SKKN Lập Trình Và Sử Dụng Thí Nghiệm Mô Phỏng Vật Lý Nhằm Tăng ...

Vật lý là một bộ môn khoa học thực nghiệm, làm thế nào để dạy học tốt môn vật lý ở bậc trung học phổ thông, đồng thời bắt kịp được những đổi mới trong chương trình sách giáo khoa năm 2020, đó là trăn trở của các giáo viên dạy học vật lý hiện nay.

Môn vật lý đòi hỏi phải có kiến thức cơ bản về toán học; đồng thời là một môn khoa học tương đối đặc thù liên quan đến hiện tượng và các quy luật tự nhiên. Để dạy học tốt môn vật lý, học sinh tiếp thu tốt môn học này, đòi hỏi giáo viên phải có óc quan sát nhất định, giáo dục cho học sinh cách thức làm thế nào để quan sát được các hiện tượng theo quy luật, đúc kết ra những kết luận nhất định gắn trực tiếp với lý thuyết đã học [4].

Nhiều giáo viên phổ thông đang hướng học sinh nhầm lẫn hình thức giữa vật lý và toán học, tức là chỉ cung cấp cho các em các tư liệu về công thức mà không làm rõ bản chất vật lý. Muốn dạy tốt môn vật lý ở bậc trung học, cung cấp cho học sinh cách thức quan sát được hiện tượng tốt nhất, giáo viên phải biết hình thức hóa các bài toán đó bằng các thí nghiệm có sẵn.

Tuy nhiên, để dùng các thí nghiệm đó, giáo dục trực quan hiệu quả cho học sinh thì có lẽ chưa nhiều giáo viên làm được. Để quá trình giảng dạy môn vật lý phổ thông được tốt hơn, chúng ta cần có thêm nhiều thời gian dành cho thực nghiệm, ngoài việc học trên lớp, học sinh cần có thêm một lượng giờ nhất định nào đó để hoàn thiện các bài toán về thí nghiệm, coi thí nghiệm là một phần của môn vật lý. Xin nhấn mạnh, để giáo viên dạy tốt và học sinh tiếp thu tốt môn vật lý, cần phải có thực nghiệm và đưa thực nghiệm đó vào môn học là cần thiết đối với chương trình phổ thông.

Điều quan trọng là phải làm thế nào để hướng dẫn học sinh có được sự mày mò và đam mê nhất định, thí nghiệm do các em tự làm là chính. Bên cạnh các bộ thí nghiệm có sẵn của nhà trường, học sinh có thể tự sáng tạo thêm các thí nghiệm hấp dẫn khác gắn với thực tiễn địa phương và vùng miền.