gọi giang hồ mà để trốn sự dị nghị “thằng tù về”. Cha mẹ, chị em đều khóc, còn Trọng thắp nén nhang lên bàn thờ và hứa lần này tay gã còn làm ác thì sẽ tự chặt để về tạ lỗi. Trọng thuê nhà gần chợ Phú Nhuận, mở tiệm hớt tóc, làm lại cuộc đời.

Công việc đang bình yên thì bất ngờ một người bạn tù mới ra trại đến tìm. Nể bạn, Trọng cũng ra quán nhậu với đám giang hồ Tư “đê”, Sơn “lô lô”, Thành “ba rem”, Lộc “lì”, Lộc “khùng”, Việt “paker”..., trong đó có cả đàn em Năm Cam. Chúng không bàn “làm ăn” gì với Trọng mà chỉ hào phóng dẫn đi nhậu, la cà vũ trường. Rượu chè, gái đẹp và lời tâng bốc làm Trọng giằng xé với một nửa lương thiện trong con người mình.

Một đêm sau cuộc trác táng về, Trọng chuẩn bị ngủ thì bất ngờ nhà hàng xóm ầm lên. Ông bố chửi quí tử hư hỏng: “Mày cứ chơi bời, không chịu học hành, làm người lương thiện, thế nào cũng có ngày tù mọt gông, nhục nhã cho tổ tiên”. Trọng đang say mèm, chợt bừng tỉnh nhìn gương, đấm vào mặt mình toạc máu.

Ngay đêm đó, Trọng đoạn tuyệt đám bạn giang hồ. Chúng lật bài ngửa mời Trọng về làm sát thủ dưới trướng “ông Năm” nhưng Trọng dập máy. Sáng hôm sau Trọng trả nhà, lặng lẽ ra đảo Phú Quốc, vì biết nếu ở lại có thể máu ngựa hoang lại bùng lên và sẽ không vượt được cám dỗ giữa lằn ranh thiện, ác... Ở Phú Quốc, Trọng mở một tiệm hớt tóc nhỏ, nhiều người ở đảo, cả trong đất liền, biết “tay kéo vàng” Bùi Tự Trọng đã tìm đến học. Nhiều học trò khó khăn Trọng dạy miễn phí, thậm chí còn nuôi ăn ở và làm việc tại nhà.

Gần đây, dần đến tuổi ngũ thập tri thiên mệnh, Trọng ngày càng trầm tư, tập trung vào công việc, xa lánh dần chuyện nhậu nhẹt. Sáng nào Trọng cũng một mình đứng lặng lẽ trước biển để tự soi mình. Anh Trọng nói với con như tự nói với mình rằng sẽ về lại quê hương để sống với mẹ những ngày cuối đời.

Bạn bè tốt dần quí Trọng hơn, biết rằng anh đã thật sự đoạn tuyệt giang hồ. Trọng nói rằng anh đang sắp hoàn thành cuốn tự truyện đời mình và chỉ con mình được đọc. Đó là tài sản duy nhất Trọng để cho con, để các con đừng giẫm lên cái bóng đời cha.

_________________________________

Thẩm phán hỏi: “Tại sao bị cáo đã từng là cô giáo, đã từng bán máu mình để nuôi mẹ mà lại sa vào việc tội lỗi này?”. Thùy cúi gằm mặt khóc ướt áo. Cô cảm thấy có tội với bản thân mình, với hội đồng xét xử, với chồng con và với cả những người đã được cô trao cái chết trắng.

Kỳ tới: Bước ra từ đêm tối

Đọc tiếp Về trang Chủ đề