Sinh Vật Nhân Sơ Là Gì? Các đặc Trưng Của Sinh Vật Nhân Sơ

Sinh vật nhân sơ là gì?

Sinh vật nhân sơ hay sinh vật tiền nhân hoặc sinh vật nhân nguyên thủy là nhóm sinh vật mà tế bào không có màng nhân. Tuy nhiên, trong tế bào của một số loài, ADN được bao bọc bởi một màng đơn. Đặc điểm chính để so sánh với các sinh vật nhân sơ và nhân thực được các nhà sinh học phân tử thường sử dụng là trình tự cấu trúc gen mã hóa cho rRNA.

Sinh vật nhân sơ cũng không có các bào quan và cấu trúc nội bào điển hình của tế bào eukaryote. Hầu hết các chức năng của các bào quan như ty thể, lục lạp, bộ máy golgi được tiến hành trên màng sinh chất.

Cấu tạo của tế bào sinh vật nhân sơ

Sinh vật nhân sơ có 3 vùng cấu trúc chính là: tiên mao tiêm mao, hay lông nhung - là các protein bám trên bề mặt tế bào

Vỏ tế bào bao gồm capsule, thành tế bào và màng sinh chất.

Các đặc trưng của sinh vật nhân sơ

Tế bào chất của sinh vật nhân sơ là phần dịch lỏng chiếm hầu hết thể tích tế bào, khuếch tán vật chất và chứa các hạt ribosome nằm tự do trong tế bào.

Màng sinh chất là lớp phospholipid kép phân tách phần tế bào chất với môi trường xung quanh. Màng sinh học này có tính bán thấm, hay còn gọi là thấm có chọn lọc.

Màng sinh chất có một phần gấp nếp được gọi là mezosome, là điểm đính của ADN vùng nhân khi xảy ra phân bào, mezosome có mang ezyme hô hấp nên có chức năng hô hấp thiếu khí.

Hầu hết các sinh vật nhân sơ đều có thành tế bào (trừ Mycoplasma, Thermoplasma (archaea), và Planctomycetales. Chúng được cấu tạo từ peptidoglycan và hoạt động như một rào cản phụ để chọn lọc những chất vào ra tế bào. Thành tế bào cũng giúp vi khuẩn giữ nguyên hình dạng và không bị tác động của áp suất thẩm thấu trong môi trường nhược trương.

Vỏ nhầy capsule là rào cản phụ giúp bảo vệ tế bào, chọn lọc các chất ra vào tế bào.

Nhiễm sắc thể của sinh vật nhân sơ thường là một phân tử ADN trần dạng vòng (trừ vi khuẩn Borrelia burgdorferi gây bệnh Lyme). Mặc dù không phải có cấu trúc nhân hoàn chỉnh, ADN được cô đặc trong hạch nhân→Nhân không có màng nhân (vùng nhân, hạch nhân). Tế bào sinh vật nhân sơ còn chứa những cấu trúc ADN ngoài nhiễm sắc thể gọi là plasmid, nó cũng có dạng vòng nhưng nhỏ hơn ADN nhiễm sắc thể. Trên các plasmid thường chứa các gene có chức năng bổ sung, ví dụ gene kháng sinh

Cấu tạo thành tế bào sinh vật nhân sơ

Sinh vật nhân sơ mang các tiên mao giúp tế bào di chuyển chủ động trong môi trường.

Kích thước nhỏ, từ 1 đến 10 µm, khoảng 1/10 tế bào nhân thực.

Tỉ lệ S/V lớn mức 100% diện tích tế bào tiếp xúc môi trường tạo ra sự trao đổi chất nhanh nên sinh sản, sinh trưởng nhanh từ đó mà việc phân bố rộng trong các loại môi trường.