Sri Lanka: Gia Tộc Rajapaksa, Trung Tâm Của Sự Bất ổn Chính Trị Gồm ...

Có thể bạn quan tâm

Sri Lanka: Gia tộc Rajapaksa, trung tâm của sự bất ổn chính trị gồm những ai?

Chụp lại hình ảnh, Tổng thống đương nhiệm của Sri Lanka Gotabaya Rajapaksa (phải) và người anh trai, cựu Thủ tướng và Tổng thống Mahinda Rajapaksa vào năm 2018

14 tháng 7 2022

"Có phải Rajapaksa là họ duy nhất ở nước bạn?"

Đây là cao trào trong một câu chuyện cười tại Sri Lanka: trong đó một nhân vật giả tưởng là quan chức chính phủ Trung Quốc đến thăm Sri Lanka bị rối bời khi mọi chính khách mà ông gặp đều có cùng tên.

Dễ tưởng tượng câu chuyện cười này đã ra đời như thế nào. Cho đến khi Tổng thống Gotabaya Rajapaksa chạy khỏi Sri Lanka hôm 13/07, gia đình của ông ta đã nắm quyền đảo quốc này trong vòng hai thập niên qua.

Sri Lanka: TT Gotabaya Rajapaksa rời đi trên máy bay quân sự

Sri Lanka: Lãnh đạo phe đối lập sẵn sàng tranh cử tổng thống

Sự thống trị đó, tuy nhiên, hiện đã chấm dứt, khi người dân Sri Lanka đối mặt với cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất kể từ khi quốc gia này giành được độc lập từ Anh Quốc vào năm 1948, và nhiều chuyên gia đã đổ lỗi nguyên nhân từ việc quản lý kinh tế yếu kém.

Vào đầu năm nay, có sáu người mang họ Rajapaksa trong chính phủ - rồi không lâu sau, quyền lực của gia tộc này có thể không còn gì ngoài một ký ức nhạt nhòa.

Former Sri Lankan president Mahinda Rajapaksa — Chụp lại hình ảnh, Mahinda Rajapaksa đã nắm hai nhiệm kỳ tổng thống từ năm 2005 đến 2015

Hồi tháng Năm, một người mang họ nổi tiếng này cũng đã thất bại: Thủ tướng (và cựu Tổng thống) Mahinda Rajapaksa từ chức. Không ai biết nơi ở của ông ta.

Skip Đọc nhiều nhất and continue readingĐọc nhiều nhất

Tổng Bí thư Tô Lâm: tập trung quyền lực, đẩy mạnh cải cách
Ông Phạm Minh Chính rời chính trường: phía sau những tâm sự tiếc nuối
Vì sao Trung Quốc thanh trừng vị tướng quân đội cấp cao nhất?
Cựu thủ tướng Hàn Quốc qua đời ở TP HCM, chuyện gì đã xảy ra?

End of Đọc nhiều nhất

Mahinda là anh trai của vị tổng thống đương nhiệm, Gotabaya Rajapaksa.

Sri Lanka: Lãnh đạo phe đối lập sẵn sàng tranh cử tổng thống

Sri Lanka: 'Dân quá khổ', người biểu tình xông vào dinh thự Tổng thống Rajapaksa

Chụp lại video, Biểu tình ở Sri Lanka: 'Chúng tôi sẽ không rời đi cho đến khi Tổng thống từ chức'

Khởi đầu chậm trong chính trị

Điều này đã là một sự kiện gây chấn động.

"Việc Mahinda Rajapaksa từ chức đánh dấu sự thay đổi nhục nhã trong gia tài của một người đàn ông nhiều năm qua là một người quyền lực nhất Sri Lanka," Ayeshea Perera, biên tập viên Châu Á của BBC News nói vào tháng Năm.

Mahinda Rajapaksa đã trở thành người thành công nhất trong một gia đình đã luôn không có sức mạnh như vậy trong nền chính trị quốc gia.

Họ xuất thân từ thế hệ các địa chủ ở quận Hambantota, miền nam Sri Lanka, và Mahinda lần đầu được bầu vào Quốc hội năm 1970 khi đó là một thành viên trẻ nhất. Sau đó vào những năm 1980, cả Mahinda và người anh trai Chamal được bầu vào Quốc hội.

Mahinda được biết đến nhiều qua việc bác bỏ những cáo buộc vi phạm nhân quyền nhằm vào cuộc nổi dậy phe cánh tả xảy ra trong khoảng từ năm 1987 đến năm 1989, nguyên nhân khiến ông phải kêu gọi Liên Hiệp Quốc can thiệp.

Vào năm 1994, ông được vị tổng thống mới Chandrika Kumaratunga bổ nhiệm làm Bộ trưởng Lao động. Mười năm sau đó, ông trở thành Thủ tướng và vào năm 2005, đã có chiến thắng sát nút để bảo vệ chức vị tổng thống của mình.

Chụp lại hình ảnh, Người biểu tình gần đây đã chiếm một số nơi có liên quan đến gia tộc Rajapaksa, ví dụ như dinh thự cựu tổng thống

Mahinda giữ chức Tổng thống Sri Lanka trong hai nhiệm kỳ (2005-2015). Vào năm 2009, ông đã giám sát việc chấm dứt đẫm máu cuộc nội chiến với các phiến quân Hổ Tamil, kéo dài đến gần 30 năm.

Chiến thắng của ông ta bị phủ bóng đen từ các cáo buộc vi phạm nhân quyền, đặc biệt nhằm vào các cộng đồng thiểu số và tôn giáo - người theo đạo Phật Sinhalese chiếm gần 75% dân số Sri Lanka -cùng những cáo buộc tham nhũng.

Cựu Tổng thống cũng gay gắt bác bỏ các cáo buộc này.

Sri Lanka: 'Dân quá khổ', người biểu tình xông vào dinh thự Tổng thống Rajapaksa

Sri Lanka: Lãnh đạo phe đối lập sẵn sàng tranh cử tổng thống

Kinh doanh gia đình

Tranh cãi đã không ngăn chặn được việc gia tộc Rajapaksa chiếm vị trí độc quyền trong nền chính trị Sri Lanka: Gotabaya nắm giữ vị trí cấp cao trong Bộ Quốc phòng và cũng được một số người đánh giá cao vì cách xử lý cuộc nội chiến.

Chamal đã phục vụ trong các bộ như Nông nghiệp, Ngư nghiệp và Thủy lợi và người em trai Basil đã giữ các nhiệm vụ trong Bộ Tài chính và Phát triển Kinh tế.

Chụp lại hình ảnh, Gotabaya Rajapaksa, người đã tiếp nối vị trí tổng thống của anh trai mình, là một nhân vật có tầm ảnh hưởng trong sự kết thúc cuộc nội chiến Sri Lanka

Những người họ hàng khác của bốn anh em trai cũng nắm giữ vị trí trong nhà nước, đáng chú ý là những người con trai của Mahinda, Namal, gần đây giữ chức vụ trong Bộ Thể thao Sri Lanka, Yoshitha (người cho đến khi cha của mình từ chức vẫn còn giữ chức chánh văn phòng thủ tướng).

Tuy nhiên, gia đình này cũng chịu tổn thất khi ông Mahinda bất ngờ thất bại trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2015.

Gia đình này trở lại nắm quyền lực bốn năm sau đó, lần này thì Gotabaya ở vị trí cầm quyền - quy định hiến pháp không cho phép một cựu tổng thống ra tái ứng cử.

Điều hành một chương trình nghị sự theo chủ nghĩa dân tộc, vị tổng thống mới đã hưởng lợi từ sự gắn kết giữa gia đình với quyền lực và thứ bậc: vào tháng 04/2019, các vụ tấn công khủng bố liên quan đến Tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) đã khiến hơn 250 người thiệt mạng.

Những cáo buộc tham nhũng

Chụp lại hình ảnh, Basil Rajapaksa đã nắm giữ các vị trí quan trọng trong chính phủ, gần nhất là Bộ trưởng Tài chính

Các cáo buộc tham nhũng nhằm vào gia đình này, tuy nhiên đã không biến mất - mà lại xuất hiện trong các cuộc biểu tình hiện tại do cuộc khủng hoảng hậu Covid gây nên.

"Nhiều người tin rằng Mahinda Rajapaksa đã lót đường cho gia đình mình lấy cắp của cải quốc gia bỏ vào túi riêng," biên tập viên của BBC News, Ayeshea Perera nói thêm.

Các tấm biển và lời hô vang yêu cầu gia đình này trả lại "số tiền đã đánh cắp" là một cảnh tượng phổ biến trong các cuộc biểu tình trên khắp Sri Lanka.

Tiếng tăm sụt giảm của Rajapaksa đã dẫn đến các sự chia rẽ trong gia tộc này. Hồi tháng Tư, có các thông tin về sự rạn nứt ngày càng gia tăng giữa Mahinda và Gotabaya và cuộc tranh đấu quyền lực sau đó giữa những người anh em nhằm kiểm soát giới ủng hộ mình.

'Về nhà đi'

Chụp lại hình ảnh, Vị trí cuối cùng trong chính phủ của ông Chamal Rajapaksa là Bộ trưởng Thủy lợi

Khó khăn kinh tế đã đẩy nhiều người vốn từng bỏ phiếu bầu cho ông Gotabaya phải mang các tấm biển có thông điệp "Về nhà đi" trên đường phố - trong các cuộc biểu tình.

Những người biểu tình chống chính phủ đã tràn vào các tòa nhà chính phủ, bao gồm dinh thự tổng thống, và nhảy xuống hồ bơi.

Trong những trao đổi giận dữ hơn, những người biểu tình đã châm lửa đốt một số nơi do gia tộc Rajapaksa sở hữu, gồm ngôi nhà thờ tổ tiên ở Hambantota.

Những người biểu tình cũng tàn phá ngôi mộ và nơi tưởng niệm dành cho cha mẹ họ. Với vai trò là tổng thống, Gotabaya cũng đã bị cáo buộc sử dụng sai nguồn quỹ nhà nước để xây dựng nơi tưởng niệm này.

Việc Gotabaya rời khỏi đất nước và trốn thoát đến Madilves bằng máy bay quân sự hiện tại dường như đã đánh dấu thời khắc gia tộc Rajapaka đánh mất sự nắm quyền lực không đối thủ trong nền chính trị Sri Lanka.

Xem thêm:

Sri Lanka

Sri Lanka: TT Gotabaya Rajapaksa rời đi trên máy bay quân sự
13 tháng 7 năm 2022
Người dân biểu tình sục sôi, tổng thống và thủ tướng Sri Lanka tuyên bố sẽ từ chức
10 tháng 7 năm 2022
Sri Lanka: Lãnh đạo phe đối lập sẵn sàng tranh cử tổng thống
12 tháng 7 năm 2022
Chết vì xếp hàng mua xăng ở Sri Lanka
28 tháng 5 năm 2022
Sri Lanka: 'Dân quá khổ', người biểu tình xông vào dinh thự Tổng thống Rajapaksa
9 tháng 7 năm 2022
Biểu tình ở Sri Lanka: 'Chúng tôi sẽ không rời đi cho đến khi Tổng thống từ chức'
12 tháng 7 năm 2022

Tin chính

Tổng Bí thư Tô Lâm: tập trung quyền lực, đẩy mạnh cải cách
8 giờ trước
Vì sao Trung Quốc thanh trừng vị tướng quân đội cấp cao nhất?
5 giờ trước
Ông Phạm Minh Chính rời chính trường: phía sau những tâm sự tiếc nuối
26 tháng 1 năm 2026

BBC giới thiệu

Đại hội 14: Đảng chọn tổng bí thư như thế nào?
22 tháng 1 năm 2026
Vì sao ông Tô Lâm và đội ngũ nhạy cảm về 'phe phái' trong Đảng? - bài 2
18 tháng 1 năm 2026
Đại tướng Phan Văn Giang: rào cản và cơ hội trên hành trình vào Bộ Ngũ
15 tháng 1 năm 2026
Ghế thủ tướng cho ông Lê Minh Hưng: cơ hội và những ẩn số
14 tháng 1 năm 2026
Ông Trump có thể 'chiếm' Greenland bằng cách nào?
8 tháng 1 năm 2026
GDP Việt Nam sẽ vượt Thái Lan ngay trong năm 2026?
7 tháng 1 năm 2026
Chiến lược an ninh quốc gia của ông Trump đẩy châu Âu vào thế khó
10 tháng 1 năm 2026
Vì sao Vingroup rút khỏi 'dự án cống hiến' đường sắt cao tốc Bắc-Nam?
25 tháng 12 năm 2025
Việt Nam sắp hoàn thành các tiền đồn ở Biển Đông, có khả năng quân sự hóa?
18 tháng 12 năm 2025