Sự Khác Nhau Khi Làm EHS Giữa Nhà Máy Vs Dự án Xây Dựng ...

Xin chào các bạn,

Sau 5 năm bị gián đoạn vì nhiều lý do, hôm nay mình sẽ viết blog trở lại với chủ đề “Sự khác nhau khi làm EHS giữa Nhà máy vs Dự án xây dựng (What’s the different EHS view between Factory & Construction)”. Mình thấy có khá nhiều bạn thắc mắc về chủ đề này, đặt biệt các bạn đang làm EHS/HSE tại dự án xây dựng muốn qua làm EHS ở nhà máy cần tìm hiểu cái gì? Đây cũng là chủ đề offline của một người anh trong nghề tổ chức ở công ty 3M cách đây 3 năm.

Với chút kinh nghiệm về EHS/HSE/SHE trong một số lĩnh vực Xây dựng, Kho, Nhà máy (Construction, Physical Logistic/Warehouse, Factory ). Mình xin chia sẻ với góc nhìn cá nhân của mình về chủ đề như trên.

Cũng nhân tiện đang mùa cách ly xã hội (Social distancing) làm việc tại nhà (Working from home) nên cũng có nhiều thời gian hơn để ngồi viết bài.

Đầu tiên xin nói về ”Giống nhau” giữa làm EHS cho Nhà máy & Xây dựng:

• Cũng là cùng một nghề EHS thôi, cũng đi làm kiếm tiền nuôi bản thân, gia đình =)) kaka
• Dù làm bên Nhà máy hay Xây dựng thì cũng trên đất nước VN nên chắc chắn Quy định, Luật cũng giống nhau đến 99%.
• Các nguyên tắc về an toàn,  kỹ năng chuyên môn không khác nhau mấy.
• ….Vân vân ….mây mây

Như vậy thì những điểm khác nhau về EHS giữa Nhà máy & Xây dựng là gì?

Mời các bạn tham khảo ngay sau đây:

1. Process – Quy trình tạo ra sản phẩm
2. Working condition – Điều kiện làm việc
3. Risks – Những rủi ro chính
4. Culture – Văn hóa làm việc
5. 3rd Party, Authorities, Client’s Audit – Kiểm tra của bên thứ 3, khách  hàng, CQNN
6. Working Expectation/Target – Yêu cầu/mục tiêu trong công việc
7. EHS Management systems – Hệ thống quản lý EHS
8. Legislation – Luật pháp
9. Skills – Kỹ Năng
10. Challenges – Thử thách

Mình xin đi vào từng phần:

1. Process – Quy trình tạo ra sản phẩm

Cho dù  bạn đang làm ở Nhà Máy hay Dự án/công trường xây dựng (gọi tắt là Xây dựng) thì bạn cũng đang góp phần tạo ra ”sản phẩm” chung của công ty.

Như vậy thì cần xác định ”Sản phẩm” của Nhà Máy là gì? sản phẩm cuối cùng mà bạn sản xuất theo đơn hàng của khách hàng, có thể chỉ là phụ kiện, bán thành phẩm VD: Kem đánh răng, sữa, đồ uống, tem nhãn, quần áo, giầy, tem nhãn gắn trên quần áo…. Còn “Sản phẩm” của Xây dựng là gì? chắc chắn rồi chính là cả 1 dự án, tòa nhà, nhà máy mà chủ đầu tư bỏ tiền ra xây dựng & hoàn thiện.

Với vai trò của EHS thì các bạn cần quan tâm Process – Quy trình tạo ra sản phẩm như thế nào? (Quy trình sản xuất)

Các bạn cần tìm hiểu & nắm rõ quy trình sản xuất của công ty mình để dựa trên đó lên kế hoạch đánh giá rủi ro, kế hoạch EHS đó là điểm xuất phát đầu tiền của EHS.

Theo quan sát của mình thì quy trình sản xuất:

• Nhà máy: Lắp máy->Chạy thử->Chạy chính thức->Vật tư/nguyên liệu ->Xuất nhập kho->Sản xuất->Bảo trì->Thành phẩm->Lưu kho->Giao hàng->Hủy hàng.
• Xây dựng: Thiết kế->Đấu thầu->Bàn giao mặt bằng->set-up công trình tạm->Bắt đầu thi công: ép cọc/khoan cọc-> đào móng/đào hầm->đổ cột->đổ sàn->Xây tô->Lắp kèo thép->Lợp mái->Hoàn thiện->Thi công cơ điện->Lắp máy->Chạy thử->Bàn giao chủ đầu tư->Bảo trì.

Ví dụ: Quy trình sản xuất con nhãn

Hay quy trình của dự án xây dựng từ thiết kế đến hoàn thiện bàn giao

Mà thật ra EHS sẽ involve nhiều vào build & construction Phase cho đến hand-over của dự án

Để tìm hiểu thông tin chi tiết hơn về các giai đoạn của dự án thi công xây dựng, mời các bạn tham khảo bài viết sau đây “Tìm hiểu về các giai đoạn thi công xây dựng 1 dự án dành cho Newbie HSE đang làm ở các dự án xây dựng (Learn about the construction stages of a project for Newbie HSE working on construction projects)”

2. Working condition – Điều kiện làm việc

Đây là phần khác nhau rất rõ rệt giữa 2 môi trường làm việc Nhà máy & Xây dựng

Điều kiện làm việc ở Nhà máy có mái che tránh được mưa nắng, sạch sẽ được vệ sinh thường xuyên, điều kiện ổn định ít thay đổi thường được layout bố trí rõ ràng giữa Người – Máy móc – Vật tư – Công cụ, hệ thống cơ điện đã ổn định, đi âm tường, các facilities, Utility (Phòng điện, phòng máy phát, phòng bơm, chiller, nhà rác, khu vực XLNT – WWTP, canteen, bãi giữ xe, nhà bảo vệ, toilet, chống sét, bãi cọc tiếp địa…) đã hoàn thiện sẵn sàng sử dụng.

Đối với điều kiện làm việc ở Xây dựng thì sẽ khó khăn hơn vì cái nghề đi xây cho người ta mà =)), ngược lại với môi trường trong Nhà máy trên công trường Xây dựng phải làm trực tiếp dưới nắng, đôi khi làm dưới mưa (trừ giai đoạn đã lợp mái), layout bố trí theo giai đoạn của dự án nên sẽ thay đổi thường xuyên gần như hằng  ngày, hằng tuần, các facilities (Phòng làm việc, phòng huấn luyện, toilet, tủ điện, cọc tiếp địa, chống sét, đèn tạm, hàng rào, cầu thang, lối đi…) trên công trường Xây dựng khá tạm (chỉ phục vụ hết dự án) nên chất lượng không thể bằng ở Nhà máy được, đường dây điện đi trên công trường xây dựng cũng rất tạm bợ.

3. Risks – Những rủi ro chính

Từ điều kiện làm việc & quy trình sản xuất/phương pháp thi công khác nhau nên sẽ dẫn đến mỗi rủi ro khác nhau giữa 2 môi trường này.

Những rủi ro chính ở Nhà máy, với đặt điểm ổn định Nhà máy đã đi vào hoạt động nhiều năm nên qua các năm hoạt động dần dần sẽ được cải thiện đáng kể khi các rủi ro phát sinh trong lúc vận hành, nên rủi ro chính thường gây ra tai nạn trong Nhà máy thường tập trung vào rủi ro cháy nổ, cuốn kẹp tay, tóc vào máy, điện giật, hóa chất độc hại, khí độc hại, không gian hạn chế, hơi nóng, trượt ngã, đổ hàng trên cao, ngã cao từ những công việc như sản xuất cụ thể là công nhân vận hành hoặc phụ máy, Lái xe nâng trong kho, xếp dỡ hàng hóa, lưu hàng hóa trên kệ, hoạt động vệ sinh máy, bảo trì máy định kỳ, đột xuất, chuyển giao lắp đặt máy & các hoạt động của nhà thầu không thường xuyên.

Những rủi ro chính trên công trường Xây dựng:

• Ngã cao là chắc chắn rồi vì thi công xây dựng thì 90% là phải làm việc trên cao từ 2m trở lên (Lắp giàn giáo, xây tô, đổ cột,lắp kèo thép, lợp mái, sơn tường, lắp kính, hoàn thiện, vệ sinh…),
• Tiếp đến là điện giật tai nạn này thường xuyên trên công trường vì lý do thi công ngắn hạn, ngoài trời nên hệ thống đường dây, tủ điện khá tạm bợ & khả năng dây điện kéo lê trên vật sắc nhọn, xe tải, xe cẩu cán qua thường xuyên cộng với điều kiện làm việc ngoài trời là nguyên nhân dẫn đến rò rỉ điện, chập điện cao,
• Kế đến là falling objects – vật rơi từ trên cao rủi ro này cao nếu công trường kiểm soát không chặt chẽ đặt biệt ở công đoạn làm việc trên cao, lắp giàn giáo…
• Falls, trips, slips – Vấp ngã khi làm việc với điều kiện làm việc thường xuyên thay đổi, nếu không kiểm soát tốt chắc chắn không thoát được rủi ro này.
• Lật, ngã, đỗ xe cẩu – Crane collapse/overturns  – Với điều kiện làm việc ở công trường xây dựng thì xe cẩu mobile crane/truck crane/crawler crane/tower crane là những cánh tay hỗ trợ công việc đắc lực nhưng nếu không tính toán kỹ kế hoạch cẩu thì rủi ro ngã đỗ cẩu sẽ gây ra hậu quả rất lớn.
• Thời tiết – Weather – Do đặt điểm làm việc ngoài trời dưới nắng nóng bức rất dễ làm cho người lao động bị mất nước, sốc nhiệt, ngất xỉu, ngược lại nếu điều kiện thời tiết là trời mưa thì cũng nguy hiểm không kém gần như phải dừng việc đối với những con việc còn dang dỡ ngoài trời như hoạt động cẩu, hàn cắt, đóng coppha…Đó là chưa nói đến trời bão gió lớn là mối nguy rất lớn nếu đang trong giai đoạn lợp mái, lắp kèo, lắp giàn giáo.
• Cháy nổ – Chắc chắn rồi thời gian qua đã có rất nhiều vụ cháy trong công trường xây dựng nguy nhân đến từ  những công việc phát sinh nhiệt độ cao như hàn cắt không đảm bảo các điều kiện an toàn, không che chắn thu gom xỉ hàn, thiết bị phòng cháy kịp thời, bên cạnh đó chập điện cũng là nguyên nhân gây ra cháy nổ & cũng không loại trừ việc hút thuốc không đúng nơi quy định =)).
• Ngoài những rủi ro nêu trên vẫn còn rất nhiều rủi ro khác như: Điều kiện làm việc ồn, rung, bụi, đổ sập giàn giáo, đổ sập công trình tạm, xe tải, xe ben đụng vào người đi bộ, người phụ đánh tín hiệu, đánh nhau =))…

4. Culture – Văn hóa làm việc

Văn hóa làm việc giữa 2 môi trường Nhà máy & Xây dựng cũng khá khác nhau

Nói về Nhà máy:

Văn hóa làm việc khá quy củ rất ít trường hợp làm việc mà lược bỏ quy trình, luôn làm việc theo kế hoạch & kế hoạch cũng ít thay đổi, cách giao tiếp tôn trọng đối phương & khuyến khích tìm ra lỗi sai, hành vi không an toàn để khắc phục, đa số ở công ty sản xuất thường đã hoặc được xây dựng đầy đủ quy tắc ứng xử & mọi người được training bằng nhiều hình thức, được nhắc đi nhắc lại nhiều lần nên thành thói quen giao tiếp có tôn trọng nhau giữa các cấp độ làm việc.

Ý thức người lao động, nhân viên cũng được cải thiện theo năm tháng.

Một điểm khác về văn hóa làm việc ở Nhà máy thường làm hồ sơ về EHS khá đầy đủ vì Nhà máy sẽ phải tiếp rất nhiều đoàn audit từ Khách hàng, bên thứ 3.

Về văn hóa làm việc trên công trường Xây dựng: Luôn làm việc trong tâm thế bị áp lực về thời gian & khối lượng công việc, tiến độ thi công, cộng với điều kiện làm việc ngoài trời, sự ngỗn ngang của vật tư, ý thức của người lao động không tránh khỏi những lúc lớn tiếng (thậm chí chưởi thề) với nhau trong lúc làm việc, quy trình làm việc có đưa ra nhưng được xử lý rất linh động tùy vào tình huống thay đổi đột xuất phù hợp với điều kiện thi công. Những công việc EHS ngoài hiện trường luôn được chú trọng hơn về vấn đề hồ sơ & luôn đòi hỏi sự có mặt của EHS/HSE lúc thi công để nhắc nhở nhà thầu, giám sát các hoạt động & cho dừng việc nếu cần.

Về ý thức an toàn, bảo vệ bản thân của người lao động, nhân viên, đội ngũ kỹ sư thì phụ thuộc vào gói thầu, yêu cầu của chủ đầu tư, tư vấn giám sát & giám đốc dự án. Nếu những ràng buộc về EHS được đưa vào hợp đồng & kiểm soát một cách rõ ràng thì văn hóa an toàn ở đó sẽ được đề cao ngay từ lúc bắt đầu dự án &  ngược lại.

5. 3rd party, Authorities, Client’s Audit – Kiểm tra của bên thứ 3, khách  hàng, cơ quan nhà nước

Như mình có nhắc đến ở mục 4, kiểm tra (Audit) của bên khách hàng, bên thứ 3 về EHS là rất quan trọng đối với môi trường làm việc trong Nhà máy. Với đặt điểm nhà máy sản xuất tem nhãn như mình đang làm thì trung bình 1 năm có gần 50 audit khác nhau trong đó có EHS. Nên mọi hoạt động tuân thủ EHS của nhà máy được lưu lại hồ sơ một cách rõ ràng có hệ thống theo từng chủ đề, theo thời gian. Vì đơn giản nếu fail audit Nhà máy có thể bị đánh giá thấp sẽ dẫn đến giảm hoặc cắt đơn hàng từ khách hàng. Kết quả audit sẽ được gửi đến rất nhiều khách hàng.

Đối với công trường xây dựng thì số lượng audit sẽ ít đi rất nhiều so với nhà máy & gần như không có nếu công ty xây dựng đó không chạy 1 hệ thống được chứng nhận quốc tế VD ISO 45000, ISO 14000, ISO 9000. Có chăng sẽ có audit của Tư vấn giám sát họ thường có văn phòng làm việc tại dự án nên lịch kiểm tra mỗi ngày, tuần, tháng, quý. Ngoài ra còn có audit của chủ đầu tư thường đi theo giai đoạn chính của dự án & giao đoạn hoàn thiện bàn giao. Một số dự án thì tư vấn giám sát, chủ đầu tư cũng đòi hồ sơ hoàn công của EHS nhưng đa số thì không.

Audit của cơ quan nhà nước thì dù Nhà máy hay Xây dựng cũng giống nhau đều có thông báo trước lịch & nội dung audit trừ những trường hợp đặc biệt sẽ có audit đột xuất (ví dụ có bằng chứng vi phạm mà gây ra hậu quả nghiêm trọng).

6. Working Expectation/Target – Yêu cầu/mục tiêu trong công việc

Chắc chắn rồi làm EHS ở đâu cũng sẽ yêu cầu giống nhau ”Zero accident Target” nhưng mục này mình sẽ nói về chất lượng, yêu cầu hoàn thành & năng lực của người làm EHS.

Trong Nhà máy: luôn high demand hơn Xây dựng, một số nhà máy yêu cầu trình độ chuyên môn, tiếng Anh, tuyển dụng gắt gao với vị trí EHS từ đó cũng đòi hỏi chất lượng công việc phải hoàn thành cao hơn (so với Xây dựng), KPI đưa ra rõ ràng hơn, vận hành được hệ thống EHS của nhà máy, từ tập đoàn, từ khách hàng, đánh giá EHS cho supplier, contractor. Thiết lập các hệ thống quản lý, công cụ chuyên sâu trong quản lý EHS.

Trong Xây dựng thì tuyển dụng nhân sự EHS/HSE chỉ cần có kinh nghiệm, đôi khi là người mới toang để dễ đào tạo, người có nhiều kinh nghiệm thì chưa chắc đã có chuyên môn cao, quan trọng là người đứng đầu EHS mỗi dự án cần cứng còn lại giám sát an toàn có thể đào tạo trong quá trình thi công dự án, cần nhiều nguồn lực EHS ngoài hiện trường nên chất lượng công việc EHS ở Xây dựng có thể chấp nhận được ở mức vừa phải. Quan trọng là kỹ năng quản lý nhà thầu, kỹ năng giao tiếp với công nhân & xử lý những tình huống vi phạm.

7. EHS Management systems – Hệ thống quản lý EHS

Nói về hệ thống thì EHS ở Nhà máy phải rất quan tâm vì hệ thống thường được set-up theo yêu cầu của Tập đoàn, khách hàng, bên thứ 3, tiêu chuẩn quốc tế nên làm việc theo hệ thống rất được quan tâm trong Nhà máy. Tùy vào yêu cầu, ngành nghề, lĩnh vực, đặc điểm của từng Nhà máy sẽ chạy số lượng, loại hệ thống EHS khác nhau nhằm mục đích đáp ứng yêu cầu của khách hàng, tập đoàn. Ví dụ: Ngành May mặc: HIGG FEM, FSLM, Better Work, ZDHC, Hệ thống của khách hàng (Nike, Adidas, Decathlon, Target, C&A, Next, Puma, NB, TESCO, H&M, …), TQP, SMETA, HRP, GRS, ISO 45000, 14000, FM Global…. Hệ thống audit của tập đoàn =)), Ngoài ra một số nhà máy còn chạy Lean, TPM, 5S, Kaizen… thì EHS sẽ là 1 phần trong các yêu cầu đó.

Trên công trường Xây dựng thì hệ thống EHS chủ yếu là theo Chủ đầu tư  nếu họ có chuyên môn quản lý thi công (Keppel Land, Novaland…) hoăc theo Tư vấn giám sát (M+W, Apave, Archetype…) hoặc công ty có chạy theo hệ thống ISO 14000, 45000, hệ thống quản lý EHS nội bộ thì về mặt hồ sơ, năng lực quản lý hệ thống ở những dự án này rất cần thiết & ngược lại.

8. Legislation – Luật pháp

Như trong phần giới thiệu mở đầu mình cũng có đề cập, dù làm ở Nhà máy hay Xây dựng nếu trong phạm vi ở VN phải áp dụng theo luật VN thôi =))

Điểm khác nhau ở đây chỉ là đặc thù ngành Xây dựng sẽ có những văn bản yêu cầu An toàn dành riêng cho dự án xây dựng do Bộ Xây Dựng ban hành. Các bạn Nhà máy vẫn áp dụng khi Nhà máy có dự án xây mới hoặc mở rộng.

Một số quy định do BXD ban hành về an toàn như:

• Thông tư 4/2017/TT-BXD về quản lý an toàn lao động trong thi công xây dựng công trình.
• Văn bản hợp nhất 07/VBHN-BXD năm 2020 hợp nhất thông tư quy định về quản lý an toàn lao động trong thi công xây dựng công trình do BXD ban hành.
• Thông tư 03/2019/TT-BXD sửa đổi TT 04/2017?TT-BXD quy định về quản lý an toàn lao động trong thi công xây dựng công trình do BXD ban hành.
• Nghị định 46/2015/NĐ-CP về quản lý chất lượng & bảo trì công trình xây dựng.
• Quyết định 833/QĐ-BXD năm 2016 công bố thủ tục hành chính mới; được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế; bị hủy bỏ hoặc bãi bỏ trong lĩnh vực quản lý chất lượng công trình, giám định tư pháp xây dựng, kiểm địn kỹ thuật an toàn lao động thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của BXD

9. Skills – Kỹ Năng

Đối với Nhà máy các bạn EHS cần kỹ năng tiếng Anh đặc biệt là những nhà máy công ty đa quốc gia, ứng xử theo bộ quy tắc ứng xử của công ty (code of conduct), có kiến thức về quản lý hệ thống, nắm rõ các quy trình, thủ tục liên quan đến EHS & những bộ phận có liên quan vì bạn không thể nhảy cóc (shortcut) các thứ tự của thủ tục. Ngoài ra môi trường nhà máy cũng thích style ”Đi nhẹ, nói khẽ, cười duyên” ăn nói dễ thương lịch sự tôn trọng nhau sẽ thuận lợi trong công việc.

Đối với Xây dựng các bạn EHS cần linh động giải quyết vấn đề vì issue xảy ra liên tục & luôn cần giải quyết ngay khi có thể (ASAP), làm ở Xây dựng đòi hỏi bạn phải có sức khỏe tốt do phải đi lại nhiều, làm việc ngoài trời liên tục, kỹ năng giao tiếp với công nhân xây dựng nếu bạn nói chuyện trên trời (xài quá nhiều từ chuyên môn) thì có khi tác dụng ngược nên bình dân hóa ngôn ngữ chuyên môn khi huấn luyện, nhắc nhở công nhân sẽ dễ đi vào lòng người hơn.

Dù môi trường nào nghề EHS cũng cần nhiều kỹ năng mới thành công được, cái gốc của nghề EHS là Hệ thống pháp luật, quy định khách hàng, quy định tập đoàn, quy định của nhà sản xuất + nền tảng kỹ thuật , ở đâu cũng cần người làm việc nhiệt tình, có tâm, giải quyết công việc tới nơi tới chốn, có những sáng kiến trong công việc. Muốn thành công ở môi trường nào cần hòa nhập bằng cách hiểu rõ Process – Các quy trình tạo ra sản phẩm, Cultrure – Văn hóa làm việc để có chung tiếng nói ở nơi làm việc của mình.

10. Challenges – Thử thách

Khi đã làm nghề EHS thì bạn phải làm quen với áp lực, đi lại nhiều có lúc thì rất rảnh rỗi cũng có lúc làm đến tối mặt, chịu thôi sinh nghề tử nghiệp mà. Vậy những challenges mà người EHS gặp phải ở 2 môi trường là gì?

Nhà máy: KPI cao, high demand từ sếp, khách hàng. Tuân thủ luật pháp là công việc mặc định của bạn rồi ngoài ra bạn cần có những activities, programs cho EHS để nâng cao nhận thức của người lao động, các cấp độ quản lý, các projects cải tiến về EHS, cùng 1 lúc chạy & duy trì các hệ thống như đã nêu ở mục số 7, Target qua các năm sau luôn cao hơn năm trước

Xây Dựng: Ý thức tuân thủ an toàn của công nhân, nhà thầu là cái mà bạn phải đối diện & tìm giải pháp để vừa đảm bảo mục tiêu không xảy ra tai nạn vừa để họ làm việc trong khuôn khổ một cách vui vẻ. Điều kiện thời tiết như đã nói ở mục 3 cũng là một thử thách khi làm EHS nên cần ngồi lại viết ra những phương án phù hợp với đặt điểm theo thời tiết (Gió mạnh, Mưa, Nắng gắt…) Tiến độ thi công là một thử thách rất đáng gờm, nếu bạn đang làm EHS cho 1 dự án bị trể tiến độ thì lúc này bạn nên chuẩn bị tinh thần để chứng kiến ”Trái tim tan vỡ” về tuân thủ an toàn. Chi phí an toàn là động lực quan trọng vì đơn giản “No money no safety”. Hệ thống quản lý đôi khi cũng là một thử thách nếu may mắn công ty bạn đã có sẵn hệ thống thì nên phát triển nó lên còn không thì cần xây dựng vì không thể làm được gì nhiều nếu mỗi người hiểu EHS theo 1 kiểu.

Trên đây là những chia sẻ của mình về góc nhìn cá nhân, chủ đề này khá rộng nên nội dung mình cũng tranh thủ viết một cách cô đọng nhất, chắc chắn sẽ còn nhiều quan điểm ý kiến khác nhau về các góc nhìn khác nhau của từng người. Mời các bạn để lại comment để bài viết được hoàn thiện hơn nhé.

Cám ơn đã dành thời gian đọc bài viết này, mình mong bài viết này sẽ hữu ích dành cho bạn. Nếu bạn thấy hữu ích hãy chia sẽ nó cho đồng nghiệp của mình.

Xin cám ơn & hẹn bạn ở những bài viết kế tiếp.

Chia sẻ:

• X
• Facebook

Thích Đang tải...