Sáng Kiến Kinh Nghiệm "Một Số Biện Pháp Tạo Hứng Thú Cho Trẻ 24 ...

PHẦN MỞ ĐẦU

I. Bối cảnh của đề tài

Âm nhạc đối với trẻ là một thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc. Nó tác động vào con người ngay từ khi còn nằm trong nôi khi được nghe tiếng ru à ơi của mẹ. Tâm hồn trẻ ngây thơ trong sáng, luôn luôn vui vẻ cho nên tiếp xúc với âm nhạc là nhu cầu không thể thiếu với trẻ. Có thể coi âm nhạc là một bộ phận không thể tách rời với công tác chăm sóc, giáo dục trẻ.Thông qua tác phẩm âm nhạc làm cho trẻ cảm thụ được cái hay, cái đẹp trong những giai điệu lời ca. Trẻ biết yêu thương kính trọng, có tình cảm gần gũi với ông bà, bố mẹ.

Nhưng thực tế hiện nay nhiều giáo viên chỉ chú trọng dạy trẻ hát thuộc bài hát, nhớ tên bài hát là được mà chưa chú ý đến cảm xúc, sắc thái của bài hát, cách thể hiện diễn cảm, hát đúng nhạc, đúng cường độ, đúng cao độ. Một số giáo viên khác đã có những tiến bộ nhất định để cải tiến hình thức tổ chức hoạt động, nhưng vẫn không tránh khỏi những hạn chế trong phương pháp giảng dạy. Bản chất của phương pháp giảng dạy vẫn còn  rập khuôn và cứng nhắc, chưa linh hoạt, chưa sáng tạo, chưa thực sự thu hút được trẻ tham gia vào hoạt động, một số trẻ không thích hoạt động, nếu có thì cũng hoạt động theo tính bắt buộc. Nhiều giờ dạy đang còn tình trạng hướng dẫn đồng loạt, đàm thoại chưa sâu, chưa kĩ, nhận xét qua loa, đơn giản. Bên cạnh đó khả năng cảm thụ âm nhạc của một số giáo viên còn hạn chế chưa đồng đều, hát chưa khớp nhạc, hát chưa truyền tải được tác phẩm âm nhạc đến với trẻ một cách sinh động và hấp dẫn, dẫn đến việc trẻ chưa biết thể hiện diễn cảm và chưa cảm nhận cái hay cái đẹp trong âm nhạc;

II. Lý do chọn đề tài

   Trong chương trình giáo dục mầm non, bộ môn giáo dục âm nhạc là một bộ môn nghệ thuật hết sức gần gũi với trẻ, là một trong những hoạt động mà trẻ mầm non rất yêu thích. Âm nhạc là nguồn hứng thú để trẻ cảm thụ nghệ thuật và không những lĩnh vực này mà còn là phương tiện thiết thực cho các hoạt động giáo dục ở  những  lĩnh vực khác như phát triển ngôn ngữ hay phát triển nhân thức..... Giáo dục âm nhạc trong trường mầm non là giáo dục cho trẻ lòng yêu âm nhạc, biết cảm thụ âm nhạc thông qua các hoạt động âm nhạc phong phú như: hát, múa, vận động, trò chơi âm nhạc và cô hát cho trẻ nghe. Đặc biệt đối với trẻ nhà trẻ, giáo dục âm nhạc đã đem lại cho trẻ những ấn tượng, những khái niệm âm nhạc, dần hình thành trong tâm hồn trẻ, tạo điều kiện phát triển thị hiếu âm nhạc. Đây là bước khởi đầu giúp trẻ biết lựa chọn, đánh giá tác phẩm âm nhạc và biết cách biểu diễn ở mức độ đơn giản nhất;

Trong những năm qua, đứng trước yêu cầu đổi mới nâng cao chất lượng giáo dục mầm non, đòi hỏi người giáo viên phải có năng lực toàn diện mới đáp ứng được chương trình chăm sóc giáo dục trẻ hiện nay. Nhưng trên thực tế giáo viên còn cho rằng dạy âm nhạc thì chỉ cần trẻ hát thuộc bài hát, nhớ tên bài hát, và đi sâu vào khai thác nội dung, ý nghĩa của tác phẩm âm nhạc là được mà chưa chú ý đến việc  giúp trẻ cảm thụ âm nhạc bằng cách thể hiện diễn cảm, hát đúng nhạc, đúng cường độ, đúng cao độ, chưa đầu tư vào đồ dùng đồ chơi. Phong cách lên lớp còn rập khuôn máy móc, phụ thuộc vào bài soạn mẫu, chưa dám phá cách khi chưa dựa vào khả năng thực tế, vào sự hứng thú của trẻ. Trong các hoạt động giáo viên chưa chịu khó tìm tòi các hình thức tổ chức linh hoạt sáng tạo để dạy trẻ. Đặc biệt, đối với trẻ nhà trẻ thì khả năng ghi nhớ và chú ý còn nhiều hạn chế, bộ máy phát âm chưa hoàn thiện cho nên việc dạy âm nhạc gặp nhiều khó khăn dẫn đến kết quả tiết dạy chưa cao. Nhận thức được tầm quan trọng của âm nhạc với việc chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non nói chung và trẻ nhà trẻ nói riêng, tôi đã nghiên cứu để tìm ra “ Một số biện pháp tạo hứng thú cho trẻ 24 - 36 tháng tuổi làm quen với hoạt động âm nhạc''.

     III. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu

          1. Phạm vi nghiên cứu:

         - Đề tài nghiên cứu tại nhóm lớp 24 - 36 tháng tuổi tại trường  Mầm non nơi tôi công tác. Thời gian nghiên cứu đề tài từ tháng 9/ 2017 đến nay

         2. Đối tượng nghiên cứu

          - Trẻ độ tuổi 24 - 36 tháng tuổi,  phụ huynh của các cháu;     

           - Các bài hát trong chương trình chăm sóc giáo dục Nhà trẻ, các loại đĩa CD, VCD, báo họa mi tập san GDMN.  Chương trình chăm sóc giáo dục trẻ nhà trẻ theo thông tư 28/2016/TT – BGDĐT ngày 30/12/2016.

          - Đặc điểm tình hình thực tế của địa phương;

          IV. Mục đích nghiên cứu:

Đề tài nhằm tìm ra một số biện pháp có tính khả thi để tạo hứng thú cho trẻ 24 - 36 tháng trong hoạt động âm nhạc. Giúp trẻ tích cực, hứng thú khi tham gia hoạt động âm nhạc, giúp trẻ  thuộc lời nhanh, hát đúng giai điệu, rõ lời, trẻ tự tin và có kỹ năng biễu diễn tốt và hứng thú với các trò chơi âm nhạc...;

V.  Điểm mới trong kết quả nghiên cứu

- Qua thực hiện đề tài “ Một số biện pháp tạo hứng thú cho trẻ 24 - 36 tháng tuổi làm quen với hoạt động âm nhạc''.Tôi đã áp dụng các phương pháp dạy học mới vào môn học để dạy trẻ hát thộc, rõ lời bài hát, uốn nắn từng kỹ năng vận động trong từng tiết dạy vận động, hát đúng nhịp điệu, cảm thụ âm nhạc một cách sâu sắc… Biết kết hợp chặt chẽ với phụ huynh, nắm bắt tâm lý cũng như đặc điểm riêng của từng trẻ để hướng dẫn trẻ mọi lúc mọi nơi nhằm phát huy hơn nữa việc hướng dẫn trẻ hoạt động một cách tích cực và đạt hiệu quả cao trong hoạt động dạy âm nhạc cho trẻ  25 – 36 tháng tuổi

PHẦN NỘI DUNG

          I. Cơ sở lý luận

           Giáo dục âm nhạc cho trẻ mầm non có vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ. Qua việc nghiên cứu tâm sinh lý của trẻ cho thấy, trẻ ngay từ thủa ấu thơ đã biết nghe, có phản ứng với âm thanh, bắt đầu từ 2 tháng tuổi đã có biểu hiện lắng nghe, trẻ 4 - 5 tháng tuổi nhìn theo hướng phát ra âm thanh. Chứng tỏ rằng trẻ cảm nhận được âm nhạc từ rất sớm, trẻ trong độ tuổi mẫu giáo trẻ đã có khả năng tri giác toàn vẹn hình tượng âm nhạc. Trẻ có thể phân biệt được độ cao thấp của âm thanh, giai điệu đi lên hay đi xuống, độ to hay nhỏ và có sự thay đổi của cường độ âm thanh. Cũng như áng văn chương được thêu dệt bởi cảm xúc nghệ thuật của tác giả nhưng "âm nhạc" lại đưa con người từ những thêu dệt cảm xúc đó trở thành những gì có sự mới lạ hơn, đằm thắm hơn. Nó có sức mạnh vô cùng to lớn đối với thế giới nội tâm của con người, những rung cảm hết sức tế nhị của trẻ về sự vật hiện tượng trong cuộc sống xung quanh chúng ta. Cho nên trong thế giới âm nhạc của lứa tuổi mầm non thông qua các bài hát đã hình thành,  gợi cho trẻ tình yêu những người thân trong gia đình, yêu quý bạn bè, yêu những con vật quen thuộc, yêu cỏ cây hoa lá vạn vật xung quanh trẻ...

           Thông qua các tiết học vận động trẻ được múa, vổ tay, uốn mình… giúp trẻ phát triển về thể chất, hoạt động hát gắn với sự phát triển sinh lý trẻ, đẩy mạnh chức năng hoạt động của các cơ quan phát thanh, hô hấp, làm cho giọng trẻ tốt hơn, tạo điều kiện rèn luyện sự phối hợp giữa nghe và hát. Tư thế hát đúng sẽ điều hòa hoạt động hô hấp, thở sâu hơn, đồng thời cũng tạo cho trẻ có dáng dấp uyển chuyển, phong thái đẹp. Ngoài ra giáo dục âm nhạc còn rèn luyện kĩ năng sống cho trẻ như: kĩ năng giao tiếp, kĩ năng tự phục vụ, thể hiện, bày tỏ cảm xúc của mình trong cuộc sống. Giáo dục âm nhạc ở lứa tuổi mầm non tạo điều kiện phát triển toàn diện cho trẻ. Mối liện hệ giữa tất cả các mặt của giáo dục, thể hiện trong các dạng và các hình thức phong phú của hoạt động âm nhạc. Sự nhạy cảm và tai nghe âm nhạc phát triển trong những mức độ phù hợp sẽ giúp trẻ hưởng ứng với những tình cảm và hành vi tốt đẹp, đẩy mạnh hoạt động, trí tuệ, thường xuyên, hoàn thiện mọi vận động, thể chất ở trẻ;

Chính vì vậy, việc nâng cao hiệu quả giáo dục âm nhạc là một vấn đề quan trọng, cần thiết mà giáo viên mầm non cần phải quan tâm.

          II. Thực trạng của vấn đề 

          1. Mặt mạnh

          Trường chúng tôi có bề dày về chất lượng đội ngũ và chuyên môn, luôn dẫn đầu về các thành tích của các hội thi do ngành tổ chức, có sự kế thừa chuyên môn của các đồng nghiệp đi trước và là nơi luôn được Phòng giáo dục huyện nhà chọn để thực hành các chuyên đề mới, cho nên bản thân tôi thường xuyên được tiếp cận với các hình thức, phương pháp dạy học lấy trẻ làm trung tâm.  

Ban giám hiệu nhà trường có bề dày kinh nghiệm, năng lực chuyên môn giỏi, sáng tạo cùng với đội ngũ giáo viên đông nhiệt tình năng nổ, tâm huyết yêu  nghề mến trẻ, có trình độ đạt chuẩn và trên chuẩn.

Bên cạnh đó trường chúng tôi có một giáo viên dạy âm nhạc, có ytrinhf đồ và kỹ năng tốt nên rất thuận lợi trong việc học hỏi chuyên môn và kỹ năng dạy môn âm nhạc.

Cơ sở vật chất ngày được nâng lên, trang thiết bị dạy và học trong lớp được mua sắm bổ sung tương đối đầy đủ, Lớp học rộng rãi thoáng mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông;

          Bên cạnh đó, đa số phụ huynh trường chúng tôi luôn luôn quan tâm tới việc phát triển toàn diện cho trẻ trên các lĩnh vực mà nhất là lĩnh vực phát triển tình cảm kĩ năng xã hội và thẩm mỹ, nên rất cởi mở, hòa đồng trao đổi ý kiến với cô giáo trong việc chăm sóc giáo dục trẻ;

  Vào đầu năm học tôi được ban giám hiệu nhà trường phân công giảng dạy nhóm trẻ 24 -36 tháng tuổi, tôi thấy đại đa số các cháu là con em trong địa bàn thị trấn nên cháu đi học đúng độ tuổi, nề nếp ngoan, khỏe mạnh, sạch sẽ, nhanh nhẹn.         Bản thân tôi đã nhiều năm dạy nhóm lớp nhà trẻ.

          2.2. Mặt hạn chế và nguyên nhân

          Mặc dù nhà trường đã đầu tư về sơ sở vật chất trang thiết bị dạy học tuy nhiên vẫn chưa đáp ứng đủ với chương trình đổi mới hiện nay. Chưa có phòng âm nhạc, Đồ dùng, đồ chơi, hình ảnh sử dụng trong hoạt động dạy âm nhạc chưa hấp dẫn, chưa thu hút sự chú ý ở trẻ.

 Khả năng nhận thức về âm nhạc của trẻ không đồng đều, nhìn chung trẻ hát chưa đúng nhạc, khả năng biểu diễn chưa đạt. Đa số các cháu còn bỡ ngỡ, nhút nhát, chưa quen nề nếp thói quen sinh hoạt tại trường. Bộ máy phát âm của một số trẻ chưa hoàn chỉnh nên việc nghe, nói còn gặp nhiều khó khăn, phần nào ảnh hưởng đến việc hoạt động âm nhạc của trẻ. Một số cháu điều kiện được tiếp xúc với âm nhạc chưa nhiều nên khả năng cảm nhận về âm nhạc kém, và còn nhút nhát khi tham gia vận động, đặc biệt là thể hiện tài năng của mình trước mọi người;

 Khả năng nhạc lý của 1 số giáo viên chưa chủ yếu là do bẩm sinh chứ chưa được đào tạo chuyên sâu về âm nhạc. Cô giáo trực tiếp giảng dạy chưa qua lớp đào tạo sử dụng đàn. Một số bài hát mới nên cô hát còn chênh  nhạc. Chưa có các hình thức tố chức sáng tao, hấp dẫn để lôi cuốn thu hút sự tham gia vào hoạt động của trẻ;

Một số phụ huynh cũng chưa thực sự quan tâm đến việc học hành của con. Vì vậy việc phối kết hợp giữa giáo viên và phụ huynh chưa có sự đồng nhất nên vẫn còn phần nào đó đã ảnh hưởng tới công tác chăm sóc giáo dục trẻ.

          III. Một số biện pháp thực hiện

          Biện pháp1.  Khảo sát điều tra tình hình thực tế và phân nhóm theo khả năng của trẻ

           Là giáo viên mầm non đã nhiều năm, tôi nhận thấy rằng muốn thực hiện tốt chương trình chăm sóc giáo dục trẻ nói chung, và bộ môn âm nhạc nói riêng thì đầu tiên chúng ta phải nắm bắt được tình hình thực tế và khả năng nhận thức cũng như cảm nhận âm nhạc của trẻ. Nên vào đầu năm học, tôi có kế hoạch điều tra, khảo sát, đánh giá và phân loại trẻ mầm non theo các độ tuổi, đặc biệt khi thực hiện đề tài nghiên cứu này tôi phải đi sâu vào tìm hiểu, điều tra khảo sát trẻ 24 - 36 tháng tuổi với các tiêu chí như sau:

Bảng khảo sát trước khi thực hiện đề tài sáng kiến

       Qua khảo sát tôi nhận thấy, mức độ nhận thức và khả năng cảm thụ âm nhạc của trẻ chưa cao, trẻ chưa thật hứng thú khi tham gia vào hoạt động âm nhạc theo yêu cầu của cô. Từ kết quả khảo sát này tôi đã có  có những biện pháp thiết thực để động viên, khuyến khích và tạo hứng thú cho trẻ phát huy hết khả năng của mình khi tham gia hoạt động âm nhạc.

          Biện pháp2. Tự học và bồi dưỡng để nâng cao năng lực, trình độ, chuyên môn nghiệp vụ.

Muốn thực hiện tốt việc giáo dục âm nhạc ở các trường mầm non, giáo viên phải có khả năng, kiến thức âm nhạc, biết biểu diễn các tác phẩm âm nhạc. Đặc biệt giáo viên cần phải nắm vững đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi của trẻ trong mối quan hệ với âm nhạc, đặc điểm cơ quan phát âm của trẻ ... để có phương pháp dạy thích hợp. Hơn nữa giáo viên cần phải biết biểu diễn, thể hiện và truyền đạt thật hấp dẫn tác phẩm âm nhạc để cuốn hút trẻ vào hoạt động âm nhạc. Nếu như các giải pháp trên đều được đưa ra nhưng kỉ năng âm nhạc của giáo viên hạn chế thì dẫn đến truyền thụ cho trẻ không đúng và làm mất đi giá trị đích thực của tác phẩm âm nhạc;

    Để chuẩn bị cho các giờ dạy hát cho trẻ tôi tìm hiểu và phân tích bài hát trên cơ sở đó luyện hát diễn cảm, trường tôi có một giáo viên âm nhạc nên trong quá trình xây dựng có những bài hát, bài múa  khó tôi nhờ cô phụ trách âm nhạc hướng dẫn đệm đàn cho tôi nghe giai điệu, hướng dẫn tôi hát đúng lời, đúng nhịp, chắc nhịp và rèn luyện kỹ năng hát đúng tính chất và sắc thái của bài hát để tôi thể hiện đúng hồn của bài hát, việc luyện hát và  luyện vận động đối với tôi là một việc làm thường xuyên để rèn kỹ năng hát và biểu diễn cho thật gần gủi và phù hợp với các cháu như có các động tác, điệu bộ phù hợp với tình cảm và sắc thái  bài hát

Ví dụ: Bài "Chỉ có một trên đời"  sáng tác của nhạc sỹ Trương Quang Lục Tôi bật nhạc không lời bài hát " Chỉ có một trên đời " kết hợp tôi hát cho trẻ nghe thể hiện với cử chỉ, ánh mắt, nụ cười, âu yếm đối với trẻ. Tôi hát lần hai tới gần trẻ, thể hiện tấm lòng bao la của người mẹ đối với các con (Làm người mẹ lần lượt đi đến bên các con vuốt nhẹ lên tóc trẻ).  Tôi hát lần ba tôi cùng cháu múa minh họa theo bài hát. Việc luyện hát và luyện vận động giúp tôi vững vàng hơn, tự tin hơn trong khi tổ chức hoạt động âm nhạc và thu hút trẻ nhiều hơn, hiệu quả đạt được ngày càng cao hơn.

Nỗ lực trau dồi kỹ năng hát, múa và đánh đàn của bản thân, Đăng ký tham gia các cuộc thi, các cuộc giao lưu văn hóa văn nghệ ở trường, địa phương để trau dồi kỹ năng biểu diễn, thể hiện mình trước mọi người…

Hình ảnh tham gia hội diễn văn nghệ

Bên cạnh đó tôi nghiên cứu chương trình, tài liệu, tạp chí Mầm non, Báo

họa mi, các giáo án mẫu, sưu tầm các bài hát dân ca của các vùng miền liên quan đến bộ môn, nghiên cứu phương pháp và hình thức tổ chức giáo dục âm nhạc theo hướng giáo dục mầm non phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý, nhận thức của trẻ.

    Biện pháp 3. Tạo hứng thú, thu hút trẻ vào hoạt động thông qua trang trí môi trường trong lớp và làm đồ dùng đồ chơi bằng các nguyên vật liệu sẵn có

  Môi trường  giáo dục là một trong những yếu tố trực quan trực tiếp tác động hàng ngày đến trẻ. Môi trường trong và ngoài lớp càng đẹp, càng sinh động thì càng thu hút trẻ hơn. Vì thế  xây dựng môi trường giáo dục hết sức quan trọng trong việc giúp chúng ta thành công trong việc tổ chức cho trẻ hoạt động. Thực tế cho thấy việc tạo môi trường giáo dục âm nhạc cho trẻ hoạt động nhằm giúp các cháu quan sát sự vật, hiện tựơng một cách trực quan, gần gủi để trẻ có nhiều cơ hội làm quen, trải nghiệm từ đó trẻ hứng thú hơn vào bài học bài học

Xây dựng các góc nghệ thuất theo hướng mở và thường xuyên thay đổi theo từng chủ đề, tạo điều kiện cho trẻ hứng thú vào âm nhạc, Ở đó có các nốt nhạc, giá để dụng cụ âm nhạc sắp xếp gọn gàng như: đàn, trống lắc, trống cơm, phách trẻ, mũ múa, nơ… vừa tầm tay trẻ thuận lợi cho sự chú ý, thu hút trẻ và phụ huynh. Không những góc nghệ thuật và còn có các góc khác tôi luôn tạo môi trường đa dạng phong phú  cho trẻ làm quen nhằm giúp trẻ hiểu và yêu cuộc sống hơn;

                                  Hình ảnh góc hoạt động âm nhạc

Việc sử dụng đồ dùng đồ chơi là rất quan trọng và cần thiết nhưng việc sử dụng sao cho có hiệu quả lại là cả một vấn đề. Vì vậy, mỗi giờ học tôi luôn suy nghĩ tìm cách sử dụng sao cho hợp lý, khoa học, phát huy hết tác dụng của nó. Như vậy mới phát triển được tư duy và nhận thức của trẻ. Do vậy, vào đầu năm học tôi đã đề xuất với nhà trường đã mua sắm thêm trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi để phục vụ cho hoạt động âm nhạc như: Trang phục, xắc xô, thanh gõ, trống lắc, vòng, ô, kèn. Trong quá trình sử dụng tôi chú ý các loại nhạc cụ tạo ra các âm thanh, để trẻ có thể cảm nhận tốt tiếng gõ đệm, lựa chọn trang phục phù hợp với nội dung bài hát, phù hợp với lứa tuổi của trẻ, cũng như các dụng cụ âm nhạc cho để trẻ sử dụng trong khi biễu diễn.

          Cô và trẻ cùng nhau làm rối bằng  xốp, bìa…với hình ảnh các nhân vật có trong bài hát như “ Cá vàng bơi” của Hà Hải, những chiếc mũ, đôi cánh trong bài “Con chim non” của Lý Trọng. Trong giờ học cô cho trẻ sư dụng các đồ chơi đó trẻ thấy rất hứng thú, và đạt kết quả cao;

            Bằng những nguyên liệu do trẻ và phụ huynh đóng góp, cô và trẻ đã trang trí cho hình thức bên ngoài và tạo ra một bộ gõ với đa dạng các chủng loại như: Bộ gõ bằng võ lon bia, võ trai, hến, gáo dừa, phách gõ bằng gỗ, trống làm bằng ống nhựa…;

          Với những đồ chơi đó cô cho trẻ sử dụng trong giờ hoạt động âm nhạc làm cho trẻ hứng thú mà không nhàm chán, đồng thời trẻ còn phân biệt được các loại âm thanh từ những đồ chơi âm nhạc khác nhau.

          Biện pháp 4. Đổi mới, sáng tạo trong phương pháp dạy học lấy trẻ làm trung tâm

      Để tổ chức một các tiết dạy Âm nhạc lấy trẻ làm trung tâm đạt kết quả cao cô giáo không chỉ biết sáng tạo ra nhiều hình thức mà còn nắm vững phương pháp vận dụng linh hoạt các phương pháp đó. Chính vì thế tôi luôn luônlinh hoạt sáng tạo trong sử dụng hình thức và phương pháp dạy học để nhằm hấp dẫn, lôi cuốn trẻ vào các hoạt động âm nhạc. Phải biết dựa vào vón hiểu biết, kỹ năng của trẻ,  và thực tế của trường lớp để có thể thêm hay bớt các nội dung cho phù hợp của một tiết dạy âm nhạc. Chứ không nhất thiết trong giờ âm nhạc phải có đủ các nội dung: dạy hát và vận động, nghe hát, trò chơi âm nhạc mà ta có thể tuỳ vào tình hình  nhận thức của trẻ để lựa chọn nội dung cho phù hợp với chương trình và trẻ. Khi tiến hành tiết dạy phải đảm bảo một nội dung trọng tâm và một nội dung kết hợp, một mội dung mới và một nội dung cũ. Nội dung hoạt động hài hòa giữ động và tĩnh.

          a. Tạo cảm xúc vào bài.

           Để thu hút sự hứng thú của trẻ vào giờ học tạo cho trẻ một cách tích cực sôi nổi mà không gò bó, áp đặt. Việc tạo cảm xúc vào bài là một vấn đề khởi đầu rất quan trọng. Nó khơi nguồn cho sự hình thành và sáng tạo cũng như giúp trẻ  khả năng cảm thụ âm nhạc tốt nhất vì thế tạo các tình huống đi tham quan, tổ chức hội thi kể chuyện, hay trò chơi để thu hút gây sự chú ý của trẻ. Hay tôi đã sưu tầm sao chép các hình ảnh, đoạn phim truyện, trên mạng intenet về âm nhạc để làm tư liệu tạo cảm xúc vào bài;

   Ví dụ: Trong tiết dạy hát “Màu hoa”  tôi và giáo viên kết hợp gây hứng thú vào bài như sau:

- Cô giáo làm cô mùa xuân xuất hiện bay ra với  nền nhạc không lời bài hát “ Mùa xuân đầu tiên”, cô mang giỏ quà đi  xung quanh trẻ.

- Cô mùa xuân xin chào tất cả các con.

- Mùa xuân đến trăm hoa đua nở cây cối đâm chồi nảy lộc, Nhân dịp đầu xuân năm mới cô mùa xuân xin chúc tất cả các con mạnh khỏe chăm ngoan và học giỏi.

- Đến thăm lớp mình cô mùa xuân mang tặng cho các con một món quà đấy! Các con hãy cùng cô khám phá xem đó là món quà gì nào!

- Một, hai, ba… mở… !

+ Cô đã mang đến món quà gì cho các con? (Lẵng hoa với nhiều màu sắc)

- Cô trò chuyện với trẻ nhẹ nhàng về các loài hoa và màu sắc của các loài hoa.

- Hôm nay, cô mùa xuân không những mang cho các con những loài hoa đẹp mà còn mang đến những giai điệu mùa xuân rất là hay nữa đấy! bây giờ cô cháu mình cùng nghe xem giai điệu đó là của bài hát nào nhé!( Cô mở giai điệu bài hát Màu hoa) và cho trẻ đoán tên bài hát            

          Cô giáo có thể tạo cảm xúc vào bài khác nhau nhưng đều nhằm mục đích là tạo sự hứng thú của trẻ và lôi cuốn trẻ vào hoạt động. Với nhiều cách vào bài tôi đã dẫn dắt trẻ bước vào các hoạt động một cách tự nhiên, sinh động, tạo cho trẻ hứng thú và mong muốn cùng cô bước tiếp vào giai đoạn tiếp theo của hoạt động.

     b. Phần trọng tâm tiết dạy

 * Dạy hát (Vận động)

Trong mỗi tiết học tôi thường xác định rõ nội dung trọng tâm của mỗi loại tiêt và đưa ra hình thức tổ chức và phương pháp phù hợp.

     Ở phần này  tôi luôn dạy trẻ kỹ năng hát đúng, hát rõ lời, nhún theo nhịp một cách chính xác. Điều trước tiên cô giáo phải tập thuộc lời bài hát, hát đúng nhịp để trẻ cảm thụ nhịp điệu, nội dung bài hát sau đó mới dạy trẻ. Đối với những bài hát ngắn, dễ hát cô hát to, chậm rõ lời, sau đó cô bắt giọng cho trẻ hát chậm theo cô từ đầu đến hết bài hát. Trong quá trình trẻ hát theo cô, nếu câu nào trẻ hát chưa đúng cô hát mẫu lại và cho trẻ hát theo cô, cô có thể hát cùng một nhóm trẻ, động viên các bạn còn lại vỗ tay hoặc nhún nhảy, lắc lư, vỗ tay, giậm chân theo nhịp điệu bài hát. Đới với bài hát dài hơn, cô có thể chia bài hát thành từng câu ngắn, cô hát chậm, rõ lời, bắt giọng cho trẻ hát nối tiếp theo cô từng câu một từ đầu đến hết bài.

          Nhưng trong quá trình làm quen mọi lúc mọi nơi mà trẻ đã thuộc rồi tôi đã mạnh dạn thực hiện tiết dạy rèn vận động cho trẻ. Có thể là vổ tay theo nhịp, có thể là múa, là kỹ năng biểu diễn… tùy vào nhận thức và kỹ năng của trẻ

          Ví dụ dạy trẻ bài  hát '' Một con vịt''  nếu trẻ thuộc lời tôi sẻ dạy trẻ các động tác múa minh hoạ phù hợp thể hiện được sự ngộ ngĩnh đáng yêu của chú vịt con;

          Cô tổ chức cho cả lớp múa rồi đến lần lượt từng tổ, nhóm, cá nhân múa xen kẽ nhau tạo nên sự liên kết mà không rập khuôn. Khi tổ chức cho trẻ thực hiện tiết gõ theo nhịp bài hát, tôi luôn chú trọng vào việc lựa chọn dụng cụ âm nhạc có âm thanh tốt và phải đảm bảo an toàn, dễ sử dụng như  phách tre, xắc xô, trống lắc.

Để tiết dạy được hấp dẫn hơn thì tôi đã sáng tạo trong cách chuyển tiếp cách liên kết giữa các bước, các nội dung để cho tiết dạy được liền mạch mà lại tạo cho trẻ sự hứng thú, không nhàm chán. Đó chính là nghệ thuật, kỹ năng của

 người dạy

Nhóm thực hiện

*Phần nghe hát.

Đây là phần biểu diễn mang tính nghệ thuật cao hơn các hoạt động khác. Đối với dạng hoạt động này tôi thường tổ chức cho trẻ với các hình thức như cô vừa hát vừa biểu diễn, Khi hát với cách thể hiện sắc thái biểu lộ tình cảm cô giáo “thổi hồn” vào bài hát một cách tự nhiên. Sử dụng đàn, băng đĩa để trẻ được thưởng thức âm nhạc một cách trọn vẹn với bài hát có đàn nhạc đệm và các ca sỹ thể hiện hoặc được nghe những bản nhạc không lời được chuyển từ các làn điệu dân ca, các bài hát. Khi giới thiệu bài hát tôi đã trò chuyện với trẻ để tìm hiểu về nội dung bài hát và làn điệu dân ca, tác giả của bài hát đó lồng ghép vào các buổi sinh hoạt chung, cho trẻ xem băng video về chương trình ca nhạc ở các độ tuổi và băng hình đóng kịch kể chuyện.

* Phần trò chơi âm nhạc

Các trò chơi Âm nhạc có vai trò quan trọng trong việc  giúp trẻ phát triển năng khiếu như trò chơi định hướng và phân biệt âm thanh qua trò chơi “Đoán tên bạn hát”, “Âm thanh nhạc cụ nào”. Từ trò chơi này trẻ sẽ tập nghe âm thanh phát ra từ phía nào. Trẻ có thể nhận biết được âm thanh của các loại nhạc cụ nào đó hoặc nhận biết được một vài loại nhạc cụ khi nghe cô xướng âm như các trò chơi “Son mi la”. Đối với loại trò chơi này tôi đã chọn ra những trẻ có năng khiếu thể hiện và cả lớp cùng phụ hoạ.

c. Phần: Bố trí đội hình

Để hoạt động âm nhạc đạt được hiệu quả cao thì việc bố trí đội hình như thế nào cho hợp lý lại là một khâu kỹ thuật không thể không chú ý. Nó góp phần đổi mới trong phương pháp tổ chức cho hoạt động âm nhạc thêm sinh động và hấn dẫn, mới lạ và phù hợp với nội dung bài dạy;

      Ví dụ: Qua chủ đề phương tiện giao thông với đề tài dạy hát bài “Lái ô tô” đến phần nghe hát tôi cho trẻ làm tàu hỏa chạy một vòng tròn xung quanh lớp rồi ngồi xuống gần cô, cô hỏi: Đó là tiếng của phương tiện giao thông nào? Và cô giới thiệu bài hát “Tàu hỏa” rồi hát cho trẻ nghe trẻ vô cùng hứng thú khi chuyển đội hình và đảm bảo được hoạt động xen kẽ giữa động và tĩnh mà không để trẻ ngồi một chỗ mệt mỏi;

      Hay trẻ đang ở đội hình vòng tròn nghe cô hát tôi có thể cho trẻ vừa đọc đồng dao chuyển đội hình thành hai hang ngang để chơi trò chơi âm nhạc “ Bạn nào đoán giỏi” với cách tổ chức linh hoạt chuyển tiếp các phần nhẹ nhàng, lô gích, liền mạch tạo hứng thú cho trẻ, phù hợp với nội dung giúp cho giờ dạy sinh động và đạt kết quả cao;

          Như vậy với các hình thức mà tôi đưa ra  tổ chức ở trên tiết học tôi thấy trẻ tham gia vào giờ hoạt động âm nhạc sôi nổi hẳn lên, các hình thức tôi đưa ra rất gần gũi với trẻ và phù hợp với độ tuổi cho nên trong các đợt thao giảng, dự giờ những giờ hoạt động âm nhạc tôi thường mang lại kết quả cao.

  Biện pháp 5. Rèn luyện kỷ năng ca hát, vận động mọi lúc mọi nơi cho trẻ.

    Là giáo viên đứng lớp lâu năm, tôi thấy trẻ không những hoạt động trên tiết học mà các hoạt động của trẻ được diễn ra mọi lúc, mọi nơi nhằm giúp trẻ củng cố, ôn luyện kỹ năng các bài hát, vận động trẻ đã được học. Hoạt động âm nhạc luôn luôn tham gia cùng với các hoạt động khác để đạt được những kết quả cao nhất;

      Cụ thể tôi đã cho trẻ nghe nhạc, xem video, băng, đĩa và múa hát theo từng nhóm để các trẻ giúp đỡ nhau học hát. Tôi dành một thời gian khi chơi để giúp trẻ luyện tập kỷ năng ca hát, nhằm hỗ trợ việc thực hiện các hoạt động âm nhạc trong giờ chơi.

      Thông qua các giờ hoạt động ngoài trời, hoạt động góc, hoạt động chiều, hay hoạt động ngày hội ngày lễ... tôi phối hợp với giáo viên các lớp cho trẻ hát, múa, vận động theo nhạc, hay có lúc tôi đã hát cho trẻ nghe những bài hát có giai điệu vui tươi, trong sáng, nội dung gần gũi, dễ hiểu, phù hợp với phong cảnh thiên nhiên, sự vật hay hiện tượng trẻ đang tiếp xúc, nhằm gây ấn tượng và làm giàu cảm xúc cho trẻ trước vẽ đẹp của thiên nhiên, góp phần giáo dục trẻ thông qua nội dung, lời ca của bài hát;

     Thông qua các hoạt động tổ chức lễ hội tôi tổ chức hoạt động âm nhạc theo một chương trình biểu diễn văn nghệ, biết là trẻ ở lứa tuổi này đang còn nhỏ nhưng  tôi luôn tạo điều kiện cho mọi trẻ đều được tham gia nhằm giúp trẻ hứng thú với bộ môn âm nhạc cho trẻ ví dụ: Lễ hội 20/11, trung thu, tết nguyên đán mừng ngày 8/3 và lễ tổng kết. Tôi luôn tận dụng mọi thời gian tích hợp như biễu diễn văn nghệ cuối chủ đề, vui văn nghệ…để cho trẻ hòa mình vào thế giới âm nhạc. Tập hát, tập múa, tập làm ca sỹ biễu diễn văn nghệ;

          Trong các bước chuyển tiếp của các tiết học khác, hoạt động góc, hoạt động ngoài trời, đi tham quan tôi lồng ghép các bài hát có nội dung liên quan nội dung bài dạy. Trong giờ đón trả trẻ, tôi cho trẻ hát những bài hát bản nhạc có giai điệu vui tươ, trong sáng tạo không khí vui vẻ, sôi nổi có nọi dung phù họp với trẻ và hợp với chủ đề  đang thực hiện. Ví dụ trong giờ đón trẻ ở chủ đề “Những con vật bé yêu” tôi cho trẻ vận động bài hát “Trời nắng trời mưa” qua nhiều hình thức để trẻ được thư giản chơi vui vẻ, trẻ quên cảm giác nhớ nhà nhớ bố mẹ, trẻ thích đến lớp hơn. Trong giờ ngủ cho trẻ nghe hát ru hoặc bản nhạc có giai điệu nhẹ nhàng êm dịu.

Qua việc tích hợp lồng ghép như vậy thì các bài hát sẽ ghi sâu vào trí nhớ của trẻ. Giúp trẻ nhớ lâu, nhớ sâu, nhớ mãi và hát được các bài hát đúng lời đúng nhịp. Khi thực hiện dạy trẻ mọi lúc mọi nơi giúp cho giờ hoạt động âm nhạc của lớp tôi đều đạt kết quả khả quan.

       Hình ảnh cô và cháu đang múa hát ngoài trời

          Biện pháp 6. Phối kết hợp với phụ huynh trong việc chăm sóc giáo dục trẻ.

    Sự kết hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường trong việc rèn kỷ năng ca

hát cho trẻ là điều kiện tốt nhất để trẻ phát huy những tài năng, năng khiếu âm nhạc ở trẻ. Vì vậy, cha mẹ trẻ cần quan tâm xem chương trình học của trẻ trên lớp là gì để về nhà cha mẹ cùng trẻ ôn lại, hoặc cha mẹ có thể mua cho trẻ các loại băng, đĩa nhạc phù hợp với trẻ để trẻ được ôn luyện kỷ năng âm nhạc ở nhà. Vì vậy, tôi đã phối kết hợp với một số hình thức như sau:

Ở trường khi tổ chức các hội thi văn nghệ thì tôi đã tham mưu với ban giám hiệu nhà trường mời phụ huynh đến tham dự để trẻ thấy được niềm vui thích, tự hào khi biểu diễn và thông qua đó cũng tạo được mối liên kết giữa cha mẹ và nhà trường trong việc quan tâm rèn luyện khả năng âm nhạc cho trẻ;

Hình ảnh tham gia hội thi

Tuyên truyền với phụ huynh bằng cách phối hợp cô giáo và với phụ huynh các lớp  về nội dung chương trình dạy từng  theo chủ điểm để phụ huynh biết được và phối hợp với cô giáo rèn luyện thêm cho trẻ; Đó là việc làm vô cùng quan trọng trong việc chăm sóc giáo dục trẻ nói chung và giáo dục âm nhạc nói riêng. Khi có sự kết hợp chặt chẽ đó cô sẽ nắm rõ được tình hình, sở thích, đặc điểm tâm lý của trẻ để từ đó cô có cách dạy trẻ sao cho phù hợp.

Để kết hợp với phụ huynh được tốt tôi thường xuyên trao đổi với phụ huynh vào các giờ đón trả trẻ nhằm tìm hiểu và nắm được tình hình sở thích âm nhạc của trẻ. Tôi thường phô tô các bài hát các bản nhạc để cho phụ huynh xem để giúp phụ huynh hiểu thêm về các hoạt động của trẻ ở trên lớp, đồng thời nhằm tuyên truyền cho phụ huynh hiểu hơn về bậc học mầm non của chúng ta.

     Từ đó, vận động phụ huynh đóng góp nguyên liệu, phế liệu làm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho tiết âm nhạc. Nhiều gia đình đã nhiệt tình trong việc dạy con thể hiện ở việc làm mô hình gia đình, làm tranh ảnh về chủ điểm ở nhà để tạo nền “Nghệ thuật bằng mắt” trong tâm hồn trẻ. Đặc biệt phụ huynh luôn trao đổi thường xuyên với giáo viên chủ nhiệm về tình hình và việc học tập của trẻ để cùng giáo viên tìm ra biện pháp dạy trẻ phù hợp.

          IV. Hiệu quả mang lại của sáng kiến

          Nhờ việc áp dụng vào thực tiễn các phương phápnhư đã nêu ở trên sau một  thời gian tôi thấynhững kết quả sau:

           1. Đối với giáo viên:

 Qua nghiên cứu đề tài với những biện pháp thực hiện trên tôi đã thành công trong việc tổ chức hoạt động “ Nâng cao hiệu quả cho trẻ nhà trẻ cảm thụ tốt bộ môn âm nhạc”.  Mỗi lần lên lớp tôi cảm thấy vững vàng và tự tin hơn, có nhiều sáng tạo và linh hoạt hơn trong cách tổ chức cho trẻ hoạt động âm nhạc. Ngoài ra, tôi đã sưu tầm được nhiều bài hát, làn điệu dân ca, hò vè để giúp trẻ hứng thú hơn khi được hoạt động với bộ môn âm nhạc.  Trong quá trình dạy học tôi đã rút ra cho bản thân nhiều kinh nghiệm trong việc giáo dục âm nhạc cho trẻ. Khám phá được cái hay, cái mới tìm cho mình được một phương pháp dạy học tích cực. Thành công lớn nhất đối với tôi là gieo vào lòng trẻ niềm say mê học tập, được củng cố tham gia trải nghiệm trẻ thực sự thoải mái trong vui chơi, học tập. Kết quả này tôi đã được tập thể giáo viên và nhà trường ghi nhận qua các đợt dự giờ, chuyên đề, thao giảng, thi giáo viên giỏi trường và qua các ngày lễ hội, qua các cuộc thi...

2. Đối với trẻ:

   Trong nhóm trẻ tôi phụ trách đa số cháu có hứng thú tham gia tích cực vào các hoạt động âm nhạc và  hát đúng nhạc và rõ lời các bài hát trong chương trình Nhà trẻ.     

           Thông qua các hoạt động của môn âm nhạc tôi đã khắc phục được đáng kể tình trạng nhút nhát thiếu tự tin ở trẻ, làm cho trẻ có khả năng mạnh dạn hơn trước mọi người.

          Kết quả mức độ nhận thức và khả năng cảm nhận âm nhạc của trẻ so với lúc đầu khảo sát.

3. Đối với phụ huynh

Nhận thức của phụ huynh về hoạt động âm nhạc được nâng lên rõ rệt, phụ huynh thường gặp gỡ giáo viên để thảo luận, sưu tầm, tìm biện pháp tổ chức trong hoạt đông này.

Đã có sự quan tâm và phối kết hợp với giáo viên trong việc rèn các kỹ năng trong hoạt động âm nhạc, cung cấp học liệu cho giáo viên tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen với các tác phẩm  âm nhạc và cả trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ của lớp cũng như của trường.

          V. Khả năng ứng dụng của đề tài

. Đề tài này có thể áp dụng rộng rãi, Tôi tin rằng các giải pháp tôi đưa ra sẽ tạo được hứng thú cho học sinh, giúp trẻ tích cực khi tham gia vào các tiết dạy  hoạt động âm nhạc, và đó chính là nguồn cảm hứng mạnh mẽ để trẻ cảm thụ và thể hiện âm nhạc một cách hiệu quả, góp phần thực hiện  thành công mục tiêu giáo dục;

          VI. Ý nghĩa của sáng kiến

 Góp phần đổi mới nội dung, hình thức và phương pháp dạy hoạt động âm nhạc, từ đó để nâng cao trình độ nhận thức cho giáo viên và nâng cao chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ trong trường mầm non. Giúp cho cho giáo viên và nhà trường giảm được rất nhiều thời gian và kinh phí cho việc chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi và các trang thiết bị dạy học nhờ đội ngủ giáo viên biết tự làm đồ dùng đồ chơi tự tạo để phục vụ trẻ. Thu hút được sự ủng hộ nhiệt tình, sự phối hợp của phụ huynh trong việc chăm sóc giáo dục trẻ.  

PHẦN KẾT LUẬN

I. Những bài học kinh nghiệm.

    Sau khi thực hiện đề tài này tôi đã tích luỹ và đúc rút được một số bài học kinh nghiệm để thực hiện tốt việc tạo hứng thú cho trẻ 24-36 tháng tuổi làm quen với goạt động Âm nhạc trong trường Mầm non như sau:

Giáo viên là người có kiến thức sâu rộng về chuyên môn và không ngừng học hỏi, tìm tòi nâng cao trình độ chuyên môn, trau dồi nhân cách và đạo đức nghề nghiệp.

 Biết tận dụng hết mọi khả năng của trẻ. Cần nắm vững các phương pháp, hình thức tổ chức luôn sáng tạo và linh hoạt trên cơ sở nền tảng đã có cho phù hợp với nội dung, tránh nặng nề, căng thẳng và gò ép trẻ tạo điều kiện để trẻ có nhiều sáng tạo tiếp nhận bài hát. Giáo viên cần có nhiều hoạt động gợi mở để trẻ cảm nhận nhẹ nhàng. Khi kết hợp với các hoạt động khác thì "âm nhạc" phải thực sự là nguồn hứng thú cho trẻ.

Phải biết tận dụng và tranh thủ mọi điều kiện để giáo dục trẻ mọi lúc mọi nơi và lồng ghép vào các hoạt động khác.

      Sưu tầm sáng tác đồ dùng đồ chơi, bài hát, bài thơ, câu đố, bài vè về các chủ đề của trẻ mẫu giáo.

          Tổ chức tốt các hoạt động vui chơi, đưa ra câu hỏi ngắn gọn, dễ hiểu để trẻ trả lời, khuyến khích động viên trẻ kịp thời, biết khai thác khả năng của trẻ, kiên trì kèm cặp những trẻ nhút nhát, chậm chạp tập trung bồi dưỡng trẻ có năng khiếu âm nhạc;

          Bằng các kiến thức, kĩ năng của mình cô giáo phải tuyên truyền vận động phụ huynh cùng phối kết hợp trong việc chăm sóc giáo dục trẻ;

II. Những kiến nghị, đề xuất:         

          Để phát huy tối đa kết quả dạy và học trong trường Mầm non cũng như hoạt động âm nhạc tôi có một số đề xuất như sau:

Nên tiếp tục chỉ đạo bồi dưỡng giáo viên chuyên đề liên trường, liên cụm như hiện nay. Và đặc biệt ưu tiên các tiết dạy của khối nhà trẻ để bồi dưỡng và

nâng cao kĩ năng giảnh dạy cho giáo viên nhà trẻ.

Ban giá hiệu cần tăng cường công tác tham mưu để xây dựng các phòng chức năng, đặc biệt là phòng giáo dục âm nhạc, đảm bảo tạo môi trường tốt nhất cho trẻ học và vui chơi.. 

  Trên đây là một số kinh nghiệm được rút ra trong quá trình học tập và công tác của bản thân tôi. Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của hội đồng khoa học các cấp.

Tôi xin chân thành cảm ơn./.