Sinh Học 9 Bài 50: Hệ Sinh Thái

https://www.elib.vn/hoc-tap/

1. Trang chủ
2. Học tập
3. Bài học
4. Bài học lớp 9

Sinh học 9 Bài 50: Hệ sinh thái (7) 280 lượt xem Share

Qua nội dung Bài 50: Hệ sinh thái giúp các em tìm hiểu nội dung về Khái niệm Hệ sinh thái, mối quan hệ tác động qua lại của các quần thể sinh vật trong hệ sinh thái. Từ đó giải thích ý nghĩa của biện pháp nông nghiệp nâng cao năng suất cây trồng đang sử dụng rộng rãi hiện nay.

Mục lục nội dung

1. Tóm tắt lý thuyết

1.1. Định nghĩa

1.2. Chuỗi thức ăn và lưới thức ăn

2. Bài tập minh họa

3. Luyện tập

3.1. Bài tập tự luận

3.2. Bài tập trắc nghiệm

4. Kết luận

1. Tóm tắt lý thuyết

1.1. Định nghĩa

- Hệ sinh thái bao gồm quần xã sinh vật và khu vực sống của quần xã đó (sinh cảnh).

- Trong hệ sinh thái, các sinh vật luôn tác động lẫn nhau và tác động lại với các nhân tố vô sinh của môi trường tạo thành 1 hệ thống hoàn chỉnh và tương đối ổn định.

- Một hệ sinh thái hoàn chỉnh có các thành phần chủ yếu sau:

• Các thành phần vô cơ như: đất đá, nước, chất khoáng, …
• Sinh vật sản xuất: thực vật.
• Sinh vật tiêu thụ: động vật ăn thực vật và động vật ăn thịt.
• Sinh vật phân giải.

1.2. Chuỗi thức ăn và lưới thức ăn

a. Chuỗi thức ăn

- Chuỗi thức ăn là một dãy nhiều loài sinh vật có quan hệ đinh dưỡng với nhau. Mỗi loài trong chuỗi thức ăn vừa là sinh vật tiêu thụ mắt xích phía sau, vừa là sinh vật bị mắt xích phía trước tiêu thụ.

+ Ví dụ: Cây xanh → Sâu → Bọ ngựa

b. Lưới thức ăn

- Lưới thức ăn là một tặp hợp các chuỗi thức ăn có chung nhiều mắt xích tồn tại trong một hệ sinh thái.

- Nhận xét: trong tự nhiên, 1 loài sinh vật không chỉ tham gia vào 1 chuỗi thức ăn mà đồng thời tham gia vào nhiều chuỗi thức ăn khác nhau.

- Các chuỗi thức ăn có nhiều mắt xích chung tạo thành 1 lưới thức ăn.

- Một lưới thức ăn hoàn chỉnh gồm 3 thành phần:

• Sinh vật sản xuất.
• Sinh vật tiêu thụ.
• Sinh vật phân giải.

- Vai trò của các sinh vật trong lưới thức ăn

• Sinh vật sản xuất: tổng hợp các chất hữu cơ từ các chất vô cơ (thực vật, tảo …)
• Sinh vật tiêu thụ: động vật ăn hoặc kí sinh trên thực vật, động vật ăn hoặc kí sinh trên động vật: sử dụng các chất hữu cơ
• Sinh vật phân giải: gồm vi khuẩn, nấm … phân giải các chất hữu cơ (xác động vật, thực vật …) thành các chất vô cơ

- Có sự tuần hoàn vật chất kèm theo năng lượng trong hệ sinh thái.

- Lưu ý: có 2 dạng chuỗi thức ăn

+ Mở đầu bằng sinh vật sản xuất

• Ví dụ: cỏ - sâu – chim sâu – cầy – đại bàng – vi khuẩn

+ Mở đầu bằng sinh vật phân hủy

• Mùn bã hữu cơ – giun đất – gà – quạ - vi khuẩn

2. Bài tập minh họa

Bài 1: Hãy cho ví dụ về một hệ sinh thái, phân tích các thành phần sinh thái đó

Hướng dẫn giải:

- Ví dụ hệ sinh thái nước đứng ở một ao, gồm có các thành phần chính

• Sinh vật sản xuất: rong, bèo, cây thủy sinh, tảo hiển vi.
• Sinh vật tiêu thụ cấp 1: cá nhỏ ăn rong, bèo. tôm, động vật nổi, tép, cua.
• Sinh vật tiêu thụ cấp 2: cá to, vừa.
• Sinh vật tiêu thụ cấp 3: cá lớn.
• Sinh vật phản giải: vi sinh vật.

Bài 2: Trong tự nhiên có những nhóm hệ sinh thái chính nào?

Hướng dẫn giải:

- Trong tự nhiên có 3 nhóm hệ sinh thái chính sau đây:

• Nhóm hệ sinh thái trên cạn (hệ sinh thái rừng nhiệt đới, sa mạc, thảo nguyên...).
• Nhóm hệ sinh thái nước mặn (hệ sinh thái ven biển, rừng ngập mặn...).
• Nhóm hệ sinh thái nước ngọt (hệ sinh thái nước đứng, nước chảy...).

3. Luyện tập

3.1. Bài tập tự luận

Câu 1: Hãy vẽ một lưới thức ăn trong đó có các sinh vật: Cây cỏ, bọ rùa, ếch nhái, rắn, châu chấu, diều hâu, nấm, vi sinh vật, cáo, gà rừng, dê, hổ. Một số gợi ý về thức ăn như sau:

- Cây cỏ là thức ăn của bọ rùa, châu chấu

- Ếch nhái ăn bọ rùa, châu chấu

- Rắn ăn ếch nhái, châu chấu

- Gà ăn cây cỏ và châu chấu

- Cáo ăn thịt gà

- ... (Dựa vào kiến thức đã biết trong các lớp trước và trong thực tế, em hãy đưa ra thêm về quan niệm hệ thức ăn có thể có của các loài còn lại và vẽ toàn bộ một lưới thức ăn).

Câu 2: Hệ sinh thái là gì?

Câu 3: Trong tự nhiên có những nhóm hệ sinh thái chính nào?

Câu 4: Giả sử một quần xã có các sinh vật sau: cỏ, thỏ, dê, chim ăn sâu, sâu hại thực vật, cáo, hổ, mèo rừng, vi sinh vật.

Hãy vẽ sơ đồ các chuỗi thức ăn và lưới thức ăn có thể có trong quần xã đó.

3.2. Bài tập trắc nghiệm

Câu 1: Yếu tố nào xảy ra sau đây dẫn đến các cá thể cùng loài phải tách nhóm?

A. Nguồn thức ăn trong môitrường dồi dào

B. Chỗ ở đầy đủ, thậm chí thừa thãi cho các cá thể

C. Số lượng cá thể trong bầy tăng lên quá cao

D. Vào mùa sinh sản và các cá thể khác giới tìm về với nhau

Câu 2: Hiện tượng các cá thể tách ra khỏi nhóm dẫn đến kết quả là:

A. Làm tăng khả năng cạnh tranh giữa các cá thể

B. Làm cho nguồn thức ăn cạn kiệt nhanh chóng

C. Hạn chế sự cạnh tranh giữa các các thể

D. Tạo điều kiện cho các cá thể hỗ trợ nhau tìm mồi có hiệu quả hơn

Câu 3: Hai hình thức quan hệ chủ yếu giữa các sinh vật khác loài là:

A. Quan hệ hỗ trợ và quan hệ đối địch

B. Quan hệ cạnh tranh và quan hệ ức chế

C. Quan hệ đối địch và quan hệ ức chế

D. Quan hệ hỗ trợ và quan hệ quần tụ

Câu 4: Quan hệ cộng sinh là:

A. Hai loài sống với nhau, loài này tiêu diệt loài kia

B. Hai loài sống với nhau và cùng có lợi

C. Hai loài sống với nhau và gây hại cho nhau

D. Hai loài sống với nhau và không gây ảnh hưởng cho nhau

Câu 5: Thí dụ dưới đây biểu hiện quan hệ đối địch là:

A. Tảo và nấm sống với nhau tạo thành địa y

B. Vi khuẩn sống trong nốt sần của rễ cây họ đậu

C. Cáo đuổi bắt gà

D. Sự tranh ăn cỏ của các con bò trên đồng cỏ.

4. Kết luận

Sau khi học xong bài này học sinh cần nắm được những yêu cầu sau:

• Học sinh diễn đạt được khái niệm hệ sinh thái,nhận biết được hệ sinh thái trong tự nhiên lấy được ví dụ minh họa các kiểu hệ sinh thái trong tự nhiên.
• Nhận biết được khái niệm chuỗi thức ăn và lưới thức ăn.
• Giải thích ý nghĩa của biện pháp nông nghiệp nâng cao năng suất cây trồng đang sử dụng rộng rãi hiện nay.

• Tham khảo thêm

• doc Sinh học 9 Bài 47: Quần thể sinh vật
• doc Sinh học 9 Bài 48: Quần thể người
• doc Sinh học 9 Bài 49: Quần xã sinh vật
• doc Sinh học 9 Bài 51-52: Thực hành: Hệ sinh thái

(7) 280 lượt xem Share Ngày:21/08/2020 Chia sẻ bởi:Hoang Oanh Nguyen TẢI VỀ XEM ONLINE Bài giảng Sinh học 9 Chương 2 Sinh học 9 Hệ Sinh Thái Sinh học 9

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM

• Sinh học 7 Bài 63: Ôn tập
• Chương trình địa phương (phần tiếng Việt) Ngữ văn 7
• Sinh học 7 Bài 60: Động vật quý hiếm
• Ôn tập phần tiếng Việt (tiếp theo) Ngữ văn 7
• Sinh học 7 Bài 59: Biện pháp đấu tranh sinh học
• Công nghệ 7 Ôn tập phần IV: Thủy sản
• Công nghệ 8 Bài 59: Thực hành: Thiết kế mạch điện
• Ôn tập tác phẩm trữ tình (tiếp theo) Ngữ văn 7
• Sinh học 7 Bài 58: Đa dạng sinh học (tiếp theo)
• Công nghệ 7 Bài 56: Bảo vệ môi trường và nguồn lợi thủy sản

Bài học Sinh 9

Chương 1: Các Thí Nghiệm Của Menđen

• 1 Bài 1: Menden và di truyền học
• 2 Bài 2: Lai một cặp tính trạng
• 3 Bài 3: Lai một cặp tính trạng (tt)
• 4 Bài 4: Lai hai cặp tính trạng
• 5 Bài 5: Lai hai cặp tính trạng (tt)
• 6 Bài 6: TH Tính xác suất xuất hiện các mặt của đồng kim loại
• 7 Bài 7: Bài tập chương I

Chương 2: Nhiễm Sắc Thể

• 1 Bài 8: Nhiễm sắc thể
• 2 Bài 9: Nguyên phân
• 3 Bài 10: Giảm phân
• 4 Bài 11: Phát sinh giao tử và thụ tinh
• 5 Bài 12: Cơ chế xác định giới tính
• 6 Bài 13: Di truyền liên kết
• 7 Bài 14: Thực hành: Quan sát hình thái cấu trúc nhiễm sắc thể

Chương 3: ADN Và Gen

• 1 Bài 15: ADN
• 2 Bài 16: ADN và Bản chất của gen
• 3 Bài 17: Mối quan hệ giữa gen và ARN
• 4 Bài 18: Prôtêin
• 5 Bài 19: Mối quan hệ giữa gen và tính trạng
• 6 Bài 20: Thực hành: Quan sát và lắp mô hình ADN

Chương 4: Biến Dị

• 1 Bài 21: Đột biến gen
• 2 Bài 22: Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể
• 3 Bài 23: Đột biến số lượng nhiễm sắc thể
• 4 Bài 24 : Đột biến số lượng nhiễm sắc thể (tt)
• 5 Bài 25: Thường biến
• 6 Bài 26: Thực hành: Nhận biết một vài dạng đột biến
• 7 Bài 27: Thực hành: Quan sát thường biến

Chương 5: Di Truyền Học Người

• 1 Bài 28: Phương pháp nghiên cứu di truyền người
• 2 Bài 29 Bệnh và tật di truyền ở người
• 3 Bài 30: Di truyền học với con người

Chương 6: Ứng Dụng Di Truyền

• 1 Bài 31: Công nghệ tế bào
• 2 Bài 32: Công nghệ gen
• 3 Bài 33: Gây đột biến nhân tạo trong chọn giống
• 4 Bài 34: Thoái hóa do tự thụ phấn và do giao phối gần
• 5 Bài 35: Ưu thế lai
• 6 Bài 36: Các phương pháp chọn lọc
• 7 Bài 37: Thành tựu chọn giống ở Việt Nam
• 8 Bài 38: Thực hành: Tập dượt thao tác giao phấn
• 9 Bài 39: Thực hành: Tìm hiểu thành tựu chọn giống vật nuôi và cây trồng
• 10 Bài 40: Ôn tập học phần Di Truyền và Biến Dị

Chương 1: Sinh Vật Và Môi Trường

• 1 Bài 41: Môi trường và các nhân tố sinh thái
• 2 Bài 42: Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống sinh vật
• 3 Bài 43: Ảnh hưởng của nhiệt độ và độ ẩm lên đời sống sinh vật
• 4 Bài 44: Ảnh hưởng lẫn nhau giữa các sinh vật
• 5 Bài 45-46: TH: Tìm hiểu môi trường và ảnh hưởng của một số nhân tố sinh thái lên đời sống sinh vật

Chương 2: Hệ Sinh Thái

• 1 Bài 47: Quần thể sinh vật
• 2 Bài 48: Quần thể người
• 3 Bài 49: Quần xã sinh vật
• 4 Bài 50: Hệ sinh thái
• 5 Bài 51-52: Thực hành: Hệ sinh thái

Chương 3: Con Người, Dân Số Và Môi Trường

• 1 Bài 53: Tác động của con người đối với môi trường
• 2 Bài 54: Ô nhiễm môi trường
• 3 Bài 55: Ô nhiễm môi trường (tiếp theo)
• 4 Bài 56-57: Thực hành: Tìm hiểu tình hình môi trường ở địa phương

Chương 4: Bảo Vệ Môi Trường

• 1 Bài 58: Sử dụng hợp lí tài nguyên thiên nhiên
• 2 Bài 59: Khôi phục môi trường và giữ gìn thiên nhiên hoang dã
• 3 Bài 60: Bảo vệ đa dạng các hệ sinh thái
• 4 Bài 61: Luật bảo vệ môi trường
• 5 Bài 62: TH: Vận dụng Luật Bảo vệ môi trường vào việc BV môi trường ở địa phương
• 6 Bài 63: Ôn tập phần sinh vật và môi trường
• 7 Bài 64: Tổng kết chương trình toàn cấp
• 8 Bài 65: Tổng kết chương trình toàn cấp (tiết 2)
• 9 Bài 66: Tổng kết chương trình toàn cấp (tiết 3)

Thông báo

× Bạn vui lòng đăng nhập trước khi sử dụng chức năng này Bỏ qua Đăng nhập ATNETWORK ATNETWORK ×