Sơn Hải Kinh – Quái Ngư | Niệm Lam

Sơn Hải Kinh – Quái ngư

Kế hoạch biên tập: Đỗ Tuệ

Chịu trách nhiệm biên tập: Khúc Tiểu Nguyệt

Minh họa: Lý Minh Thiên, Lương Văn Huy, Doãn Qua

Thiết kế bìa: 魔弹文化

Nhà xuất bản: 河北冠林数字出版有限公司

Mục lục

NO.01 Xích Nhụ – 赤鱬 NO.02 Hổ Giao – 虎蛟 NO.03 Bạng Ngư – 䰷鱼 NO.04 Văn Diêu Ngư – 文鳐鱼 NO.05 Hoạt Ngư – 䱻鱼 NO.06 Lỏa Ngư – 蠃鱼 NO.07 Sao Ngư – 抄鱼 NO.08 Nghễ Ngư – 鮨鱼 NO.09 Bồ Di – 蒲夷 NO.10 Cảm Ngư – 鳡鱼

NO.11 Kham Trữ Ngư – 堪㐨鱼 NO.12 Điều Dong – 䖺䗤 NO.13 Triên Vĩ – 鱣鲔 NO.14 Cáp Cáp Ngư – 鮯鮯鱼 NO.15 Thu Ngư – 鱃鱼 NO.16 Phi Ngư – 飞鱼 NO.17 Luân Ngư – 鯩鱼 NO.18 Giao Ngư – 鲛鱼 NO.19 Chấp Ngư – 䲀鱼

NO.01 Xích Nhụ – 赤鱬 ( chì rú )

【Trích từ: Nam Sơn Kinh】

Hựu đông tam bách lý, viết thanh khâu chi sơn, kỳ dương đa ngọc, kỳ âm đa thanh hoạch. Hữu thú yên, kỳ trạng như hồ nhi cửu vĩ, kỳ âm như anh nhi, năng thực nhân; thực giả bất cổ. Hữu điểu yên, kỳ trạng như cưu, kỳ âm nhược a, danh viết quán quán, bội chi bất hoặc. Anh thủy xuất yên, nam lưu chú vu tức dực chi trạch. Kỳ trung đa xích nhụ, kỳ trạng như ngư nhi nhân diện, kỳ âm như uyên ương, thực chi bất giới.

【Dịch nghĩa】

Lại đi về phía đông núi Cơ Sơn 基山 300 dặm, có ngọn núi Thanh Khâu 青丘, phía nam ngọn núi này có nhiều ngọc thạch, phía bắc có nhiều thanh hoạch①. Trong núi có loài quái thú, hình dạng như là con cáo, có chín cái đuôi, tiếng kêu như tiếng khóc của trẻ sơ sinh, ăn thịt người; nếu như ai ăn được thịt nó, thì có thể không bị nhiễm phải khí yêu tà; trong núi có loài chim hình dạng như con chim trĩ, âm thanh phát ra giống như tiếng người đang mắng chửi, tên nó gọi là Quán Quán 灌灌, đeo lông vũ của nó ở trên người thì có thể không bị mê hoặc. Sông Anh Hà 英河 bắt nguồn từ ngọn núi này, rồi chảy về hướng nam trút vào đầm Dực Trạch 翼泽. Trong nước gần đó có nhiều Xích Nhụ 赤鱬, dạng nó như con cá. Có một khuôn mặt người, âm thanh như chim uyên ương, ăn thịt nó có thể không bị nổi mụn ghẻ.

【Chú giải】

①Thanh hoạch 青雘: Một loại khoáng sản màu xanh, thời cổ thường dùng làm phẩm màu.

° ° °

NO.02 Hổ Giao – 虎蛟 ( hǔ jiāo )

【Trích từ: Nam Sơn Kinh】

Đông ngũ bách lý, viết đảo quá chi sơn, kỳ thượng đa kim ngọc, kỳ hạ đa tê hủy, đa tượng. Hữu điểu yên, kỳ trạng như giao, nhi bạch thủ, tam túc, nhân diện, kỳ danh viết cù như, kỳ minh tự hào dã. Ngân thủy xuất yên, nhi nam lưu chú vu hải. Kỳ trung hữu hổ giao, kỳ trạng ngư thân nhi xà vĩ, kỳ âm như uyên ương, thực giả bất thũng, khả dĩ dĩ trĩ.

【Dịch nghĩa】

Lại đi về phía đông núi Thiên Ngu 天虞 500 dặm, có ngọn núi Đảo Quá 祷过, bên trên có nhiều khoáng sản kim loại và ngọc thạch, bên dưới có nhiều loài tê giác và voi lớn sinh sống. Có loài chim, hình dạng như chim Giao 䴔①, mà đầu màu trắng, ba chân, mặt người, tên nó là Cù Như 瞿如, tiếng kêu của nó chính là tên của mình. Sông Ngân Hà 泿河 bắt nguồn từ ngọn núi này, rồi chảy về hướng nam trút vào biển lớn. Trong sông Ngân Hà có rất nhiều loài Hổ Giao 虎蛟, có thân cá, đuôi rắn, tiếng kêu như chim uyên ương, ai ăn thịt nó thì sẽ không bị bệnh ung nhọt, còn có thể chữa khỏi bệnh trĩ.

【Chú giải】

① Giao 鵁: Một loài chim nước, tức Cò bợ (Ardeola bacchus). Mỏ dài, chân cao, có chiều dài trung bình 47 cm, thường với bộ lông nền trắng, lưng màu nâu, mỏ vàng với đầu mỏ đen; chân và mắt cò màu vàng. Lông cò chuyển sang màu đỏ, xanh và trắng vào mùa sinh sản. Vào thời gian còn lại lông cò màu nâu xám pha đốm trắng.

° ° °

NO.03 Bạng Ngư – 䰷鱼 ( bàng yú )

【Trích từ: Tây Sơn Kinh】

Hựu tây thất thập lý, viết anh sơn, kỳ thượng đa nữu cương, kỳ âm đa thiết, kỳ dương đa xích kim. Ngu thủy xuất yên, bắc lưu chú vu chiêu thủy, kỳ trung đa bạng ngư, kỳ trạng như miết, kỳ âm như dương. Kỳ dương đa tiễn mị, kỳ thú đa tạc ngưu, hàm dương.

【Dịch nghĩa】

Lại đi về phía tây núi Thạch Thúy 石脆 70 dặm, có ngọn núi Anh Sơn 英山, trên núi đâu cũng là cây nữu và cây cương, phía bắc có nhiều quặng sắt, phía nam có nhiều hoàng kim. Sông Ngu Thủy 禺水 bắt nguồn từ ngọn núi này, rồi chảy về hướng bắc trút vào sông Chiêu Thủy 招水, trong sông Ngu Thủy có nhiều cá Bạng Ngư 䰷鱼, dạng nó như con ba ba, âm thanh phát ra như tiếng dê kêu. Phía nam ngọn núi sinh trưởng rất nhiều tiễn trúc và mị trúc①, dã thú trong núi phần lớn là loài có hình thể to lớn như Tạc Ngưu 㸲牛② và Hàm Dương 羬羊③.

【Chú giải】

① Tiễn trúc và mị trúc:

• Tiễn trúc 箭竹: Chi Hào dúi, tên khoa học Fargesia, là một chi thực vật có hoa trong họ Hòa thảo (Poaceae).
• Mị trúc 䉋竹: Một loại tre đốt dài, da dầy, rễ sâu, mùa đông có thể đào măng của nó lên từ dưới đất để ăn.

② Tạc Ngưu 㸲牛: Tức trâu cày, thịt nặng nghìn cân.

③ Hàm Dương 羬羊: Là tên của một loài dã thú trong truyền thuyết dân tộc Hán cổ đại, trích từ  《Sơn Hải Kinh · Tây Sơn Kinh》: “Ở đầu ngọn núi Hoa Sơn 华山, có ngọn núi Tiền Lai 钱来, bên trên nhiều cây tùng, bên dưới nhiều đá tẩy. Có loài thú, dạng nó như con dê mà đuôi ngựa, tên là Hàm Dương 羬羊, mỡ của nó có thể trị da bị khô nứt.”

° ° °

NO.04 Văn Diêu Ngư – 文鳐鱼 ( wén yáo yú )

【Trích từ: Tây Sơn Kinh】

Hựu tây bách bát thập lý, viết thái khí chi sơn. Quan thủy xuất yên, tây lưu chú vu lưu sa. Thị đa văn diêu ngư, trạng như lý ngư, ngư thân nhi điểu dực, thương văn nhi bạch thủ xích uế, thường hành tây hải du vu đông hải, dĩ dạ phi. Kỳ âm như loan kê, kỳ vị toan cam, thực chi dĩ cuồng, kiến tắc thiên hạ đại nhương.

【Dịch nghĩa】

Lại đi về phía tây núi Chung Sơn 钟山 180 dặm, có ngọn núi Thái Khí 泰器, Sông Quan Hà 观河 bắt nguồn từ ngọn núi này, rồi chảy về hướng tây trút vào sông Lưu Sa 流沙. Trong sông Quan Hà có rất nhiều cá Văn Diêu Ngư 文鳐鱼, dạng nó như cá chép, có thân cá và cánh chim, trên người có vằn màu xanh, đầu màu trắng, miệng màu đỏ, thường dạo từ Tây Hải đến Đông Hải, ban đêm bay trên không. Âm thanh của nó giống như là tiếng Loan Kê 鸾鸡①, thịt nó vừa chua vừa ngọt, ăn rồi có thể trị bệnh điên, nếu như loài cá này xuất hiện, thì thiên hạ sẽ được mùa lương thực.

【Chú giải】

① Loan Kê 鸾鸡: Tức Loan Điểu 鸾鸟 (chim loan), giống như Phượng Hoàng 凤皇 cũng là một loài chim thần trong truyền thuyết Trung Quốc cổ đại.

° ° °

NO.05 Hoạt Ngư – 䱻鱼 ( huá yú )

【Trích từ: Tây Sơn Kinh】

Hựu tây tam bách thất thập lý, viết lạc du chi sơn. Đào thủy xuất yên, tây lưu chú vu tắc trạch, thị đa bạch ngọc, kỳ trung đa hoạt ngư, kỳ trạng như xà nhi tứ túc, thị thực ngư.

【Dịch nghĩa】

Lại đi về phía tây gò đất Côn Luân 昆仑 370 dặm, có ngọn núi Lạc Du 乐游, sông Đào Hà 桃河 bắt nguồn từ ngọn núi này, rồi chảy về hướng tây trút vào đầm Tắc Trạch 稷泽, ở đấy có rất nhiều bạch ngọc. Trong sông Đào Hà có rất nhiều loài cá Hoạt Ngư 䱻鱼, hình dạng nó như con rắn, hơn nữa có bốn chân, ăn cá.

° ° °

NO.06 Lỏa Ngư – 蠃鱼 ( luǒ yú )

【Trích từ: Tây Sơn Kinh】

Hựu tây nhị bách lục thập lý, viết khê sơn. Kỳ thượng hữu thú yên, kỳ trạng như ngưu, vị mao, danh viết cùng kỳ, âm như tru cẩu, thị thực nhân. Mông thủy xuất yên, nam lưu chú vu dương thủy, kỳ trung đa hoàng bối; lỏa ngư, ngư thân nhi điểu dực, âm như uyên ương, kiến tắc kỳ ấp đại thủy.

【Dịch nghĩa】

Lại đi về phía tây núi Trung Khúc 中曲 260 dặm, có ngọn núi Khê Sơn 邽山, trên núi Khê Sơn có loài dã thú, hình dạng như con trâu, toàn thân có bộ lông gai nhọn, tên là Cùng Kỳ 穷奇, âm thanh nó phát ra như tiếng chó tru, loài dã thú này còn ăn thịt người. Sông Mông Hà 蒙河 bắt nguồn từ ngọn núi này, rồi chảy về hướng nam trút vào sông Dương Thủy 洋水, trong nước gần đó có rất nhiều vỏ sò màu vàng. Trong sông Mông Hà có nhiều loài cá Lỏa Ngư 蠃鱼, có thân cá và cánh chim, tiếng kêu như tiếng chim uyên ương, nó xuất hiện ở đâu, thì ở đó sẽ xảy ra nạn hồng thủy.

° ° °

NO.07 Sao Ngư – 抄鱼 ( zăo yú )

【Trích từ: Bắc Sơn Kinh】

Hựu bắc nhị bách lý, viết nhạc pháp chi sơn. Hoài trạch chi thủy xuất yên, nhi đông bắc lưu chú vu thái trạch. Kỳ trung đa sao ngư, kỳ trạng như lý nhi kê túc, thực chi dĩ vưu. Hữu thú yên, kỳ trạng như khuyển nhi nhân diện, thiện đầu, kiến nhân tắc tiếu, kỳ danh sơn hồn, kỳ hành như phong, kiến tắc thiên hạ đại phong.

【Dịch nghĩa】

Lại đi về phía bắc núi Thiếu Hàm 少咸 200 dặm, có ngọn núi Nhạc Pháp 岳法, sông Hoài Trạch 瀤泽 bắt nguồn từ ngọn núi này, rồi chảy về hướng đông trút vào sông Thái Trạch 泰泽. Trong sông có rất nhiều cá Sao Ngư 抄鱼, loài cá này có hình dáng như cá chép, nhưng lại có chân gà, ăn thịt nó có thể trị mụn ghẻ trên da. Trong núi còn có loài dã thú, hình dạng nó như con chó, nhưng lại có mặt người, giỏi quăng ném đồ vật, vừa nhìn thấy người thì cười, tên của loài thú này gọi là Sơn Hồn 山犭军, nó đi rất nhanh, giống như một cơn gió, nó xuất hiện thì thiên hạ sẽ nổi gió to.

° ° °

NO.08 Nghễ Ngư – 鮨鱼 ( yì yú )

【Trích từ: Bắc Sơn Kinh】

Hựu bắc nhị bách lý, viết bắc nhạc chi sơn, đa chỉ cức cương mộc. Hữu thú yên, kỳ trạng như ngưu, nhi tứ giác, nhân mục, trệ nhĩ, kỳ danh viết chư hoài, kỳ âm như minh nhạn, thị thực nhân. Chư hoài chi thủy xuất yên, nhi tây lưu chú vu hiêu thủy, kỳ trung đa nghễ ngư, ngư thân nhi khuyển thủ, kỳ âm như anh nhi, thực chi dĩ cuồng.

【Dịch nghĩa】

Lại đi về phía bắc núi Nhạc Pháp 岳法 200 dặm, có ngọn núi Bắc Nhạc 北岳, trên núi sinh trưởng rất nhiều loày cây như cây quất, cây táo chua, cây đàn. Trong núi có loài dã thú, hình dạng như con trâu, có bốn sừng, mắt người và tai lợn, tên nó gọi là Chư Hoài 诸怀, âm thanh phát ra như là tiếng chim nhạn, ăn thịt người. Sông Chư Hoài 诸怀 bắt nguồn từ ngọn núi này, rồi chảy về hướng tây trút vào sông Hiêu Hà 嚣河. Trong sông Chư Hoài có rất nhiều loài cá Nghễ Ngư 鮨鱼, loài cá này có cơ thể của con cá bình thường, đầu chó, tiếng kêu như tiếng khóc của trẻ sơ sinh, ăn thịt nó có thể chữa khỏi bệnh điên.

° ° °

NO.09 Bồ Di – 蒲夷 ( pú yí )

【Trích từ: Bắc Sơn Kinh】

Hựu bắc ngũ bách lý, viết kiệt thạch chi sơn. Thằng thủy xuất yên, nhi đông lưu chú vu hà, kỳ trung đa bồ di chi ngư. Kỳ thượng hữu ngọc, kỳ hạ đa thanh bích.

【Dịch nghĩa】

Lại đi về phía bắc núi Luân Sơn 伦山 500 dặm, có ngọn núi Kiệt Thạch 碣石, sông Thằng Hà 绳河 bắt nguồn từ ngọn núi này, rồi chảy về hướng đông trút vào sông Hoàng Hà 黄河, trong sông Thằng Hà có rất nhiều loài cá Bồ Di 蒲夷, hình dạng nó như con rắn, có sáu chân, mắt ngựa, ai ăn thịt nó thì sẽ không còn mơ thấy ác mộng. Bên trên ngọn núi có nhiều ngọc thạch, bên dưới ngọn núi có rất nhiều đá xanh và ngọc bích.

° ° °

NO.10 Cảm Ngư – 鳡鱼 ( gǎn yú )

【Trích từ: Đông Sơn Kinh】

Hựu nam tam bách lý, viết phiên điều chi sơn, vô thảo mộc, đa sa. Giảm thủy xuất yên, bắc lưu chú vu hải, kỳ trung đa cảm ngư.

【Dịch nghĩa】

Lại đi về phía nam núi Bột Lũy 勃亝 300 dặm, có ngọn núi Phiên Điều 番条, trên ngọn núi này không có bất kỳ hoa cỏ cây cối nào, đâu đâu cũng là cát. Sông Giảm Hà 减河 bắt nguồn từ ngọn núi này, rồi chảy về hướng bắc trút vào biển lớn, trong nước có nhiều loài cá Cảm Ngư 鳡鱼.

° ° °

NO.11 Kham Trữ Ngư – 堪㐨鱼 ( kān xù yú )

【Trích từ: Đông Sơn Kinh】

Hựu nam tam bách lý, viết sài sơn, kỳ thượng vô thảo mộc, kỳ hạ đa thủy, kỳ trung đa kham trữ chi ngư. Hữu thú yên, kỳ trạng như khoa phụ nhi trệ mao, kỳ âm như hô, kiến tắc thiên hạ đại thủy.

【Dịch nghĩa】

Lại đi về phía nam núi Nhạc Sơn 岳山 300 dặm, có ngọn núi Sài Sơn 犲山, bên trên ngọn núi không có bất kỳ hoa cỏ cây cối nào, bên dưới ngọn núi khắp nơi đều là dòng nước chảy, trong nước có rất nhiều loài cá Kham Trữ Ngư 堪㐨鱼. Trên núi có loài dã thú, dáng vẻ như viên hầu, toàn thân là lông lợn, tiếng kêu của nó giống như tiếng người quát tháo, loài quái thú này xuất hiện, thì thiên hạ sẽ xảy ra nạn lũ lụt.

° ° °

NO.12 Điều Dong – 䖺䗤 ( tiáo yóng )

【Trích từ: Đông Sơn Kinh】

Hựu nam tam bách lý, viết độc sơn, kỳ thượng đa kim ngọc, kỳ hạ đa mỹ thạch. Mạt đồ chi thủy xuất yên, nhi đông lưu chú vu miện, kỳ trung đa điều dong, kỳ trạng như hoàng xà, ngư dực, xuất nhập hữu quang, kiến tắc kỳ ấp đại hạn.

【Dịch nghĩa】

Lại đi về phía nam núi Sài Sơn 犲山 300 dặm, có ngọn núi Độc Sơn 独山, bên trên ngọn núi có rất nhiều quặng vàng và ngọc thạch, bên dưới ngọn núi có rất nhiều tảng đá xinh đẹp. Sông Mạt Đồ 末涂 bắt nguồn từ ngọn núi này, rồi chảy về hướng đông nam trút vào sông Miện Hà 沔河. Trong nước gần đó có rất nhiều loài cá Điều Dong 䖺䗤, hình dáng loài cá này rất giống con rắn màu vàng, có vây cá, khi ra vào trong nước thì có tia sáng, chúng nó xuất hiện ở đâu, thì ở đó sẽ xảy ra đại hạn.

° ° °

NO.13 Triên Vĩ – 鱣鲔 ( zhān wěi )

【Trích từ: Đông Sơn Kinh】

Hựu nam thủy hành thất bách lý, viết mạnh tử chi sơn, kỳ mộc đa tử đồng, đa đào lý, kỳ thảo đa khuẩn bồ, kỳ thú đa mi lộc. Thị sơn dã, quảng viên bách lý. Kỳ thượng hữu thủy xuất yên, danh viết bích dương, kỳ trung đa triên vĩ.

【Dịch nghĩa】

Lại đi về phía nam núi Hồ Xạ 胡射 700 dặm đường thuỷ, có ngọn núi Mạnh Tử 孟子, cây cối trong núi đại đa số là cây tử và cây ngô đồng, còn sinh trưởng rất nhiều cây đào và cây mận. Cỏ trong núi, nhiều nhất là cây nấm và cây hương bồ, dã thú trong núi đại đa số là hươu mi lộc. Núi Mạnh Tử có chu vi 100 dặm. Có con sông từ trên núi chảy xuống, tên là Bích Dương 碧阳, trong sông sinh trưởng rất nhiều loài cá Triên Ngư 鱣鱼 và cá Vĩ Ngư 鲔鱼①.

【Chú giải】

① Triên 鱣 cũng chính là cá chình; Vĩ 鲔 chỉ cá tầm hoàng 鲟鳇鱼, là tên gọi chung của hai loại cá tầm 鲟鱼 và cá tầm Kaluga 达氏鳇.

° ° °

NO.14 Cáp Cáp Ngư – 鮯鮯鱼 ( gé gé yú )

【Trích từ: Đông Sơn Kinh】

Hựu nam thủy hành ngũ bách lý, viết lưu sa, hành ngũ bách lý, hữu sơn yên, viết kỳ chủng chi sơn, quảng viên nhị bách lý, vô thảo mộc, hữu đại xà, kỳ thượng đa ngọc. Hữu thủy yên, quảng viên tứ thập lý giai dũng, kỳ danh viết thâm trạch, kỳ trung đa huề quy. Hữu ngư yên, kỳ trạng như lý, nhi lục túc điểu vĩ, danh viết cáp cáp chi ngư, kỳ minh tự khiếu.

【Dịch nghĩa】

Lại đi về phía nam núi Mạnh Tử 孟子 500 dặm đường thuỷ, đi qua Lưu Sa 500 dặm, có ngọn núi Kỳ Chủng 跂踵, ngọn núi này có chu vi 200 dặm, trên núi không có sinh trưởng bất kỳ loại cỏ cây nào, phía trên có đại xà, và còn có rất nhiều ngọc thạch. Còn có một cái hồ, chu vi 40 dặm, toàn bộ mặt nước đều giống như là đang sôi trào, tên hồ này gọi là Thâm Trạch 深泽, bên trong có rất nhiều cá biển. Còn có một loài cá, hình dạng nó như cá chép, thế nhưng có sáu chân và đuôi chim, tên là Cáp Cáp Ngư 鮯鮯鱼, tiếng kêu của loài cá này chính là tên của chính nó.

° ° °

NO.15 Thu Ngư – 鱃鱼 ( qiū yú )

【Trích từ: Đông Sơn Kinh】

Hựu nam tam bách lý, viết mao sơn, vô thảo mộc. Thương thể chi thủy xuất yên, nhi tây lưu chú vu triển thủy. Kỳ trung đa thu ngư, kỳ trạng như lý nhi đại thủ, thực giả bất vưu.

【Dịch nghĩa】

Lại đi về phía nam núi Bắc Hào 北号 300 dặm, có ngọn núi Mao Sơn 旄山, trên núi không sinh trưởng bất kỳ loại cỏ cây nào. Sông Thương Thể 苍体 bắt nguồn từ ngọn núi này, rồi chảy về hướng tây trút vào sông Triển Hà 展河. Trong nước sinh trưởng rất nhiều loài cá Thu Ngư 鱃鱼, hình dáng loài cá này như cá chép, đầu rất lớn, ai ăn thịt nó thì sẽ không nổi mụn ghẻ.

° ° °

NO.16 Phi Ngư – 飞鱼 ( fēi yú )

【Trích từ: Trung Sơn Kinh】

Hựu bắc tam thập lý, viết ngưu thủ chi sơn. Hữu thảo yên, danh viết quỷ thảo, kỳ diệp như quỳ nhi xích hành, kỳ tú như hòa, phục chi bất ưu. Lao thủy xuất yên, nhi tây lưu chú vu quyết thủy. Thị đa phi ngư, kỳ trạng như phụ ngư, thực chi dĩ trĩ đồng.

【Dịch nghĩa】

Lại đi về phía bắc núi Ngô Lâm 吴林 30 dặm, có ngọn núi Ngưu Thủ 牛首, trên núi mọc một loại cỏ, tên là quỷ thảo 鬼草, lá của loại cỏ này giống lá của hoa hướng dương, nhưng thân cây lại là màu đỏ, hoa của nó giống như tua của cây mạ được nhổ lên, ai ăn loại cỏ này thì sẽ không buồn không lo. Sông Lao Hà 劳河 bắt nguồn từ ngọn núi này, rồi chảy về hướng tây trút vào sông Quyết Hà 潏河. Trong sông có rất nhiều loài cá biết bay, hình dáng loài cá này giống cá diếc, ăn thịt nó có thể chữa khỏi bệnh trĩ.

° ° °

NO.17 Luân Ngư – 鯩鱼 ( lún yú )

【Trích từ: Trung Sơn Kinh】

Hựu đông thất thập lý, viết bán thạch chi sơn, kỳ thượng hữu thảo yên, sinh nhi tú, kỳ cao trượng dư, xích diệp hoàng hoa, hoa nhi bất thực, kỳ danh viết gia vinh, phục chi giả bất đình. Lai nhu chi thủy xuất vu kỳ dương, nhi tây lưu chú vu y thủy, kỳ trung đa luân ngư, hắc văn, kỳ trạng như phụ, thực giả bất thụy.

【Dịch nghĩa】

Lại đi về phía đông núi Đại Khổ 大苦 70 dặm, có ngọn núi Bán Thạch 半石, trên núi mọc một loại cỏ, vừa bắt đầu sinh trưởng là đã trổ bông, khi trưởng thành cao hơn một trượng, có lá cây màu đỏ, đóa hoa màu đỏ, sau khi nở hoa thì quả liền rụng xuống, tên của loại cỏ này gọi là gia vinh 嘉荣, ai ăn nó thì sẽ không sợ sấm sét lôi đình. Sông Lai Nhu 来需 bắt nguồn từ phía nam ngọn núi Bán Thạch, rồi chảy về hướng tây trút vào sông Y Hà 伊河, trong sông có rất nhiều loài cá Luân Ngư 鯩鱼, trên mình loài cá này có vằn màu đen, hình dạng giống cá diếc, ai ăn thịt nó thì sẽ không ngủ gà ngủ gật.

° ° °

NO.18 Giao Ngư – 鲛鱼 ( jiāo yú )

【Trích từ: Trung Sơn Kinh】

Đông bắc bách lý, viết kinh sơn, kỳ âm đa thiết, kỳ dương đa xích kim, kỳ trung đa lê ngưu, đa báo hổ, kỳ mộc đa tùng bách, kỳ thảo đa trúc, đa quất dao. Chương thủy xuất yên, nhi đông nam lưu chú vu sư, kỳ trung đa hoàng kim, đa giao ngư, kỳ thú đa lư mi.

【Dịch nghĩa】

Lại đi về phía đông bắc núi Cảnh Sơn 景山 100 dặm, có ngọn núi Kinh Sơn 荆山, mặt bắc ngọn núi có quặng sắt phong phú, mặt nam ngọn núi có hoàng kim phong phú, trong núi sinh trưởng rất nhiều trâu cày, và còn rất nhiều con báo và con hổ, cây cối nơi này phần lớn là cây thông và cây bách, và còn rất nhiều cây quýt và cây bưởi, hoa cỏ nơi này phần lớn là khóm trúc thấp bé tươi tốt. Sông Chương Hà 漳河 bắt nguồn từ ngọn núi này, rồi chảy về hướng đông nam trút vào sông Sư Hà 雎河, trong nước có rất nhiều hoàng kim, hơn nữa còn sinh trưởng rất nhiều loài cá Giao Ngư 鲛鱼. Dã thú trong núi đa số là lừa núi và hươu mi lộc.

° ° °

NO.19 Chấp Ngư – 䲀鱼 ( zhì yú )

【Trích từ: Trung Sơn Kinh】

Hựu đông nhất bách ngũ thập lý, viết cư sơn. Giang thủy xuất yên, đông lưu chú vu đại giang, kỳ trung đa quái xà, đa chấp ngư, kỳ mộc đa do nữu, đa mai tử, kỳ thú đa quỳ ngưu linh sước tê hủy. Hữu điểu yên, trạng như hào nhi xích thân bạch thủ, kỳ danh viết thiết chi, khả dĩ ngự hỏa.

【Dịch nghĩa】

Lại đi về phía đông núi Lai Sơn 崃山 150 dặm, có ngọn núi Cư Sơn 崌山, sông Giang Thủy 江水 bắt nguồn từ ngọn núi này, rồi chảy về hướng đông trút vào sông Trường Giang 长江, trong nước có rất nhiều quái xà, và rất nhiều loài cá Chấp Ngư 䲀鱼. Cây cối trên núi chủ yếu là cây do và cây nữu, còn có rất nhiều cây mai và cây tử, dã thú trên núi chủ yếu là trâu Quỳ①, linh dương, tê giác.  Trên núi có loài chim, hình dạng như con cú mèo, có thân màu đỏ và đầu màu trắng, tên của loài chim này gọi là Thiết Chi 窃脂, nuôi dưỡng nó ở bên người có thể phòng ngừa hoả hoạn.

【Chú giải】

① Quỳ 夔: Tức Lôi Thú 雷兽, thần ở đầm Lôi Trạch 雷泽, kỳ thú một chân. 《Sơn Hải Kinh · Đại Hoang Đông Kinh》 ghi chép: “Trong Đông Hải có núi Lưu Ba 流波, vào biển bảy ngàn dặm. Trên đó có loài thú, dạng như con trâu, thân màu xám xanh mà không có sừng, một chân, ra vào trong nước thì ắt có mưa gió, nó tỏa sáng như nhật nguyệt, tiếng nó như sấm, tên nó là Quỳ 夔.”

° ° °

Chia sẻ:

• Tweet

Thích Đang tải...