Rạp Công Nhân (Thành Phố Hồ Chí Minh) – Wikipedia Tiếng Việt

Đối với các định nghĩa khác, xem Rạp Công Nhân.Building in Quận , Thành phố Hồ Chí MinhBản mẫu:SHORTDESC:Building in Quận , Thành phố Hồ Chí Minh

Rạp Công Nhân
Nhà hát Kịch Thành phố Hồ Chí Minh
Rạp Công Nhân năm 2013
Thông tin chung
Tên cũ	Rạp Nguyễn Văn Hảo
Địa chỉ	30 Trần Hưng Đạo, Phạm Ngũ Lão, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh
Tọa độ	10°46′02″B 106°41′40″Đ / 10,767280330481°B 106,69447572245°Đ / 10.76728033048101; 106.69447572244584
Chủ đầu tư	Nguyễn Văn Hảo
Mở cửa	Đầu thập niên 1940
Thông tin khác
Dạng chỗ ngồi	900 ghế dựa nệm da300 với băng ghế gỗ
Số chỗ ngồi	1200

Rạp Công Nhân, đôi khi còn gọi là Nhà hát kịch Thành phố Hồ Chí Minh, là một công trình kiến trúc tại số 30 Trần Hưng Đạo, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh, có công năng phục vụ biểu diễn đa năng như sân khấu, chiếu phim... Với 3 tầng khán phòng và sức chứa hơn 1.200 khách, rạp từng được mệnh danh là "thánh đường cải lương". Nơi đây cũng từng chứng kiến nhiều sự kiện lịch sử tại Sài Gòn.

Hình thành

[sửa | sửa mã nguồn]

Rạp được khởi công xây dựng đầu thập niên 1940, do ông Nguyễn Văn Hảo mua đất và xây dựng để phục vụ sở thích cải lương của mình. Rạp có mặt tiền hướng về đường Galliéni (nay là đường Trần Hưng Đạo), cửa hậu trổ ra đường Bùi Viện.

Rạp được xây dựng với 3 tầng khán phòng với tổng số ghế cho khán giả là 1.200 ghế, chưa kể ghế súp đặt dọc theo đường đi khi gánh hát bán hết vé chính thức. Lầu ba dành cho khán giả hạng ba có 300 ghế, được đóng bằng ván dài, trên một cái dàn gỗ, ghế được đóng từng hàng từ thấp lên cao như ghế băng trong các rạp xiếc. Lầu hai dành cho khán giả hạng nhì và hạng nhất gồm 400 ghế bọc nệm da đỏ có lưng dựa. Tầng trệt có 500 ghế bọc nệm da đỏ, dành cho khán giả thượng hạng và hạng nhất.

Phía tay phải của rạp hát là một hành lang rộng 5 m, dài từ cửa trước đến sát phông sân khấu (độ 50 m). Hành lang này dành cho đoàn hát để phông màn, chỗ làm tuồng của một số đào, kép hạng ba, vũ nữ và quân sĩ. Đây cũng là nơi dự phòng của rạp để phòng lối ra khi có hỏa hoạn.

Đương thời, đây là rạp hát có nhiều số ghế nhất ở Sài Gòn, chuyên dành cho biểu diễn cải lương, từng được các nghệ sĩ gọi là "hàng không mẫu hạm" Nguyễn Văn Hảo.

Chứng kiến lịch sử

[sửa | sửa mã nguồn]

Vì là rạp hát lớn nhất, nổi tiếng nhất và nằm ở ví trí trung tậm Sài Gòn - Chợ Lớn, nơi đây từng diễn ra những sự kiện nổi bật trong lịch sử Sài Gòn.

Ngày 2 tháng 7 năm 1943, hai sinh viên Đặng Ngọc Tốt và Mai Văn Bộ đã tổ chức buổi diễn thuyết ở rạp Nguyễn Văn Hảo về "Con đường mới của thanh niên", mở đầu phong trào những sinh viên Nam kỳ đang học ở Hà Nội lại trở về Sài Gòn tổ chức các hoạt động chính trị và văn hóa yêu nước.[1]

Đêm 19 sáng ngày 20 tháng 8 năm 1945, nhân ngày giỗ thứ hai của chí sĩ Nguyễn An Ninh, Xứ ủy Nam Kỳ đã tổ chức mít tinh tại rạp Nguyễn Văn Hảo để làm lễ ra mắt của Việt Minh.[2] Nhân dân Sài Gòn - Chợ Lớn tham gia rất đông, ngoài bên trong rạp phía "đại lộ Gallieni (Trần Hưng Đạo) đại lộ Kitchener (Nguyễn Thái Học), công trường Rugine Cuniac (Quách Thị Trang) đầy người, buổi này không còn là một cuộc mít tinh diễn thuyết, đó thực sự là một cuộc biểu tình chính trị ủng hộ Việt Minh".[3]

Ngày 19 tháng 12 năm 1955, trong đêm diễn khai trương đoàn Kim Thoa với vở tuồng "Lấp sông Gianh" của soạn giả Kinh Luân tại rạp Nguyễn Văn Hảo, một quả lựu đạn tung lên sân khấu đã giết hại một số nghệ sĩ và dân thường chết, nhiều người khác bị thương.[4] Những tình tiết trong vụ này đến nay vẫn chưa được sáng tỏ. Một số dư luận bấy giờ cho rằng vụ việc do một nhóm cực đoan thân chính phủ, chống xu hướng thống nhất, thực hiện.[5][6] Tuy nhiên, theo soạn giả Nguyễn Phương trên bài đăng trên RFA thì đây chỉ đơn thuần là một vụ trả tư thù đơn thuần.[7]

Từ Ciné Nguyễn Văn Hảo đến rạp Công Nhân

[sửa | sửa mã nguồn]

Sau khi người vợ đầu qua đời, ông Nguyễn Văn Hảo ngừng sự nghiệp kinh doanh và rút về ở ẩn tại quê nhà Trà Vinh. Năm 1970, ông Hảo cho ông Nguyễn Văn Đối mướn lại rạp sửa sang một số công năng để làm rạp... chiếu bóng. Từ đó, rạp mang tên là "Ciné Nguyễn Văn Hảo" cho đến tận năm 1975.[8] Sau khi chấm dứt chiến tranh Việt Nam, chính quyền mới tiếp quản quyền quản lý rạp, đã đổi tên thành rạp Công Nhân và duy trì tên gọi này cho đến ngày nay.

Xem thêm

[sửa | sửa mã nguồn]

• Nguyễn Văn Hảo (thương gia)

Chú thích

[sửa | sửa mã nguồn]

1. ^ Huỳnh Trung Kiên, PHONG TRÀO THANH NIÊN, SINH VIÊN, TRÍ THỨC SÀI GÒN– GIA ĐỊNH TRONG CUỘC VẬN ĐỘNG CÁCH MẠNG THÁNG TÁM (1939 – 1945).
2. ^ "70 năm ngày mất của nhà yêu nước vĩ đại Nguyễn An Ninh". Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 7 năm 2015. Truy cập ngày 29 tháng 6 năm 2015.
3. ^ "NHỮNG NGÀY THÁNG 8 NĂM 1945 Ở SÀI GÒN". Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 29 tháng 6 năm 2015.
4. ^ Một diễn viên quân sĩ bấy giờ là Dương Công Thuấn, sau này được biết với nghệ danh Diệp Lang, cũng là nhân chứng trong vụ này.
5. ^ Nghệ sĩ Duy Lân và vụ nổ lựu đạn trong đêm Lấp sông Gianh
6. ^ NS Thiên Kim: Nhân chứng duy nhất của vở "Lấp sông Gianh". Báo Sân khấu số 1059
7. ^ Nguyễn Phương, Chuyện lựu đạn nổ trên sân khấu Kim Thoa, 50 năm trước.
8. ^ Rạp 'hàng không mẫu hạm' 1.200 ghế của đại gia Nguyễn Văn Hảo

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]

• Rạp 'hàng không mẫu hạm' 1.200 ghế của đại gia Nguyễn Văn Hảo
• Đại gia Nguyễn Văn Hảo, huyền thoại bị quên lãng - Kỳ 4: Xây nhà hát 'hàng không mẫu hạm'

x t s Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh (Sài Gòn)
Công trình hành chính	Bưu điện Trung tâm Sài Gòn Trụ sở Ủy ban nhân dân Thành phố
Công trìnhlịch sử – văn hóa	Nghĩa trang Thành phố Hồ Chí Minh Nghĩa trang liệt sĩ Thành phố Hồ Chí Minh Bảo tàng Chiến dịch Hồ Chí Minh Bảo tàng Chứng tích chiến tranh Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh Bảo tàng Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ Bảo tàng Thành phố Bảo tàng Tôn Đức Thắng Bến Nhà Rồng Dinh Độc Lập Nhà tù Phú Lợi Nhà tù Côn Đảo
Công viên,khu sinh thái, phố đi bộ	Bến Bạch Đằng Công viên 23 tháng 9 Công viên 30 tháng 4 Công viên Bách Tùng Diệp Công viên Chi Lăng Công viên Gia Định Công viên Hoàng Văn Thụ Công viên Lê Thị Riêng Công viên Lê Văn Tám Công viên Lịch sử – Văn hóa Dân tộc Công viên Phú Lâm Công viên Tao Đàn Đầm Sen Địa đạo Củ Chi Địa đạo Phú Thọ Hòa Rừng ngập mặn Cần Giờ Suối Tiên Bình Quới – Thanh Đa Thảo Cầm Viên Sài Gòn Khu Tây ba lô – Đường đi bộ Bùi Viện Đường đi bộ Nguyễn Huệ Đường hoa Nguyễn Huệ
Công trình tôn giáo	Chùa Ấn Quang Chùa Giác Hải Chùa Giác Lâm Chùa Giác Viên Chùa Hoằng Pháp Chùa Giác Ngộ Chùa Nam Thiên Nhất Trụ Chùa Nghệ Sĩ Chùa Phật Cô Đơn Chùa Phụng Sơn Chùa Tập Phước Chùa Từ Ân Chùa Vĩnh Nghiêm Chùa Xá Lợi Đại chủng viện Thánh Giuse Đan viện Cát Minh Đền Công Chính Đền Hùng (Thảo Cầm Viên) Đền thờ Đức Thánh Trần Đình Minh Hương Gia Thạnh Đình Thông Tây Hội Hội quán Hà Chương Hội quán Nghĩa An Hội quán Nhị Phủ Hội quán Ôn Lăng Hội quán Tuệ Thành Lăng Ông Miếu Nổi Nhà thờ Ba Chuông Nhà thờ Cầu Kho Nhà thờ Cha Tam Nhà thờ Chí Hòa Nhà thờ Chợ Quán Nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế Sài Gòn Nhà thờ Đức Bà Nhà thờ Hạnh Thông Tây Nhà thờ Huyện Sỹ Nhà thờ Tân Định Nhà thờ Thánh Jeanne d'Arc Thánh thất Sài Gòn Thiền viện Vạn Hạnh Tu viện dòng Thánh Phaolô Việt Nam Quốc Tự
Nhà hát, sân khấu	Nhà hát Bến Thành Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang Nhà hát Hòa Bình Nhà hát Thành phố Sân khấu kịch Idecaf Rạp Công Nhân
Công trình thể thao	Nhà thi đấu Phú Thọ Nhà thi đấu Tân Bình Sân vận động Hoa Lư Sân vận động Quân khu 7 Sân vận động Thống Nhất
Công trìnhthương mại – dịch vụ	Bitexco Financial Tower Chợ An Đông Chợ Bà Chiểu Chợ Bến Thành Chợ Bình Tây Chợ Tân Định Diamond Plaza Landmark 81 mPlaza Saigon Saigon Centre Saigon Trade Center Thuận Kiều Plaza Union Square Vincom Center Đồng Khởi
Công trìnhgiao thông – đô thị	Buýt đường sông Cầu Ba Son Cầu Mống Đại lộ Đông Tây Đường Đồng Khởi Đường Lê Lợi Đường Nguyễn Hữu Cảnh Đường Tôn Đức Thắng Ga Sài Gòn Hầm Thủ Thiêm Hồ Con Rùa Kênh Bến Nghé Kênh Hàng Bàng Kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè Khu đô thị Phú Mỹ Hưng Khu đô thị mới Thủ Thiêm Khu phố cổ Chợ Lớn Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất Vinhomes Central Park
Khách sạn	Khách sạn Caravelle Sài Gòn Khách sạn Continental Khách sạn Grand Sài Gòn Khách sạn Majestic Saigon Khách sạn Rex
Khu công nghệ	Công viên phần mềm Quang Trung Khu công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh
Vịnh và bãi biển	Vịnh Gành Rái Bãi Trước Bãi Sau
Quảng trường, công trường	Công trường Mê Linh Công trường Quách Thị Trang Công trường Công xã Paris Công trường Quốc tế Công trường Dân Chủ Quảng trường Tam Thắng Công trường Lam Sơn Quảng trường Cộng Hòa
Du lịch Việt Nam 7 khu du lịch quốc gia • An Giang • Bà Rịa – Vũng Tàu • Bạc Liêu • Bắc Giang • Bắc Kạn • Bắc Ninh • Bến Tre • Bình Dương • Bình Định • Bình Phước • Bình Thuận • Cà Mau • Cần Thơ • Cao Bằng • Đà Nẵng • Đắk Lắk • Đắk Nông • Điện Biên • Đồng Nai • Đồng Tháp • Gia Lai • Hà Giang • Hà Nam • Hà Nội • Hà Tĩnh • Hải Dương • Hải Phòng • Hậu Giang • Hòa Bình • Thành phố Hồ Chí Minh • Hưng Yên • Khánh Hòa • Kiên Giang • Kon Tum • Lai Châu • Lạng Sơn • Lào Cai • Lâm Đồng • Long An • Nam Định • Nghệ An • Ninh Bình • Ninh Thuận • Phú Thọ • Phú Yên • Quảng Bình • Quảng Nam • Quảng Ngãi • Quảng Ninh • Quảng Trị • Sóc Trăng • Sơn La • Tây Ninh • Thái Bình • Thái Nguyên • Thanh Hóa • Thừa Thiên Huế • Tiền Giang • Trà Vinh • Tuyên Quang • Vĩnh Long • Vĩnh Phúc • Yên Bái