Sử Dụng Corticoid ở Trẻ Em Những điều Cần Biết

Corticoid là loại thuốc được chỉ định khá rất phổ biến ở trẻ em nhưng không vì thế mà nó tuyệt đối an toàn. Tác dụng phụ của corticoid phụ thuộc vào loại thuốc, liều dùng, thời gian dùng, đường dùng hay lượng dùng và vị trí dùng nếu dùng ngoài da Sử dụng corticoid không đúng cách có thể mang đến nhiều tác dụng phụ, nhất là ở trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh như:

Loãng xương (Osteoporosis) xương mềm dễ gãy, nặng hơn có thể gây Hoại tử xương.

Hội chứng Cushing: Tác dụng phụ này xuất hiện khi dùng thuốc với liều lượng cao kéo dài, nhất là khi dùng thuốc đường toàn thân (uống, chích), có các biểu hiệu điển hình :

• Tăng cân nhanh,không cân đối, thường mặt tròn như mặt trăng, mập nhiều ở vùng bụng, sau gáy và cổ, trong khi đó đùi và cánh tay teo nhỏ lại, không tương xứng
• Những thay đổi ở da: Da mỏng hơn và đỏ ửng. Mặt có nhiều mụn hơn, bụng và đùi có nhiều vết rạn da.
• Các vấn đề khác: Rối loạn kinh nguyệt có thể xuất hiện ở những bé gái.
• Suy tuyến thượng thận: đây là tác dụng phụ không mong muốn khá nghiêm trọng. Trẻ em bị suy tuyến thượng thận thường có dấu hiệu mệt mỏi, thể trạng yếu, buồn nôn và nôn mửa, huyết áp thấp, các dấu hiệu này không đặc hiệu và có thể nhầm lẫn với các bệnh/tình trạng đang điều trị.
• Suy giảm sức đề kháng: Thuốc corticoid sử dụng không đúng cách với liều cao, kéo dài làm cho trẻ tăng nguy cơ nhiễm trùng, dễ mắc các bệnh nhiễm khuẩn đặc biệt với các mầm bệnh thông thường do vi khuẩn, virus và nấm (ví dụ viêm phổi, thuỷ đậu, lao..)
• Dùng corticoid ngoài da: Gây mỏng da (Atrophy), Giãn tĩnh mạch telangiectasias), rạn da (striae), xảy ra khi lạm dụng hay dùng không theo chỉ định của bác sĩ khi dùng corticoid bôi ngoài da trong điều trị các bệnh viêm da ứng, chàm.

Các tác dụng phụ khác: Chậm phát triển chiều cao; Mọc nhiều mụn trứng cá, rậm lông; Đục thuỷ tinh thể, tăng nhãn áp; Suy giảm sức khoẻ tâm trí, trẻ có thể biểu hiện mất ngủ, dễ nóng giận, xuất hiện các cơn hưng phấn hoặc trầm cảm...

Với những tác dụng phụ thường gặp kể trên, những trẻ không được sử dụng thuốc corticoid bao gồm trẻ bị lao phổi, động kinh, đái tháo đường, loãng xương, đục thuỷ tinh thể, tăng nhãn áp, tăng huyết áp, ...

Phụ huynh cần đưa trẻ đến khám ngay tại các cơ sở y tế khi có các biểu hiện sau:

• Sốt, ớn lạnh
• Co giật
• Tức ngực
• Khó thở, thở gấp hoặc thở khò khè
• Cảm giác khát nhiều
• Tiểu nhiều, cảm giác nóng rát khi đi tiểu
• Nhức mỏi cơ, yếu cơ
• Phù tay, chân
• Đau dạ dày
• Đi tiêu phân đen hoặc có máu đỏ tươi
• Nôn ra máu tươi hoặc bầm như bã cà phê
• Chu kỳ kinh nguyệt bất thường ở trẻ gái
• Đường huyết không được kiểm soát tốt ở những trẻ mắc đái tháo đường