[Review] – Mù Lòa (Blindness) – José Saramago - The Hideaway

“Mù lòa”(tên tiếng Anh là Blindness, do mình đọc bản tiếng Anh) của José Saramago là một câu chuyện giả tưởng đầy thú vị cho độc giả những chiêm nghiệm đầy nhân văn, sâu sắc về con người và cuộc đời. Câu chuyện không những rất sáng tạo mà lại không quá nhiều triết lý khô khan, sách vở khi nhắc đến những thể loại sách này. Chắc chắn “Mù lòa” sẽ cho bạn những trải nghiệm tuyệt vời đồng thời có một chút nể phục đối với tài năng này.

Câu chuyện bắt đầu tại một thành phố không tên với một người đàn ông đang dừng đèn đỏ bỗng nhiên bị mù. Khác với căn bệnh mù lòa thông thường do tai nạn hoặc bẩm sinh, người đàn ông này hoàn toàn khỏe mạnh và không có dấu hiệu gì có thể dẫn tới mù lòa. Đặc biệt hơn, người mù thường chỉ thấy một màu đen kịt; nhưng căn bệnh mù này lại khiến nạn nhân chỉ thấy một màu trắng xóa. Tiếp đến, căn bệnh quái ác này bắt đầu lan ra những người tiếp xúc với anh: kẻ trộm xe, bác sĩ, cô gái đeo kính đen…

Rồi sau đó, bọn họ được đưa đến một trại tập trung, nơi những người được “giam giữ” cách ly khỏi thế giới trong khi tìm phương án chữa trị. Cuộc sống mù lòa vốn không dễ dàng, lại càng khó hơn khi ở một nơi xa lạ với những người xa lạ. Sau đó, con số bệnh nhân ngày càng tăng lên khiến cuộc sống trong trại còn khắc nghiệt hơn: cuộc chiến nội tâm, cuộc chiến vì miếng ăn, cuộc chiến vì sinh tồn… Rất nhiều cuộc chiến diễn ra mà những chiến binh đều mù lòa.

[Review] – Mù Lòa (Blindness) – José Saramago

Điều đặc biệt ở đây đó là tác giả José Saramago đã khắc họa cuộc sống và cuộc chiến tựa như đang chúng ta đang ở thời nguyên thủy khi mà mọi thứ từ miếng ăn, chỗ ngủ đều phải giành giật, giẫm đạp, thậm chí là đe dọa mạng sống của nhau. Cái khác ở đây là nó diễn ra ở thế giới hiện đại, với những con người có tư duy, có học thức với nhau và hơn hết, họ lại bị mù. Không biết làm sao José có thể khắc họa cuộc sống của những người mù chân thực đến thế, mà những con người này là “đột nhiên” bị mù.

Với ngòi bút tuyệt vời của mình, mọi cung bậc cảm xúc, suy nghĩ, nỗi khổ đau và hoang mang, bản tính con người… đều được thể hiện vô cùng rõ ràng, chân thực. Mình chưa đọc bản tiếng Việt nhưng đọc bản tiếng Anh, mình thấy ông cực kỳ xuất sắc ở mảng này. Mọi thứ như chính bản thân mình đang ở đó, mù lòa và quờ quạng xung quanh để cầu sự giúp đỡ. Chỉ nghĩ đến thôi, quả thực là rất khó khăn. Và càng khó khăn hơn khi tất cả mọi người cũng mù lòa.

Tuy nhiên, ông không cho tất cả mọi người bị mù, vẫn còn một người vẫn tinh tường mọi thứ: đó là vợ của vị bác sĩ đã khám mắt cho người đàn ông đầu tiên bị mù. Bà không xuất hiện ngay từ đầy mà chỉ đến khi ông bác sĩ bị mù thì nhân vật cả bà bắt đầu lèo lái của câu chuyện. Từ lúc bà theo chồng vào trại để chăm lo cuộc sống của ông, cho đến cách bà hướng dẫn những người đồng cảnh ngộ với chồng mình sính sống ở một nơi xa lạ.

Tất nhiên bà không cho ai biết mình vẫn mắt sáng. Bà được tác giả tạo nên như một vị cứu tinh, một thiên thần giúp đỡ những con người xa lạ vượt qua cơn khốn khó. Ở bà, có thể thấy được hình ảnh của một người đầy bao dung, nhân hậu, can đảm, khôn ngoan và cũng có những sự nhạy cảm của một người phụ nữ sống lâu năm. Xuyên suốt phần còn lại của tác phẩm, chính bà là người đã chăm lo cuộc sống của các nạn nhân đầu tiên của bệnh mù sau khi họ thoát khỏi trại.

Một điều nữa tôi thích ở phần sau tác phẩm “Mù Lòa” đó là việc tác giả dùng nhân vật này để người đọc nhìn vào thế giới tăm tối đó, à không thế giới trắng xóa bởi mù lòa đó để thấy được hiện thực tàn nhẫn như thế nào. Nó khiến một sinh vật như con người trở nên bất lực, yếu đuối và lụn bại như thế nào khi mất đi thị giác. Người phụ nữ dù mắt sáng tỏ nhưng cũng là một con người, sẽ cảm thấy hoang mang, lo sợ, thất vọng, áp lực như thế nào khi sống trong một thế giới như vậy và chẳng biết khi nào đến lượt mình.

“Em không nghĩ chúng ta đã hóa mù, em nghĩ từ trước đến giờ chúng ta vẫn mù, Mù nhưng nhìn được, Những người mù có thể nhìn được, nhưng không thấy”.

Câu nói tựa như là những chiêm nghiệm tuyệt vời mà người phụ nữ đúc kết được từ những tháng này sống chung với những người mù – cả thế giới mù – khi mà bà là người duy nhất nhìn thấy.

Vậy đại dịch mù lòa này được dựng lên nhằm mục đích gì. Những con người trong truyện không hề mù, mắt họ vẫn còn sáng, chỉ khác là họ chỉ thấy một màu trắng xóa. Cơn mù lòa này không phải chỉ để khiến con người không thấy, mà là giúp họ nhìn thấy những thứ mà mắt thường không thể thấy.

Giữa một thế giới đã mục rữa cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng, vẫn có những con người tốt đẹp, vẫn có những con người tin tưởng và yêu thương lẫn nhau. Sự đoàn kết cũng là một yếu tố nhỏ phải để ý đến, kể cả đối với nhóm bệnh nhân đầu tiên lẫn những người khác. Con người phải đoàn kết, dựa vào nhau mới có thể tồn tại được, ít nhất là lâu hơn trong tình trạng không thể phản kháng được. Sự mù lòa ấy như một lời cảnh tỉnh, một lời nhắc nhở, một lời khuyên nhẹ nhàng mà tác giả dành cho độc giả của mình. Chỉ thấy thôi là chưa đủ, cần phải nhìn, nhìn thật tỏ.

Đoạn kết của tác phẩm cũng khá đơn giản và hụt hẫng đối với nhiều người, tuy nhiên tôi lại thấy nó lại vừa đủ. Cả câu chuyện giống như một giấc mơ vậy, một cơn ác mộng thì đúng hơn và khi chuyện kết thúc là lúc con người ta tỉnh giấc. “Vợ bác sĩ đứng lên rồi đi ra cửa sổ. Bà nhìn xuống đường phố đầy rác, xuống những người đang la hét, đang hát hò. Rồi bà ngẩng đầu lên bầu trời và thấy mọi thứ trắng xóa.

Tới lượt mình, bà nghĩ. Sợ hãi khiến bà cúi vội mắt xuống. Thành phố vẫn còn đó.” Đối với tôi, chỉ với những câu này là quá đủ cho một tác phẩm tuyệt vời –một cái kết đầy nhân đạo, đậm tình người của nhà văn tài năng José Saramago – và một bắt đầu mới cho những con người lầm lạc, cho những sai lầm được sửa chữa, cho những tội lỗi được tha thứ…

Trên thực tế do mình đọc bản tiếng Anh mà khả năng mình có lẽ chưa đủ trình để thẩm thấu hết nội hàm của tác phẩm nhưng mình thực sự ấn tượng đối với tác phẩm này. Dù không hiểu nhiều đoạn nhưng cách viết của José Saramago khiến mình phải khâm phục vì mức độ chân thực, tỉ mỉ, súc tích và vô cùng sáng tạo của từng câu chữ. Mình đang tìm đọc bản tiếng Việt lại một lần nữa để có thể thấu rõ hơn cái tinh thần tuyệt vời mà tác giả đã gửi gắm trong tác phẩm.

Đánh giá: 9,5/10

At the hideaway of Qui Dinh

Chia sẻ:

• X
• Facebook

Thích Đang tải...

Related