Sâu đục Cuống Quả Hại Vải Và Biện Pháp Phòng Trừ

Hình ảnh các pha phát triển của sâu đục cuống quả vải, nhãn

Để bà con có thể chủ động phòng trừ sâu đục cuống quả đạt hiệu quả, sau đây chúng tôi xin giới thiệu một số đặc điểm hình thái, đặc điểm sinh học và quy luật phát sinh gây hại của sâu đục cuống quả.

*Đặc điểm hình thái và đặc điểm sinh học của sâu đục cuống quả

Trứng: Trứng nhỏ nhìn giống như vảy, mới đẻ màu xanh nhạt hơi vàng, sau chuyển màu vàng rơm khi sâu non bắt đầu nở trên bề mặt trứng có những đường gân nổi hình mắt lưới.

Sâu non: Sâu non mới nở màu trắng hoặc vàng tùy thuộc loại thức ăn trên hoa hay quả. Chuẩn bị hóa nhộng, sâu non có màu xanh vàng nhạt. Sâu non có 5 tuổi.

Nhộng: Sâu non thành thục đục lỗ chui ra  khỏi quả vải và bò lên các lá phía trên, nhả tơ kết màng và hóa nhộng hình hơi tròn và bầu dục.

Trưởng thành: Cơ thể màu nâu, thân hình rất mảnh khảnh. Trên cánh trước có những đường vân zích zắc màu trắng chạy dọc theo thân. Đặc biệt, râu dài hơn thân. Khi đậu dưới cành quay mặt hướng lên trời.

*Tập tính gây hại của sâu đục cuống quả:

Trưởng thành thường đẻ trứng trên các lá lộc non, nụ hoa và trên quả. Vị trí của trứng trên quả thường ở các khe vỏ quả (phần lớn ở vị trí gần cuống 1/3 quả). Trên một quả thường có từ 1 - 6 trứng hoặc nhiều hơn trong thời gian thu hoạch quả.

Sâu non mới nở đục phần vỏ trứng nơi tiếp xúc với lá, nụ hoa, quả và thâm nhập ngay vào bộ phận hại cho nên thường không quan sát được lỗ đục vào và thời điểm nào sâu nở.

Trên lá lộc non, sâu non đục vào trong gân chính và gân phụ và thường làm lá bị héo.

Trên hoa, sâu non đục vào hoa và từ đó ăn dần xuống phần cuống hoa cho đến khi thành thục thì đục lỗ trên cuống hoa chui ra làm nhộng trên các lá phía dưới chùm hoa bị hại thường héo hoặc gẫy rụng.

Trên quả, khi quả còn nhỏ đến mới hình thành cùi, sâu non có thể đục vào hạt và ăn hết cơm hạt. Từ giai đoạn quả đã hình thành cùi đầy đủ cho đến khi thu hoạch, sâu non đục vào đến lớp cùi và từ đó ăn dần lên phần thịt xung quanh cuống quả nên làm quả dễ bị rụng, dễ nhầm với hiện tượng rụng quả do sinh lý.

 Sâu đục cuống quả là đối tượng gây hại làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất, chất lượng quả nếu không được phòng trừ kịp thời, đúng cách.

* Biện pháp phòng trừ

- Thăm vườn thường xuyên. Cắt tỉa tạo tán cho cây thông thoáng,  dọn sạch cỏ dại, lá cây mục tủ quanh gốc, thường xuyên thu gom tiêu hủy các cành và quả bị sâu hại.

- Thực hiện phun thuốc trừ sâu đục cuống quả ngay sau khi phát hiện mật độ trưởng thành 1-2 con/cành (trên vải chín sớm) và 2-3 con/cành (trên vải chính vụ).  Có thể dùng một trong các loại thuốc như: Virtako 40WG; Tasieu 5WG, 1.9EC; DuponTM Prepathon 5SC, Angun 5WG,…. để phun trừ. Phun vào lúc chiều mát, phun kỹ vào tán lá, trong tán cây, cành thấp. 

- Thời điểm phun thuốc phòng trừ: Đặc biệt lưu ý giai đoạn hình thành quả và giai đoạn quả bắt đầu đỏ cuống. Trên vải sớm, các thời điểm từ 10/3 - 15/3 và 20/4 - 25/4 . Trên vải chính vụ, các thời điểm 10/4 - 20/4 và 15/5 - 30/5 hàng năm (trước thu hoạch 15 - 20 ngày).

- Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật  theo nguyên tắc 4 đúng. Sử dụng luân phiên các loại thuốc và ưu tiên các thuốc đặc hiệu, thuốc chọn lọc có tác động tiếp xúc, ít độc hại và thời gian phân hủy ngắn. Các thuốc có thời gian phân hủy dài, nếu sử dụng nên phun vào trước giai đoạn quả vải bắt đầu đỏ cuống để đảm bảo thời gian cách ly, không ảnh hưởng tới sức khỏe người tiêu dùng.

- Đặc biệt, trong quá trình chăm sóc và thu hoạch cần phát quang bụi rậm, cắt tỉa cành sau thu hoạch 15 ngày để điều chỉnh số lượng lộc lá, làm tăng khả năng ra hoa và hạn chế nơi cư trú của sâu đục cuống quả.

Hiện nay, sâu đục cuống quả đang phát sinh gây hại trên các vườn vải chín sớm giai đoạn quả non. Đề nghị bà con chú ý thực hiện tốt các biện pháp phòng trừ sâu đục cuống quả kịp thời tránh để rụng quả hàng loạt ảnh hưởng tới năng suất, chất lượng quả vải sau này.