QUY THỨC KIẾN TRÚC CỔ VIỆT NAM

• Hotline: 0349 767 081

TIN TỨC TTHOUSE GROUP

• Trang chủ
/
• Tin tức

Danh Sách Sinh Viên 

- Quy thức kiến trúc cổ Việt Nam là một trật tự (order) hoặc là những quy định thống nhất về kích thước, các tương quan tỷ lệ giữa các chi tiết. QUY THỨC KIẾN TRÚC CỔ VIỆT NAMQuy thức kiến trúc cổ Việt Nam là một trật tự (order) hoặc là những quy định thống nhất về kích thước, các tương quan tỷ lệ giữa các chi tiết, thành phần kiến trúc trong một công trình kiến trúc theo phong cách cổ điển của Việt Nam với những quy tắc riêng biệt và điển hình đã được người Việt sử dụng trong lịch sử Việt Nam. Nó được đánh giá là thể hiện tài hoa, tri thức và truyền thống trong kiến trúc cổ Việt Nam.Hình ảnh ban đầuKiến trúc cổ Việt Nam còn lại không nhiều và không hẳn là những công trình tiêu biểu nhất. Tinh hoa của kiến trúc cổ Việt Nam đã bị chôn vùi sau các cuộc tàn phá triệt hạ văn hóa phương Nam của Trung Hoa và quy luật thời gian nên đa số những công trình cổ còn hiện hữu, có niên đại từ thời nhà Hậu Lê (thế kỷ 15) đến thời nhà Nguyễn (thế kỷ 19-20). Kiến thức về kiến trúc thời Lý-Trần, vốn được xem là thời kỳ văn minh rực rỡ nhất của Đại Việt, từng sánh ngang cùng Trung Hoa phương Bắc, nhưng về di tích cổ thì số còn sót lại rất ít. Những nền đất còn lại của các ngôi chùa từ thời kỳ này như chùa Phật Tích, chùa Dâu... dù không trọn vẹn vẫn chứng minh được quy mô và kỹ thuật xây cất của hai triều Lý Trần. Tuy vậy, tổng số công trình từ thời thượng cổ đến thế kỷ 20 còn lại trên lãnh thổ Việt Nam ngày nay cũng minh định khá rõ cách thức xây dựng trong dân gian và nơi cung đình, tạo nên "quy thức kiến trúc cổ Việt Nam".Kiến trúc cung đìnhKiến trúc dân gianKhi nói riêng về kiến trúc dân gian Việt Nam, nhiều người lầm tưởng đây là một sao bản của kiến trúc Trung Hoa. Nhưng thật ra kiến trúc dân gian Việt Nam khác nhiều so với hai hệ kiến trúc Trung Hoa và Nhật Bản, nhất là về phần cấu tạo mái cong. Hai nước Hoa và Nhật này khá tương đồng nhau vì dùng phương pháp "chồng đấu tiếp rui" trong khi Việt Nam dùng "tàu đao lá mái" để cấu tạo mái cong.[1]Kiến trúc cung đình và dân gian Việt Nam cũng lấy gỗ làm vật liệu xây dựng cơ bản và tạo đặc trưng riêng cho nền kiến trúc của mình, tương phản với kiến trúc chuộng dùng gạch hay đá của nhiều vùng khác trên thế giới như lân bang Campuchia. Đình Chợ Vân, một công trình tiêu biểu theo quy thức kiến trúc dân gian Việt Nam Nét đặc trưngCó 3 nét đặc trưng của kiến trúc cổ Việt Nam làm ta phân biệt trong nền kiến trúc gỗ cổ phương Đông:Dốc mái thẳngDùng bảy, kẻ đỡ mái hiênCột mập to, phình ở phần giữa thân dướiNếu so sánh với thức kiến trúc cổ Trung Quốc sẽ thấy được sự khác nhau:Dốc mái võng xuốngĐỡ mái hiên bằng hệ đấu-củng (còn gọi là "con sơn chồng đấu" hoặc "chồng đấu tiếp rui")Cột thanh mảnh, tròn đều Chùa Hộ, tòa nhà hai mái lộ hồi với trang trí bờ nóc với con kìm Mái nhàTriền mái của kiến trúc cổ Việt Nam thẳng, không cong, nhưng hếch lên ở góc mái tạo sự thanh thoát, lấy cảm hứng từ mũi thuyền của nền văn hóa sông nước. Phần mái lớn và thường chiếm tới 2/3 chiều cao mặt đứng công trình, nhất là đối với mái đình. Góc mái tức "tàu đao" làm cong uốn ngược, còn được gọi là đao quật. Trong khi đó kiến trúc Trung Hoa hay Nhật Bản tuy cũng mái cong vươn ra nhưng chỉ hơi hếch ở góc mái còn thân mái võng xuống, dốc nhiều ở đỉnh rồi xoải dần khi xuống diềm mái. Ngói lợp mái truyền thống Việt Nam là ngói mũi hài còn gọi là ngói vẩy rồng trong khi ngói lợp Trung Hoa là ngói âm dương hay ngói ống.Trang trí trên mái cổ thường có các phần đặc trưng như những con giống gắn trên đầu đao, trong đó con giống luôn là hình tượng thể hiện tinh thần ngôi nhà, được làm từ đất nung hay vữa truyền thống. Tiếp theo là các bờ nóc có đặt gạch hoa chanh, đỉnh mái gắn con kìm (long nghê[2], hay cá chép hóa rồng) ở hai đầu bờ nóc, con sô ở chỗ bờ quyết (bờ guột), con náp, hay lạc long thủy quái. "Khu đĩ" thường để trống thông thoáng và có chạm yếm trang trí gọi là "vỉ ruồi".Hệ thống đỡ mái hiên là bằng cây kẻ, hay bẩy. Đây một thanh gỗ đặt chéo theo triền dốc mái, khi đến diềm mái thì vươn ra bằng nguyên tắc đòn bẩy. Mái nhà truyền thống người Việt không dùng hệ đấu-củng rườm rà của Trung Hoa. góc tầu đao mái chùa Hoa Yên trên núi Yên TửCộtCột là phần đỡ chính của công trình, toàn bộ khối lượng công trình đều đặt lên các cột. Cột tròn và to mập, phình ở giữa. Tiết diện của cột thường là cột thân tròn nhưng cũng có khi dùng cột vuông.Sức nặng công trình được đặt lên cột, cột đặt lên các đế chân cột chứ không chôn xuống nền và chính sức nặng của công trình làm công trình ổn định và vững vàng.Căn nhà được xây dựng theo các vì nhà, sau đó các vì được dựng lên và nối với nhau bằng các xà ngang và xà ngưỡng tạo thành một hình hộp, sau đố là lợp mái và làm tường nhà. Vì nhà chính là đơn vị cơ bản khi nói đến kích thước ngôi nhà, giữa hai vì gọi là "gian". Vì nhà cũng là đặc trưng cho lối kiển trúc theo từng địa phương và từng thời kỳ, tuy rất trung thành với thức kiến trúc cổ Việt Nam.Chạm khắcTrong thức kiến trúc cổ Việt Nam chạm trổ là phần rất quan trọng, nó thể hiện tinh thần công trình. So với kiến trúc Trung Hoa thích vẽ hình và sơn màu sặc sỡ, kiến trúc cổ Việt Nam thường để mộc màu gỗ hay quét sơn ta bảo vệ có màu nâu, thích chạm trổ.Chạm khắc trên kẻ bảy, Đình Thổ Tang, Vĩnh PhúcThước tầmTrong thức kiến trúc cổ Việt Nam, tất cả các kích thước tính của công trình đều dựa theo "thước tầm", một cây thước được tính theo kích thước cơ thể gia chủ. Đây là một điều độc đáo, theo cách phân tích cái đẹp tỷ lệ thì thước tầm là modulor của kiến trúc cổ Việt Nam như modulor của kiến trúc Hy Lạp, tạo ra vẻ đẹp hình học tinh tế như độ dốc mái, tỉ lệ chiều cao mái với phần chân cột, sự thích hợp với người gia chủ.Tên gọi các cấu kiện trong thức kiến trúc cổ Việt NamKhung nhà phân không gian nhà thành các gian nhà, thường có các bộ phận sau:- Cột là kết cấu đứng chịu nén, thường có các loại cột:- Cột cái: cột chính của nhà đặt ở hai đầu nhịp chính tạo chiều sâu cho gian giữa. Nối hai cột cái là câu đầu.- Cột quân hay cột con: cột phụ ngắn hơn cột cái, nằm ở đầu nhịp phụ hai bên nhịp chính. Khác biệt chiều cao của cột cái và cột con tạo ra độ dốc của mái nhà. Xà nách nối cột con với cột cái.- Cột hiên: nằm ở hiên nhà, phía trước, ngắn hơn cột con. Kẻ bảy nối cột con và cột hiên.- Xà là các giằng ngang chịu kéo, liên kết các cột với nhau, gồm có các loại xà nằm trong khung và các loại xà nằm ngoài khung vuông góc với khung. Xà nằm trong khung, thường đặt ở cao độ đỉnh các cột quân để liên kết được cả cột cái và cột quân, gồm:- Xà lòng, tức câu đầu hay chếnh: liên kết các cột cái của khung;- Xà nách hay thuận: liên kết cột quân vào cột cái, trong khung.- Kẻ là các dầm đơn đặt theo phương chéo của mái nhà, gác lên các cột bằng liên kết mộng, thường có các loại kẻ sau:- Kẻ ngồi loại kẻ gác từ cột cái sang cột quân, trong khung;- Kẻ hiên gác từ cột quân sang cột hiên, trong khung. Một phần kẻ hiên được kéo dài đâm xuyên qua cột hiên để đỡ phần chân mái.- bảy hay bảy hậu hoặc bảy hiên: là dầm nằm trong khung liên kết vào cột quân phía sau nhà, đỡ phần mái vẩy phía sau. Đối với nhà ở thì tiền kẻ, hậu bảy. Đối với các công trình công cộng như đình làng, thường bốn mặt xung quanh đều có hiên thoáng không có cột hiên, nên thường dùng bảy hiên.- Câu đầu là dầm ngang chính đặt trên cùng, khoá các đầu trên của các cột cái trong khung (gác lên các cột cái).- Con rường hay chồng rường là các đoạn gối đỡ mái dạng dầm gỗ hộp để đỡ hoành mái, được đặt chồng lên nhau. Chiều dài của chúng thu ngắn dần cân theo chiều vát của mái, càng lên cao các con rường bên trên càng ngắn. Ở vì nóc các con rường nằm chồng lên câu đầu.- Con lợn còn gọi là rường bụng lợn: là con rường trên cùng, gối lên con rường bên dưới qua hai đoạn cột ngắn gọi là trụ trốn, và làm nhiệm vụ đỡ xà nóc (thượng lương). Bên dưới rường bụng lợn (giữa hai trụ trốn) là ván lá đề thường để điêu khắc trang trí. Con lợn có thể được thay bằng giá chiêng.- Rường cụt là loại rường nằm ở vì nách (giữa cột cái và cột quân), chúng nằm chồng trên xà nách, chúng cũng đỡ hoành và vẫn thu dần chiều dài khi lên cao theo độ dốc mái.Các loại xà nằm ngoài khung gồm có:- Xà thượng liên kết đỉnh các cột cái; xà này song song với chiều dài của nhà.- Xà hạ hay xà đại, liên kết các cột cái tại cao độ đỉnh cột quân, gần sát vị trí liên kết xà lòng, xà nách vào cột cái. Xà này cũng chạy song song với chiều dài của nhà.- Xà tử thượng (xà trên của cột con): liên kết các cột quân của các khung ở bên trên.- Xà tử hạ (xà dưới của cột con): liên kết các cột quân của các khung ở bên dưới, tại mức độ cao ngay trên hệ cửa bức bàn.- Xà ngưỡng nối các cột quân ở vị trí ngưỡng cửa. Xà này đỡ hệ thống cửa bức bàn.- Xà hiên liên kết các cột hiên của các khung.- Thượng lương, còn gọi là đòn dông hay Xà nóc đặt trên đỉnh mái.Các kết cấu mái:- Hoành là các dầm chính đỡ mái đặt nằm ngang theo chiều dài nhà, vuông góc với khung nhà.- Dui hay rui là các dầm phụ trung gian, đặt dọc theo chiều dốc mái (trực giao với hoành), gối lên hệ thống hoành.- Mè là các dầm phụ nhỏ, đặt trực giao với dui, song song với hoành, gối lên hệ dui. khoảng cách giữa các mè là nhỏ nhất, vừa đủ để lợp ngói. Việc sử dụng hệ kết cấu hoành - dui - mè, nhằm phân nhỏ nhịp của kết cấu đỡ mái thành hệ lưới vừa đủ để lát lớp gạch màm và lợp ngói bên trên.- Gạch màn là một loại gạch lá nem đơn bằng đất nung, có tác dụng đỡ ngói đồng thời tạo độ phẳng cho mái, chống thấm dột và chống nóng. Gạch màn ngồi trực tiếp trên lớp mè.- Ngói mũi hài hay còn gọi là ngói ta hay ngói vẩy rồng, bằng đất nung, trực tiếp chống thấm dột và chống nóng, lợp trên lớp gạch màn và cũng có thể có lớp đất sét kẹp giữa.Các chi tiết kiến trúc khác: Thức kiến trúc dân gian Việt Nam - Dốc mái thẳng khi đến gần diềm mái hiên thì dùng bảy - Con tiện- Dạ tàu- Đầu đaoCông trình hai mái, hai đầu hồi bít đốc, đình Kim Liên, Hà NộiCông trình bốn mái: hai mái chính và hai mái chái ở hai đầu nhàCăn nhà Việt cổ truyền có thể làm theo:hình thức hai mái, hai đầu hồi bít đốc,hay theo hình thức bốn mái, với hai mái phụ hai đầu hồi gọi là hai chái nhà. Mỗi chái nhà gồm có một hàng cột quân (có thể thêm một hàng cột hiên), các hàng cột này xoay vuông góc với các hàng cột trong các gian chính.hoặc hình thức 8 mái chồng diêm.Truyền thống người Việt thường làm theo nhà theo cơ số lẻ:phương đình 1 gian chính giữa, bốn xung quanh hệ cột quân đẳng hướng;nhà 3 gian;nhà 5 gian hay nhà 3 gian 2 chái;nhà 7 gian hay nhà 5 gian 2 chái;nhà 9 gian hay nhà 7 gian 2 chái.Bộ phận trần thiếtCửa và cửa sổ trong căn nhà cổ truyền là nơi không gian trong và ngoài tiếp giáp nhau. Nói chung thì cửa ra vào khá lớn, có khi không có cánh cửa mà để ngỏ, chỉ buông rèm hoặc có tấm liếp che. Nếu gắn cánh cửa thì có thể dùng "cửa bức bàn" bằng ván kín. Cầu kỳ hơn thì dùng cửa "thượng song hạ bản" tức là phía trên chấn song, phía dưới làm gỗ kín. Ngưỡng cửa khá cao, người ra vào phải giơ chân bước qua. Cửa sổ thì tương đối nhỏ so với cửa ra vào. -

DỰ ÁN TTHOUSE GROUP

Xem tất cả

A. HUY House

Diện tích: 146m2 Địa chỉ: An Sơn - Tam Kỳ - Quảng Nam Chủ đầu tư: Anh Huy

C.Dung - House

Diện tích: 110m2 Địa chỉ: P. Tân Thạnh - Tam Kỳ - Quảng Nam Chủ đầu tư: Chú Dũng

AL - House

Diện tích: 137.5m2 (5.5mx25m) Địa chỉ: Tân Thạnh - Tam Kỳ - Quảng Nam Chủ đầu tư: Anh Cường

AK - House

Diện tích: 100M2 Địa chỉ: An Sơn - Tam Kỳ - Quảng Nam Chủ đầu tư: Anh Khoa

AD House

Diện tích: 90m2 Địa chỉ: An Sơn - Tam Kỳ - Quảng Nam Chủ đầu tư: Anh Đức

Nhật ký thi công nhà anh Lan ( Nhà Gác Lửng )

Diện tích: 71 m2 Địa chỉ: P.An Sơn - TP.Tam Kỳ - Quảng Nam Chủ đầu tư: Anh Lan

Ảnh thực tế nhà 3 tầng Núi Thành

Diện tích: 114m2 Địa chỉ: Tam Nghĩa - Núi Thành - Quảng Nam Chủ đầu tư: Anh Hoàng - Chị Chuẩn

ẢNH THỰC TẾ - VUONG HOUSE

Diện tích: 190m2 Địa chỉ: Tam Đàn -Phú Ninh - Quảng Nam Chủ đầu tư: Mr. VƯƠNG

CH - House hình ảnh thực tế

Diện tích: 120m2 Địa chỉ: 75 Trần Nhân Tông - Tam Kỳ - Quảng Nam Chủ đầu tư: C. Nhất

DB House

Diện tích: 114m2 (5.7mx20m) Địa chỉ: Điện Bàn – Quảng Nam Chủ đầu tư: DB House

A.T - House

Diện tích: 143m2 Địa chỉ: Tam Ngọc – Quảng Nam Chủ đầu tư: A.T - House

NT - House

Diện tích: 87.5m2 (7mx12.5m) Địa chỉ: Núi Thành – Quảng Nam Chủ đầu tư: NT - House

NP - House

Diện tích: 85m2 (5mx17m) Địa chỉ: Nam Phước – Quảng Nam Chủ đầu tư: NP - House (Chú Sanh)

AC - House (anh Chiến)

Diện tích: 120m2 (8mx15m) Địa chỉ: Tam Thăng – TP. Tam Kỳ – Quảng Nam Chủ đầu tư: AC - House

AC - House ( anh Chiến)

Diện tích: 71m2 (5mx14.2m) Địa chỉ: Tam Thăng – TP. Tam Kỳ – Quảng Nam Chủ đầu tư: AC - House

AL - House

Diện tích: 71m2 (5mx14.2m) Địa chỉ: P.An Sơn – TP. Tam Kỳ – Quảng Nam Chủ đầu tư: AL - House

Hoà Hương - House

Diện tích: 76m2 Địa chỉ: P.Hoà Hương – TP. Tam Kỳ – Quảng Nam Chủ đầu tư: Hoà Hương

HH House

Diện tích: 128m2 Địa chỉ: P.Hoà Hương – TP. Tam Kỳ - Quảng Nam Chủ đầu tư: HH House

HH House

Diện tích: 128m2 Địa chỉ: P.Hoà Hương – TP. Tam Kỳ - Quảng Nam Chủ đầu tư: Chú Phẩm - Cô Nữ

CH-HOUSE 6m

Diện tích: 120m2 Địa chỉ: P.Tân Thạnh - TP.Tam Kỳ - Quảng Nam Chủ đầu tư: C.Nhất

V-House 6m

Diện tích: 190m2 Địa chỉ: Tam Đàn - Phú Ninh - Quảng Nam Chủ đầu tư: Vương

Thiết kế cải tạo nhà cấp 4

Diện tích: Địa chỉ: Tam Xuân - Núi Thành - Quảng Nam Chủ đầu tư: Anh Quảng

CẢI TẠO NỘI THẤT

Diện tích: Địa chỉ: Phương Tân Thạnh - Tam Kỳ - Quảng Nam Chủ đầu tư: Anh Cường

THIẾT KẾ CẢI TẠO NHÀ 2 TẦNG

Diện tích: Địa chỉ: Đường Lê Đỉnh - Tam Kỳ - Quảng Nam Chủ đầu tư:

THIẾT KẾ NHÀ CẤP 4

Diện tích: Địa chỉ: Chủ đầu tư:

CẢI TẠO TRƯỜNG HỌC

Diện tích: Địa chỉ: Chủ đầu tư:

Thiết kế nhà ở 5m

Diện tích: Địa chỉ: Tam Xuân - Núi Thành - Quảng Nam Chủ đầu tư: Công - Phượng

THIẾT KẾ NHÀ PHỐ 5M

Diện tích: Địa chỉ: Phường An Mỹ - TP .Tam Kỳ Chủ đầu tư: Chú Hùng

THIẾT KẾ NHÀ TRẺ

Diện tích: Địa chỉ: P. Tân Thạnh - TP Tam Kỳ Chủ đầu tư: Anh Nhiên - Chị Quyên

THIẾT KẾ NỘI THẤT VILA

Diện tích: Địa chỉ: TAM THANH - TAM KỲ - QUẢNG NAM Chủ đầu tư: Chú Đức 0349 767 081