Şanzıman (vites Kutusu) Nedir ? | Güngör Oto Servis

• 18 Şubat 2018
• Yazar Güngör Oto
• Kategori Oto bakım, Oto Servis, Otomobil motor aksamı
• Etiketler otomobil vites kutusu, şanzıman nedir, şanzıman tamiri

• 4533
• 0

Şanzıman nedir?

Şanzıman bir başka ismiyle vites kutusu demektir. Motordan aldığı dönme gücünü tekerleklere iletir. Fakat tüm gücü olduğu gibi iletmez. Şanzımanın başka önemli görevleri de vardır. Geri vites halinde aracın geri gitmesini, tork ayarını, hızın sabit kalması, aracın dururken motorun çalışmaya devam etmesi başlıca görevleridir. Motorun her çalışması motor parçalarının çok fazla sürtünmeye maruz kalmasından dolayı şanzıman motorların korunmasını sağlar. Kısa süreli duraksamalarda araçlar sürekli açılıp kapanmayarak yakıt tasarrufu da şanzıman sayesinde olur. Çok yokuş inilip çıkıldığında şanzımanlar daha çabuk yıpranır. Böyle anlarda vitesin amacı en doğru devir aralığını bulmaktır. Şanzıman da bu devirde çalışmasını sağlamaktır. Araç kullanırken bazı durumlarda debreyaja basmak gerekir. Debreyaja basmak demek motorun tekerleğe gönderdiği dönme gücünü tam olarak kesmek demektir.

Şanzıman çeşitleri nelerdir ?

3 çeşit şanzıman bulunur. İlk olarak manuel şanzımandan bahsetmek gerekirse eğer günümüzde kullanılan araçlarda en çok kullanılan şanzıman türüdür. Vites manuel şanzımanda araç kullanıcısı tarafından elle değiştirilir. Debreyaja basılarak tekerleklere giden güç kesilir ve yeni vitese geçilerek araç yeni vites seviyesinde gücünü tekerleklere iletir. İkincisi yarı otomatik şanzımandır. Araç performansını arttırmasıyla yarış arabalarında kullanılması tercih edilmişti fakat daha sonra normal araçlarda da kullanmaya başlamıştır. Son üretilen yarı otomatik şanzımanlar 7. Vitese kadar desteklemekte üstelik yağsız üretilmektedir. Bu sebeple yağ değiştirilmez ve kuru şanzıman olarak da isimlendirilir. Onun dışında yarı otomatik şanzımanlar iki krank mili sayesinde 1-3- 5 ile 2-4- 6 viteslerine geçişler sağlar.

Son olarak otomatik şanzımanın çalışma prensibinden bahsedelim. Adından da anlaşıldığı gibi otomatik vites araçlarında kullanılır ve kullanıcılar arasında kullanım kolaylığı sebebiyle oldukça popüler olmuştur. Ancak çok hassastırlar ve çabuk bozulurlar. Manuel vitesler performans açısından otomatik viteslerden daha güçlüdürler. Gelişen teknolojiyle otomatiklerin performansı arttırılıyor. Çok bilinmese de bir çeşidi daha vardır. Tiptronik şanzımana sahip araçlardır. Otomatik vitesle çok karıştırılır çünkü debreyaja ihtiyaç duyulmadan araç devrini alır. Fakat tek farkı istek halinde araç manuel araca da geçiş yapabilmektedir. Tiptronik şanzımanın üretici firması Porsche firmasıdır ve farklı araba firmalarına (Volkswagen, Skoda, Audi) lisans verip, kendileri de firmalarına ait viteslerini üretmelerine izin vermiştir.

Şanzımanın bozulması halinde tamiri yüksek maliyetlere sebep olur. Dişlilerden bir tanesi bile kırıldığında, şanzımanın tamamı çıkartılıp tamir edilebilir. Sürücüler tarafından doğru bilinen bir yanlış olarak şunu belirtelim. Yokuş aşağı giden aracın boşa alınmasıyla yakıt yakmayacağı söylense de bu yanlış bir bilgidir ve araç daha fazla yakıt harcar.

Güngör oto olarak kazasız seyirler dileriz

link