Sinh Học 11 Bài 20: Cân Bằng Nội Môi

https://www.elib.vn/hoc-tap/

1. Trang chủ
2. Học tập
3. Bài học
4. Bài học lớp 11

Sinh học 11 Bài 20: Cân bằng nội môi (6) 198 lượt xem Share

Trong bài học này các em được tìm hiểu về sự cân bằng nội môi trong cơ thể, khái niệm cân bằng nội môi, ý nghĩa, cơ chế duy trì cân bằng nội môi, vai trò của gan, thận và hệ đệm trong cân bằng nội môi. Qua đó các em thấy được sự cân bằng nội môi là hoạt động rất quan trọng của môi trường bên trong nhằm duy trì trạng thái bình thường cho cơ thể

Mục lục nội dung

1. Tóm tắt lý thuyết

1.1. Khái niệm và ý nghĩa

1.2. Sơ đồ khái quát

1.3. Vai trò của thận và gan

1.4. Vai trò của hệ đệm

2. Bài tập minh họa

3. Luyện tập

3.1. Bài tập tự luận

3.2. Bài tập trắc nghiệm

3.3. Trắc nghiệm Online

4. Kết luận

1. Tóm tắt lý thuyết

1.1. Khái niệm và ý nghĩa của cân bằng nội môi

- Cân bằng nội môi là duy trì sự ổn định của môi trường trong cơ thể.

- Rất nhiều bệnh của người và động vật là hậu quả của mất cân bằng nội môi. Ví dụ: bệnh cao huyết áp, tiểu đường…

- Ý nghĩa của việc cân bằng nội môi :

+ Sự ổn định về các điều kiện lí hoá của môi trường trong đảm bảo cho các tế bào, cơ quan trong cơ thể hoạt động bình thường. → đảm bảo cho động vật tồn tại và phát triển.

+ Khi điều kiện lí hoá của môi trường bị biến động → không duy trì được sự ổn định → rối loạn hoạt động của các tế bào hoặc các cơ quan → bệnh lí hoặc tử vong.

1.2. Sơ đồ khái quát cơ chế duy trì cân bằng nội môi

- Bộ phận tiếp nhận kích thích: là thụ thể hoặc cơ quan thụ cảm. Bộ phận này tiếp nhận kích thích từ môi trường (trong, ngoài) và hình thành xung thần kinh truyền về bộ phận điều khiển

- Bộ phận điều khiển: là trung ương thần kinh hoặc tuyến nội tiết. Bộ phận này có chức năng điều khiển các hoạt động của các cơ quan bằng cách gửi đi các tín hiệu thần kinh hoặc hoocmôn

- Bộ phận thực hiện: là các cơ quan như thận, gan, phổi, tim, mạch máu… dựa trên tín hiệu thần kinh hoặc hoocmôn từ bộ phận điều khiển để tăng hoặc giảm hoạt động nhằm đưa môi trường trở về trạng thái cân bằng, ổn định

- Những trả lời của bộ phận thực hiện tác động ngược lại đối với bộ phận tiếp nhận kích thích gọi là liên hệ ngược

1.3. Vai trò của thận và gan trong cân bằng áp suất thẩm thấu

a. Vai trò của thận

- Thận tham gia điều hoà cân bằng áp suất thẩm thấu nhờ khả năng tái hấp thụ hoặc thải bớt nước và các chất hoà tan trong máu. - Khi áp suất thẩm thấu trong máu tăng do ăn mặn, đổ nhiều mồ hôi… → thận tăng cường tái hấp thu nước trả về máu, đồng thời động vật có cảm giác khát nước → uống nước vào. → giúp cân bằng áp suất thẩm thấu. - Khi áp suất thẩm thấu trong máu giảm → thận tăng thải nước → duy trì áp suất thẩm thấu.

b. Vai trò của gan

- Gan tham gia điều hoà áp suất thẩm thấu nhờ khả năng điều hoà nồng độ của các chất hoà tan trong máu như glucôzơ… - Sau bữa ăn, nồng độ glucôzơ trong máu tăng cao → tuyến tụy tiết ra insulin, làm cho gan chuyển glucôzơ thành glicôgen dự trữ, đồng thời kích thích tế bào nhận và sử dụng glucôzơ → nồng độ glucôzơ trong máu giảm và duy trì ổn định - Khi đói, do các tế bào sử dụng nhiều glucôzơ → nồng độ glucôzơ trong máu giảm → tuyết tụy tiết ra glucagôn giúp gan chuyển glicôgen thành glucôzơ đưa vào máu → nồng độ glucôzơ trong máu tăng lên và duy trì ổn định

1.4. Vai trò của hệ đệm trong cân bằng pH nội môi

a. pH nội môi

Ở người pH của máu khoảng 7.35 – 7.45 đảm bảo cho các tế bào của cơ thể hoạt động bình thường. Tuy nhiên, các hoạt động của tế bào, các cơ quan luôn sản sinh ra các chất CO2, axit lactic... có thể làm thay đổi pH của máu. Những biến đổi này có thể gây ra những rối loạn hoạt động của tế bào, của cơ quan. Vì vậy cơ thể pH nội môi được duy trì ổn định là nhờ hệ đệm, phổi và thận.

b. Hệ đệm

- Trong máu có các hệ đệm để duy trì pH của máu được ổn định do chúng có thể lấy đi H+ hoặc OH- khi các ion này xuất hiện trong máu

- Hệ đệm bao gồm một axit yếu, ít phân ly và muối kiềm của nó.

+ Trong máu có ba hệ đệm quan trọng là:

• Hệ đệm bicacbonat: H2CO3/ NaHCO3
• Hệ đệm photphat: NaH2PO4/ NaHP
• Hệ đệm protein

c. Cơ chế cân bằng pH nội môi

- Nếu trong các sản phẩm của quá trình trao đổi chất chuyển vào máu chứa nhiều axit thì các hệ đệm sẽ phản ứng với các H+ → giảm H+ trong nội môi.

- Nếu trong các sản phẩm của quá trình trao đổi chất chuyển vào máu chứa nhiều bazo thì các hệ đệm sẽ phản ứng với các OH-→ giảm OH- trong nội môi.

2. Bài tập minh họa

Nêu rõ ý nghĩa của cân bằng nội môi?

Hướng dẫn giải:

- Ý nghĩa cân bằng nội môi:

• Các hệ thống sống dù ở mức độ nào cũng chỉ tồn tại và phát triển khi môi trường bên trong luôn duy trì được sự cân bằng và ổn định, gọi tắt là cân bằng nội môi.
• Sự cân bằng và ổn định đó bao hàm sự cân bằng khối lượng nước, cân bằng về nồng độ các chất như glucôzơ, các ion, các axit amin, các axit béo, các muối khoáng... để duy trì áp suất thẩm thấu, huyết áp và độ pH của môi trường bên trong (nội môi) được ổn định, đảm bảo cho sự tồn tại và thực hiện được chức năng sinh lí của các tế bào cơ thể với sự tham gia của hàng ngàn các enzim khác nhau.

3. Luyện tập

3.1. Bài tập tự luận

Câu 1: Trình bày cơ chế điều hoà nước và muối khoáng của thận?

Câu 2: Trình bày vai trò của gan trong sự điều hoà glucôzơ và prôtêin huyết tương?

Câu 3: Sự điều chỉnh pH của nội môi được thực hiện như thế nào và bằng cách nào?

Câu 4: Trình bày cơ chế điều hòa thân nhiệt (khi trời nóng, lúc trời lạnh, khi hoạt động mạnh)?

3.2. Bài tập trắc nghiệm

Câu 1: Cân bằng nội môi là

A. Duy trì sự cân bằng và ổn định của môi trường trong tế bào. B. Duy trì sự cân bằng và ổn định của môi trường trong mô. C. Duy trì sự cân bằng và ổn định của môi trường trong cơ thể. D. Duy trì sự cân bằng và ổn định của môi trường trong cơ quan.

Câu 2: Ý nào dưới đây không có vai trò chủ yếu đối với sự duy trì ổn định pH máu?

A. Hệ thống đệm máu B. Phổi hấp thu O2 C. Phổi thải CO2 D. Thận thải H+ và HCO3-

Câu 3: Bộ phận tiếp nhận kích thích trong cơ chế duy trì cân bằng nội là

A. Thụ thể hoặc cơ quan thụ cảm B. Trung ương thần kinh hoặc tuyến nội tiết C. Cơ quan sinh sản D. Các cơ quan dinh dưỡng như: Thận, gan, tim, mạch máu...

Câu 4: Mỗi ngày, người cần hàng trăm gam cacbohiđrat. Nhu cầu hằng ngày về hầu hết các vitamin chí tính bằng miligam. Nhu cầu về các vitamin với lượng nhỏ như vậy là vì

A. các vitamin không quan trọng lắm trong trao đổi chất.

B. năng lượng chứa trong các vitamin khá lớn mà ta lại không cần nhiều lắm

C. cơ thể có thể dự trữ hầu hết các vitamin với số lượng lớn.

D. vitamin chỉ đóng vai trò là các yếu tố điều hoà, xúc tác.

E. mọi tế bào đều cần cacbohiđrat, nhưng chỉ một ít tế bào cần vitamin.

Câu 5: Khắng định nào sau đây minh hoạ tốt nhất cân bằng nội môi:

A. Hầu hết người trưởng thành cao 1,5m đến 1,8m.

B. Phổi và ruột non đều có diện tích bề mặt trao đổi rộng

C. Khi nồng độ muối của máu tăng lên, thận phải thải ra nhiêu muối hơn.

D. Mọi tế bào của cơ thể có cùng một kích cỡ giốn2 nhau

E. Khi lượng ôxi trong máu giảm, ta cảm thấy đầu lâng lâng.

3.3. Trắc nghiệm Online

Các em hãy luyện tập bài trắc nghiệm Cân bằng nội môi Sinh học 11 sau để nắm rõ thêm kiến thức bài học.

Trắc Nghiệm

4. Kết luận

- Sau khi học xong bài này các em cần:

• Nắm được khái niệm cân bằng nội môi, vai trò của cân bằng nội môi.
• Hiểu được Sơ đồ điều hoà nội môi và chức năng của các bộ phận
• Nêu được vai trò của gan và thận trong điều hoà cân bằng nội môi

• Tham khảo thêm

• docx Sinh học 11 Bài 1: Sự hấp thụ nước và muối khoáng ở rễ
• docx Sinh học 11 Bài 2: Vận chuyển các chất trong cây
• docx Sinh học 11 Bài 3: Thoát hơi nước
• docx Sinh học 11 Bài 4: Vai trò của các nguyên tố khoáng
• docx Sinh học 11 Bài 5: Dinh dưỡng nitơ ở thực vật
• docx Sinh học 11 Bài 6: Dinh dưỡng nitơ ở thực vật (tiếp theo)
• docx Sinh học 11 Bài 7: Thực hành Thí nghiệm thoát hơi nước và thí nghiệm về vai trò của phân bón
• docx Sinh học 11 Bài 8: Quang hợp ở thực vật
• docx Sinh học 11 Bài 9: Quang hợp ở các nhóm thực vật C3, C4 và CAM
• docx Sinh học 11 Bài 10: Ảnh hưởng của các nhân tố ngoại cảnh đến quang hợp
• doc Sinh học 11 Bài 11: Quang hợp và năng suất cây trồng
• doc Sinh học 11 Bài 12: Hô hấp ở thực vật
• doc Sinh học 11 Bài 13: Thực hành: Phát hiện diệp lục và Carôtenôit
• doc Sinh học 11 Bài 14: Thực hành: Phát hiện hô hấp ở thực vật
• doc Sinh học 11 Bài 15: Tiêu hóa ở động vật
• doc Sinh học 11 Bài 16: Tiêu hóa ở động vật (tiếp theo)
• doc Sinh học 11 Bài 17: Hô hấp ở động vật
• doc Sinh học 11 Bài 18: Tuần hoàn máu
• doc Sinh học 11 Bài 19: Tuần hoàn máu (tiếp theo)
• doc Sinh học 11 Bài 21: Thực hành: Đo một số chỉ tiêu sinh lí ở người
• doc Sinh học 11 Bài 22: Ôn tập chương 1

(6) 198 lượt xem Share Ngày:11/08/2020 Chia sẻ bởi:Xuân Quỳnh TẢI VỀ XEM ONLINE Bài giảng Sinh học 11 Chương 1 Sinh học 11 Chuyển Hoá Vật Chất Và Năng Lượng Sinh học 11

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM

• Sinh học 7 Bài 63: Ôn tập
• Chương trình địa phương (phần tiếng Việt) Ngữ văn 7
• Sinh học 7 Bài 60: Động vật quý hiếm
• Ôn tập phần tiếng Việt (tiếp theo) Ngữ văn 7
• Thư (điện) chúc mừng và thăm hỏi Ngữ văn 9
• Sinh học 7 Bài 59: Biện pháp đấu tranh sinh học
• Công nghệ 7 Ôn tập phần IV: Thủy sản
• Công nghệ 8 Bài 59: Thực hành: Thiết kế mạch điện
• Ôn tập tác phẩm trữ tình (tiếp theo) Ngữ văn 7
• Tổng kết phần văn học (tiếp theo) Ngữ văn 9

Bài học Sinh 11

Chương 1: Chuyển Hoá Vật Chất Và Năng Lượng

• 1 Bài 1: Sự hấp thụ nước và muối khoáng ở rễ
• 2 Bài 2: Vận chuyển các chất trong cây
• 3 Bài 3: Thoát hơi nước
• 4 Bài 4: Vai trò của các nguyên tố khoáng
• 5 Bài 5: Dinh dưỡng nitơ ở thực vật
• 6 Bài 6: Dinh dưỡng nitơ ở thực vật (tt)
• 7 Bài 7: Thực hành Thí nghiệm thoát hơi nước và vai trò của phân bón
• 8 Bài 8: Quang hợp ở thực vật
• 9 Bài 9: Quang hợp ở các nhóm thực vật C3, C4 và CAM
• 10 Bài 10: Ảnh hưởng nhân tố ngoại cảnh đến quang hợp
• 11 Bài 11: Quang hợp và năng suất cây trồng
• 12 Bài 12: Hô hấp ở thực vật
• 13 Bài 13: Thực hành: Phát hiện diệp lục và Carôtenôit
• 14 Bài 14: Thực hành: Phát hiện hô hấp ở thực vật
• 15 Bài 15: Tiêu hóa ở động vật
• 16 Bài 16: Tiêu hóa ở động vật (tiếp theo)
• 17 Bài 17: Hô hấp ở động vật
• 18 Bài 18: Tuần hoàn máu
• 19 Bài 19: Tuần hoàn máu (tiếp theo)
• 20 Bài 20: Cân bằng nội môi
• 21 Bài 21: Thực hành: Đo một số chỉ tiêu sinh lí ở người
• 22 Bài 22: Ôn tập chương 1

Chương 2: Cảm Ứng

• 1 Bài 23: Hướng động
• 2 Bài 24: Ứng động
• 3 Bài 25: Thực hành: Hướng động
• 4 Bài 26: Cảm ứng ở động vật
• 5 Bài 27: Cảm ứng ở động vật (tiếp theo)
• 6 Bài 28: Điện thế nghỉ
• 7 Bài 29: Điện thế hoạt động và sự lan truyền xung thần kinh
• 8 Bài 30: Truyền tin qua Xináp
• 9 Bài 31: Tập tính của động vật
• 10 Bài 32: Tập tính của động vật (Tiếp theo)
• 11 Bài 33: Thực hành: Xem phim về tập tính của động vật

Chương 3: Sinh Trưởng Và Phát Triển

• 1 Bài 34: Sinh trưởng ở thực vật
• 2 Bài 35: Hooc môn ở thực vật
• 3 Bài 36: Phát triển ở thực vật có hoa
• 4 Bài 37: Sinh trưởng và phát triển ở động vật
• 5 Bài 38: Các nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của động vật
• 6 Bài 39: Các nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của động vật (tt)
• 7 Bài 40: Thực hành: Xem phim về sinh trưởng và phát triển ở động vật

Chương 4: Sinh Sản

• 1 Bài 41: Sinh sản vô tính ở thực vật
• 2 Bài 42: Sinh sản hữu tính ở thực vật
• 3 Bài 43: Thực hành: Nhân giống vô tính ở thực vật bằng giâm, chiết, ghép
• 4 Bài 44: Sinh sản vô tính ở động vật
• 5 Bài 45: Sinh sản hữu tính ở động vật
• 6 Bài 46: Cơ chế điều hòa sinh sản
• 7 Bài 47: Điều khiển sinh sản ở động vật và sinh đẻ có kế hoạch ở người
• 8 Bài 48: Ôn tập chương II, III, IV

Thông báo

× Bạn vui lòng đăng nhập trước khi sử dụng chức năng này Bỏ qua Đăng nhập ATNETWORK ATNETWORK ×