Số Phận 3 Đàn Xã Tắc Nổi Tiếng Việt Nam - Kiến Thức

Kho tri thức Số phận 3 Đàn Xã Tắc nổi tiếng Việt Nam Tiểu Phong (tổng hợp) 28/04/2013 06:30

Thế nào là Đàn Xã Tắc?

Thuở xưa, bất cứ một triều đại nào, trước khi tạo dựng cơ đồ, việc đầu tiên là lập Đàn Xã Tắc. Đinh Tiên Hoàng khi dựng lên nước Đại Việt, đã thực hiện cả hai việc gần như đồng thời "lập Xã Tắc và tôn hiệu là Đại Thắng Minh Hoàng Đế". Vua Lý Thái Tông cũng lập Đàn Xã Tắc vào năm Mậu Tý (1048). Trong Từ điển Hán Việt, tác giả Đào Duy Anh phân tích: “Xã tắc” có nghĩa là “Thuở xưa dựng nước (...). Dân cần có đất ở nên lập nền xã để tế thần hậu thổ, dân cần có lúa ăn, nên lập nền tắc để tế thần nông. Mất nước thì mất xã tắc, nên xã tắc cũng có nghĩa là quốc gia”. Giáo sư sử học Lê Văn Lan cũng cho rằng: “Từ xa xưa, không chỉ đối với người dân, mà ngay cả các vương triều, kinh đô Việt Nam và Trung Hoa, đàn Xã Tắc có vị trí vô cùng thiêng liêng. Giữ gìn, bảo tồn đàn Xã Tắc cũng chính là giữ gìn Sơn hà Xã Tắc”. Các nhà sử học cho biết, Việt Nam có 3 Đàn Xã Tắc. Một là Đàn Xã Tắc nhà Đinh tại Hoa Lư. Sách Đại Việt sơ lược chép về việc Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi và định đô có đoạn: “Đến năm thứ nhất niên hiệu Khai Bảo (968) đời vua Triệu là Tống Thái Tổ, vương xưng Hoàng đế ở động Hoa Lư. Rồi dựng cung điện, chế triều nghi, sắp đặt trăm quan, lập xã tắc và tôn hiệu là Đại Thắng Minh Hoàng Đế”.

Đàn Xã Tắc nhà Lý tại ngõ Xã Đàn 1, phường Nam Đồng, Đống Đa, Hà Nội.

Hai là Đàn Xã Tắc nhà Lý tại Thủ đô Hà Nội. Theo nhà Hà Nội học Nguyễn Vinh Phúc, Đàn Xã Tắc được coi là một trong những di tích quan trọng vào bậc nhất của Thăng Long xưa, được lập từ thời vua Lý Thái Tông (năm Mậu Tý 1048) tại ngõ Xã Đàn 1, phường Nam Đồng, Đống Đa, Hà Nội. Và, ba là Đàn Xã Tắc nhà Nguyễn tại Huế được dựng vào năm Gia Long thứ 5 (tức năm 1806) bên trong Kinh thành Huế (trước đây thuộc xã Hữu Niên, sau là phường Ngưng Tích), thuộc địa phận phường Thuận Hòa (TP Huế ngày nay). Các Đàn Xã Tắc được dựng lên để tiến hành các nghi lễ cầu thần đất và lúa giúp quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, do đích thân nhà vua hoặc một vị đại thần thay mặt vua tiến hành thực hiện.

Số phận 3 Đàn Xã Tắc Việt Nam

Việt Nam có 3 Đàn Xã Tắc tại Huế, Hoa Lư và Hà Nội. Theo thời gian và những biến động của lịch sử, các Đàn Xã Tắc gần như đã mất dấu hoàn toàn. Về mặt niên đại, Đàn Xã Tắc ở Hoa Lư được xem là cổ nhất vì được xây dựng năm thứ nhất niên hiệu Khai Bảo (968) đời vua Triệu là Tống Thái Tổ. Tuy nhiên, cho đến thời điểm này thì phần lớn các di tích cung điện thế kỷ X tại Hoa Lư vẫn chưa được phát hiện. Cũng chính vì lẽ đó, Đàn Xã Tắc ở Nam Đồng (Đống Đa, Hà Nội) ngày nay được đánh giá là công trình kiến trúc cổ nhất của nước ta, không có công trình cổ nào trên cả nước có thể sánh được về ý nghĩa và độ dài lịch sử...

Công tác khảo cổ tại khu vực Đàn Xã Tắc năm 2006.

Di tích lịch sử Đàn Xã Tắc (Hà Nội) được phát hiện năm 2006 khi triển khai thực hiện đường vành đai 1 đi qua khu vực Kim Liên. Theo các chuyên gia khảo cổ, các nhà sử học thì Đàn Xã Tắc được xây dựng giữa thế kỷ XI. Do đó, đây là công trình có ý nghĩa rất lớn về mặt lịch sử, tâm linh. Ngoài ra, nơi đây còn phát hiện tầng văn hóa Phùng Nguyên, là di chỉ thời đại đồ đồng đầu tiên được phát hiện trong nội thành Hà Nội. Với những dày đặc tầng văn hóa của nhiều thời kỳ thuộc lịch sử Trung đại như vậy, ngày 7/12/2007, bộ VH-TT&DL đã xếp hạng khu di tích khảo cổ học đàn tế Xã Tắc là di tích lịch sử quốc gia. Việc khoanh vùng khu vực bảo vệ di tích được áp dụng theo quy định tại Điều 32 chương IV của Luật Di sản Văn hóa và Điều 16, chương III Nghị định số 92/2001/NĐ-CP ngày 11/11/2002 của Chính phủ, quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Di sản Văn hóa. Cuối tháng 3/2013, ban Quản lý các dự án trọng điểm giao thông đô thị Hà Nội đã đưa ra phương án kiến trúc cầu vượt trục giao thông ngã năm Ô Chợ Dừa nhằm hạn chế giải phóng mặt bằng, cầu sẽ đi sát phạm vi bảo tồn Đàn Xã Tắc và nhà dân. Mố cầu nằm ngoài di tích, còn mặt cầu có một phần chạy qua di tích này. Theo chủ đầu tư, cầu vượt dự kiến khởi công trong năm nay và hoàn thành vào năm 2015. Trước nguy cơ Đàn Xã Tắc bị xâm hại, các nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa và nhiều người dân có ý kiến phản đối. Ông Phan Đình Tân, phát ngôn bộ VH-TT&DL, cho biết quan điểm: “Bộ không cho phá Đàn Xã Tắc và không ai có quyền làm chuyện đó”. Các nhà nghiên cứu văn hóa cũng phản đối việc xâm hại di tích và cho rằng, không vì mục tiêu phát triển đất nước mà bất chấp tất cả. Song, cũng có một số ý kiến nghi ngờ việc tồn tại Đàn Xã Tắc ở bùng binh ngã 5 Ô Chợ Dừa.

Đàn Xã Tắc Huế chụp năm 1914. Ảnh: Wikipedia

Trong các di tích Đàn Xã Tắc tại Việt Nam, Đàn Xã Tắc tại TP Huế còn tương đối nguyên vẹn hơn cả. Đàn Xã Tắc ở Huế được xây dưới thời vua Gia Long vào tháng 4 năm 1806 để tế cúng thần đất (xã) và thần ngũ cốc (tắc). Ví trí Đàn Xã Tắc nằm tại phường Thuận Hòa, thành nội Huế. Khi đó, triều đình nhà Nguyễn đã huy động tất cả dinh trấn trong cả nước cống đất sạch để đắp đàn. Sau khi Đàn Xã Tắc được xây dựng xong, triều đình nhà Nguyễn rất chú trọng việc cúng tế ở đàn. Ý nghĩa của việc tế lễ đàn Xã Tắc cũng quan trọng không kém việc tế ở đàn Nam Giao và cùng được xếp ở bậc đại tự (trong ba bậc đại tự, trung tự và quần tự). Theo qui định của triều Nguyễn, vào các năm Tý, Ngọ, Mão, Dậu, vua “ngự giá” làm lễ tế Đàn Xã Tắc, những năm còn lại các ban đại thần thay nhau thực hiện công việc này. Từ thời Minh Mạng trở đi, triều đình tổ chức cúng tế đàn Xã Tắc mỗi năm hai lần vào tháng 2 và tháng 8 âm lịch. Cả 13 đời vua Nguyễn nói chung đều thân hành đến làm chủ lễ ở Đàn Xã Tắc. Đàn Xã Tắc cùng với Đàn Nam Giao nắm giữ một nhiệm vụ hết sức quan trọng trong triều đình nhà Nguyễn - là cầu nối giữa vua, quan với thánh thần, giữa dân chúng với vua của mình. Việc trùng tu di tích đàn Xã Tắc đã cơ bản hoàn thành và công tác tổ chức lễ tế đã được Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tiến hành theo một lộ trình kéo dài nhiều năm theo định hướng khôi phục lại một cách toàn diện cả đàn tế và lễ tế quy mô như ngày xưa. Trung tâm cũng đang xây dựng hồ sơ khoa học về lễ tế Xã Tắc, tiến tới các thủ tục xin công nhận là Di sản Văn hoá Phi vật thể Đại diện của nhân loại. * Mời độc giả đón đọc kỳ 2: Hé lộ những ẩn ý linh thiêng trong lễ tế Đàn Xã Tắc

TIN BÀI LIÊN QUAN:

• Chuyên gia khảo cổ nói về vị trí Đàn Xã Tắc?
• Cầu vượt hứng thì làm, cầu tạm thích thì phá?
• Rất "chướng" nếu xây cầu vượt lên trên đàn tế
• Xây cầu vượt, phá dỡ cầu bộ hành là lỗi quy hoạch
• Hà Nội xây cầu vượt 4 làn qua đàn thiêng Xã Tắc

BÀI ĐANG ĐỌC NHIỀU:

• 

  "Lộ" bí kíp luôn là trinh nữ của mỹ nhân cổ đại

• 

  Lính Mỹ lỉnh kỉnh quân trang trong chiến tranh VN

• 

  Ảnh tố cáo tội ác của Mỹ trong chiến tranh VN

#Đàn Xã Tắc #di tích #cầu vượt #lễ tế #số phận #vua chúa

Đọc nhiều nhất

Tại sao năm 2148 người Việt có thể đón hai Tết Nguyên đán?

Năm 2148 dự kiến xuất hiện hai tháng Giêng âm lịch, tạo ra khả năng đón hai Tết Nguyên đán, phản ánh sự phức tạp của chu kỳ thiên văn và lịch truyền thống.

Bất ngờ phát hiện tàu cổ 'ngự' trên vách đá 3.000 năm trước

Một khám phá bên dưới Kolsåstoppen, một ngọn đồi phủ đầy rừng cây ở Na Uy, đã thu hút sự chú ý bởi các hình khắc trên đá được tạo ra cách đây 3.000 năm trước.

Đêm 'kinh hoàng' của hoàng đế Napoleon trong kim tự tháp Ai Cập

Hoàng đế Napoleon danh tiếng của nước Pháp từng ngủ qua đêm trong kim tự tháp ở Ai Cập. Sau khi thức dậy, sắc mặt của ông trắng bệch, thất thần.

Quả trứng chứa đầy vàng 2.000 năm tuổi khiến chuyên gia sửng sốt

Một quả trứng chứa đầy những đồng tiền vàng 2.000 năm tuổi được phát hiện gây ngạc nhiên các chuyên gia.

4 loại cây cảnh cứ mỗi lần ra hoa lại mang điềm lành

Dân gian quan niệm khi cây cảnh này nở hoa chính là "điềm lành", báo hiệu tài lộc và đại hỷ sắp đến với gia chủ.

Bí mật thuyền gỗ chở đầy vũ khí còn lưu đầy dấu vân tay

Khi nghiên cứu con thuyền Hjortspring có niên đại hơn 2.000 năm tuổi, các chuyên gia có những phát hiện quan trọng, bao gồm dấu vân tay người trong cặn hắc ín.

Bộ lịch thiên văn chính xác đến hàng nghìn năm của văn minh Maya

Giữa rừng rậm Trung Mỹ, người Maya đã xây dựng một hệ thống lịch thiên văn chính xác khiến khoa học hiện đại phải kinh ngạc.

Giai thoại sinh vật nửa người nửa ngựa nổi tiếng thần thoại Hy Lạp

Trong thần thoại Hy Lạp, nhân mã được mô tả là sinh vật nửa người nửa ngựa. Họ thường được mô tả cộc cằn, thô lỗ nhưng cũng có nhân mã thông minh, tử tế.

Vườn quốc gia Canaima hé lộ bí mật nền văn hóa cổ xưa

Các di chỉ nghệ thuật khắc đá mới phát hiện tại Canaima có thể là bằng chứng về một nền văn minh bí ẩn tồn tại hơn 4.000 năm trước.

Loài cây lá nhỏ mang năng lượng bình an, tĩnh tại hiếm có

Được ví như “Rolls Royce của tre cảnh”, loài cây này chinh phục giới chơi cây bởi từng chiếc lá mang năng lượng bình an, giúp không gian sống trở nên tĩnh tại.

Đừng bỏ lỡ

Tại sao năm 2148 người Việt có thể đón hai Tết Nguyên đán?

6 việc không làm khi tỉa chân nhang nếu muốn gia đạo yên ấm

Hội chữ Xuân Văn Miếu 2026 hút khách xin chữ ngày cận Tết

Đúng đêm Giao thừa, 3 tuổi Thần Tài rót lộc, phút chốc đổi đời

Hyundai Elantra 2027 lộ thiết kế "dị biệt" gây tranh cãi

TIÊU ĐIỂM

TUYỂN SINH ĐẠI HỌC 2025

Bộ GD-ĐT dự kiến giới hạn thí sinh đăng ký tối đa 10 nguyện vọng đại học

Chuyên gia đề nghị không bỏ xét học bạ, siết chặt đầu ra

Chuyên gia lý giải sai sót trong tuyển sinh đại học năm 2025

AN TOÀN THỰC PHẨM

Nhiều địa phương xảy ra ngộ độc Botulinum, Bộ Y tế vào cuộc

Bộ Y tế chỉ đạo xử lý khẩn vụ nghi ngộ độc sau ăn cá ủ chua tại Đà Nẵng

TP HCM phát hiện 28,8 tấn thực phẩm đông lạnh không rõ nguồn gốc

LỪA ĐẢO CÔNG NGHỆ

Xuất hiện chiêu lừa online mới... dụ nạn nhân thản nhiên giao mật khẩu

Bất cẩn cài đặt ứng dụng này, coi chừng bay sạch tiền tài khoản

Thấy 8 số điện thoại này, tuyệt đối không bắt máy kẻo dính bẫy lừa

Kiến thức cần biết

7 cách tẩy vết băng dính decal sạch mọi bề mặt

Cách chế biến măng khô ngày Tết ngon, an toàn, không lo hóa chất

Chuyên gia gợi ý hướng, giờ xuất hành tốt đầu năm Bính Ngọ 2026

Trứng gà bổ dưỡng nhưng ăn kiểu này phản tác dụng

Tuyệt chiêu nấu thịt đông trong veo, mềm tan cho mâm cỗ Tết

Tin mới

Loài cây lá nhỏ mang năng lượng bình an, tĩnh tại hiếm có

Được ví như “Rolls Royce của tre cảnh”, loài cây này chinh phục giới chơi cây bởi từng chiếc lá mang năng lượng bình an, giúp không gian sống trở nên tĩnh tại.

Bí mật thuyền gỗ chở đầy vũ khí còn lưu đầy dấu vân tay

Khi nghiên cứu con thuyền Hjortspring có niên đại hơn 2.000 năm tuổi, các chuyên gia có những phát hiện quan trọng, bao gồm dấu vân tay người trong cặn hắc ín.

Quả trứng chứa đầy vàng 2.000 năm tuổi khiến chuyên gia sửng sốt

Một quả trứng chứa đầy những đồng tiền vàng 2.000 năm tuổi được phát hiện gây ngạc nhiên các chuyên gia.

Giai thoại sinh vật nửa người nửa ngựa nổi tiếng thần thoại Hy Lạp

Trong thần thoại Hy Lạp, nhân mã được mô tả là sinh vật nửa người nửa ngựa. Họ thường được mô tả cộc cằn, thô lỗ nhưng cũng có nhân mã thông minh, tử tế.

Đêm 'kinh hoàng' của hoàng đế Napoleon trong kim tự tháp Ai Cập

Hoàng đế Napoleon danh tiếng của nước Pháp từng ngủ qua đêm trong kim tự tháp ở Ai Cập. Sau khi thức dậy, sắc mặt của ông trắng bệch, thất thần.

Bất ngờ phát hiện tàu cổ 'ngự' trên vách đá 3.000 năm trước

Một khám phá bên dưới Kolsåstoppen, một ngọn đồi phủ đầy rừng cây ở Na Uy, đã thu hút sự chú ý bởi các hình khắc trên đá được tạo ra cách đây 3.000 năm trước.

Vườn quốc gia Canaima hé lộ bí mật nền văn hóa cổ xưa

Các di chỉ nghệ thuật khắc đá mới phát hiện tại Canaima có thể là bằng chứng về một nền văn minh bí ẩn tồn tại hơn 4.000 năm trước.

4 loại cây cảnh cứ mỗi lần ra hoa lại mang điềm lành

Dân gian quan niệm khi cây cảnh này nở hoa chính là "điềm lành", báo hiệu tài lộc và đại hỷ sắp đến với gia chủ.

Bộ lịch thiên văn chính xác đến hàng nghìn năm của văn minh Maya

Giữa rừng rậm Trung Mỹ, người Maya đã xây dựng một hệ thống lịch thiên văn chính xác khiến khoa học hiện đại phải kinh ngạc.

Tại sao năm 2148 người Việt có thể đón hai Tết Nguyên đán?

Năm 2148 dự kiến xuất hiện hai tháng Giêng âm lịch, tạo ra khả năng đón hai Tết Nguyên đán, phản ánh sự phức tạp của chu kỳ thiên văn và lịch truyền thống.

Đền cổ Peru hé lộ bí ẩn nghi lễ hiến tế 4.000 năm trước

Các nhà khảo cổ phát hiện ngôi đền cổ có hài cốt, vật phẩm lễ vật và bức tường chạm khắc mô tả hình người, mở ra câu chuyện về nghi lễ cổ xưa.

Khám phá thiên đường của muôn loài giữa Thái Bình Dương

Khu bảo tồn động thực vật Malpelo ngoài khơi Colombia là một trong những khu vực đa dạng sinh học biển độc đáo và hoang sơ nhất Thái Bình Dương nhiệt đới.

Lộ diện di tích cổ chưa từng có ở Pháp

Một di tích cổ được phát hiện ở miền Đông nước Pháp đã gây tò mò không chỉ với một, mà là ba cấu trúc hình tròn cổ xưa được kết nối với nhau.

Căn phòng màu xanh hiếm thấy sau gần 2.000 năm bị núi lửa chôn vùi

Một nhóm các nhà khảo cổ học đã tìm thấy một căn phòng được sơn màu xanh lam tươi sáng bí ẩn, điều khá hiếm gặp ở Pompeii.

Bi kịch tộc người thờ chim công giữa tâm bão xung đột

Tộc người Yazidi ở Iraq và Syria là một cộng đồng thiểu số có lịch sử lâu đời, tín ngưỡng độc đáo và trải qua nhiều biến cố bi thương trong thời hiện đại.

Khám phá rừng Đen huyền bí, nổi tiếng nhất châu Âu

Rừng Đen là vùng núi rừng huyền bí ở Tây Nam nước Đức, gắn liền với truyền thuyết, thiên nhiên và văn hóa đặc sắc của đất nước này.

Lối sống đặc biệt của tộc người cao nhất thế giới

Người Dinka là cộng đồng bản địa lớn nhất Nam Sudan, nổi tiếng với chiều cao đáng nể, văn hóa du mục và cuộc sống gắn bó sâu sắc với gia súc.

Tất niên hiện đại, từ mâm cơm sum vầy đến đại tiệc săn tài lộc cuối năm

Tất niên thời nay không chỉ là mâm cơm sum họp mà còn bùng nổ thành tiệc công ty hoành tráng. Điều này phản ánh rõ nhịp sống mới và nhu cầu gắn kết cuối năm.

Bí mật lịch sử của dòng sông phong thủy gắn với Kinh thành Huế

Chảy qua Kinh thành Huế, sông Hương không chỉ là dòng nước hiền hòa mà còn lưu giữ biết bao câu chuyện ít người biết về lịch sử, thiên nhiên và văn hóa.

Điều đại kỵ khi tạ mộ cuối năm

Lễ tạ mộ cuối năm, những lễ vật phù hợp và điều đại kỵ để lễ cúng trang nghiêm, thể hiện lòng thành kính với tổ tiên trong dịp Tết.