SỬ THI ILIAD - TiTi Book & Cafe

Bản hùng ca Hy Lạp với đầy đủ những yếu tố tiến bộ của một thế giới quan mới đúng đắn hơn. Thế giới quan này mang chủ nghĩa nhân đạo sâu sắc, khi mục tiêu là hướng vào con người, khẳng định vai trò và vị trí của con người trong cuộc sống. Hàng thế kỉ nữa sẽ trôi qua, nhưng những đóng góp của Hômerơ (Homer) cho văn học nhân loại vẫn luôn là suối nguồn nuôi dưỡng tâm hồn tình cảm của mỗi con người.

“Iliad” của Homer được coi là trụ cột của văn học phương Tây cổ đại. Đó là những bản trường ca của binh lửa và giáo gươm. Thế nhưng, Homer không cổ súy cho chiến tranh mà dùng chiến tranh để thử thách con người. “Iliad” gồm hai mươi bốn khúc ca, kể một giai đoạn ngắn năm mươi ngày trong năm thứ mười của cuộc chiến tranh thành Troie, với câu chuyện xoay quanh về mối bất hòa giữa vị tướng kiệt xuất Achilles của Hy Lạp và thống soái Agamemnon.

Đời sống xã hội Hy Lạp cổ đại cũng được phản ánh một cách chân thực trong tác phẩm, trong đó có thể thấy quá trình diễn biến từ chế độ thị tộc đến sự hình thành thành bang của chế độ nô lệ, đồng thời ca ngợi các nhân vật anh hùng kiệt xuất của phía Hy Lạp như Achille, của phía Troie như Hektor. Tác phẩm là biểu tượng miêu tả số phận nhân loại hoàn toàn do định mệnh đưa đẩy.

Tuy nhiên, điều đặc biệt và thú vị hơn cả là sự tương tác giữa thần và người trong thiên sử thi này. Các thần Hy Lạp mang hình dáng con người, khác với các nền văn minh đương thời khác như văn minh Ai Cập cổ đại. Họ không phải là những đấng toàn năng vô biên. Bên cạnh đó, các vị thần cũng có những “thói hư tật xấu” như con người bình thường.

Qua đó, tác giả thể hiện ý tưởng sâu xa rằng vũ trụ mang vẻ đẹp và huyền bí của con người, con người chính là trung tâm của vũ trụ. Cuộc chiến thành Troie được các vị thần bắt đầu, can thiệp và kết thúc, nhưng trong hành trình trở về của Odyssey thì quyền tự quyết định vận mệnh của cá nhân mới là yếu tố chủ đạo.

Iliad là tác phẩm đặc sắc của Homer. Nó là một bản anh hùng ca, ca ngợi cuộc chiến đấu giữa người Hy Lạp và người thành Troy. Tác phẩm gồm 24 khúc ca, khúc ca mở đầu đã khái quát nội dung cụ thể, có giới hạn của tác phẩm: “ Cơn giận của Asin”, bao hàm 15.693 câu thơ. Tác phẩm không thuật lại hoàn toàn cuộc chiến 10 năm thành Troy, mà nó chỉ thuật lại một giai đoạn ngắn, 50 ngày cuối của năm thứ 10 của cuộc chiến Hy Lạp- Troy.

Dựa vào cuộc chiến thành Troy để xây dựng nên một sử thi chiến trận hào hùng, Homer đã tái hiện một cách sinh động, trung thực xã hội của người Hy Lạp dưới chế độ quân chủ dân sự. Có thể tóm tắt cốt truyện như sau: Mở đầu là “cơn  giận của Asin” đáp trả lại lại sự xúc phạm của chủ tướng Agamemnông.

Trong một trận chiến của quân Hy Lạp với quân thành Troy, quân Hy Lạp thu được một số thắng lợi. Trong số những thứ thu được, có hai nữ tù binh xinh đẹp, được đem làm phần thưởng cho hai thủ lĩnh là Asin và Agamemnông. Nhưng nữ tù nhân được tặng cho Agamemnông lại là con của viên tư tế phụng thờ thần Apôlông- vị thần mà cả người Hy Lạp và người Troy đều kính nể. Viên tư tế đem đồ tế tới để xin chuộc con gái mình về, nhưng Agamemnông lại sỉ nhục và đuổi viên tư tế đi, không cho chuộc con về. Tức giận, viên tư tế cầu xin thần Apôlông trừng phạt quân T’roa.

Kết quả, một trận dịch kinh khủng đổ xuống đoàn quân Hy lạp. Một đội kị binh được thành lập, Asin với tư cách là người nâng đỡ tinh thần đã làm cho vị bốc sư trong quân nói ra sự thật chính Agamemnông đã xúc phạm thần Apollo. Dưới sức ép của Asin và binh sĩ,  Agamemnông đã phải trả con gái cho viên tư tế. Nhưng do tham lam mà Agamemnông đã cướp đoạt nàng nữ tù binh của Asin. Và Asin đã vô cùng tức giận vì việc làm vô liêm sỉ đó của Agamemnông nên đã quyết không tham gia chiến trận. Mẹ của Asin xin thần Zeus cho quân Hy Lạp thua vì đã xúc phạm con bà. Dớt đồng ý lời khấn nguyện đó. Trên chiến trường, cả hai bên Hy Lạp và Troy đều thoã ước, mỗi bên cử ra một đại diện, người đại diện nào thắng thì coi như quân đó thắng. Người Hy Lạp cử Mênêlax, người Troy cử Parix. Họ cùng giao ước và được Dớt chứng giám, không cho vị thần nào tham gia vào trận chiến. Kết quả Parix bị Mênêlax ép vào thế cùng, thần Aphrôđit ra tay giúp Parix. Giao ước bị pha vỡ, hai quân lao vào đánh nhau. Zeus đồng ý cho quân Hy Lạp thua và Zeus cho người báo mộng cho Hector. Dũng tướng thành Troy xuất hiện. Quân Hy Lạp bị quân thành Troy tấn công liên tiếp, Agamemnông nhiều lần cho người đến thương lượng với Asin, mong Asin bỏ qua hận cũ để tiếp tục ra trận. Tuy thế, nhưng Asin mặc kệ và từ chối lời thỉnh cầu đó, quyết không hợp tác với Agamemnông. Bạn thân của Asin là Pat’rôclơ vì thương xót các tướng sĩ nên đã mượn áo giáp và vũ khí của Asin, đóng giả Asin ra trận. Asin đồng ý cho mượn. Kết quả đội quân Hy Lạp thoát khỏi nguy hiểm nhưng trong một trận chiến kịch liệt, Pat’rôclơ đã bị Hecto giết chết và chiếm bộ áo giáp và vũ khí của Asin làm chiến lợi phẩm. Đau lòng và tức giận trước cái chết của bạn, Asin trở lại trận chiến với lòng báo thù cao độ. Thần thợ rèn Hêphaixtôs  đã được mời xuống để rèn vũ khí và áo giáp cho Asin. Với giáp và vũ khí mới, Asin bước vào trận chiến khiến cho quân Troy kinh hãi. Họ giẫm đạp lên nhau mà chạy nhưng đều bị mũi giáo Asin chặn lại. Hector ra trận và chiến với Asin, cuối cùng Hector chết dưới mũi giáo của Asin. Vì cơn giận chưa nguôi và lòng muốn trả thù cho bạn, Asin đã kéo lê thi thể Hector xung quanh thành Troy khiến thần và dân chúng hết sức phẫn nộ. Họ yêu cầu Zeus bắt Asin ngừng ngay hành động trả thù đó và trả lại thi thể Hecto cho dân Troy. Kết thúc tác phẩm là lễ tang long trọng của nhân dân thành Troy an táng cho Hector.

Về cuộc đời của Homer, cho đến nay vẫn chưa có một tài liệu nào chính xác. Có tới 9 bản tiểu sử về ông và có 7-11 thành bang giành cái vinh dự là quê hương của  Hômerơ. Thời gian sống của ông được xác định là vào khoảng thế kỉ thứ XI, VIII, thậm chí thế kỉ thứ VI TCN. Nhiều truyền thuyết đã thuật lại đời ông kì diệu và huyền ảo như một huyền thoại. Theo nhà sử gia Hy Lạp Hêrôđốt, Homer là một ca sĩ mù hát rong, sinh ở vùng tiểu Á. Cha ông không biết là ai, mẹ ông là bà Krêtêit. Lúc nhỏ ông được đặt tên Mêlêxigieng. Nhà nghèo ông được thầy giáo Phêmiốt dạy bảo nuôi nấng. Sau khi thầy chết, ông nối nghiệp thầy làm nghề dạy học.Vì mến mộ tài năng của Homer, một thương nhân cùng thời đã mời ông đi du lịch nhiều nơi. Đi nhiều, vốn sống ông càng phong phú, tri thức ngày càng đầy trong ông. Khi tới Côlôphông, ông bị mù. Trở về quê hương xứ Ximê ông mới bắt đầu làm nghề ca hát và đổi hẳn sang tên Homer. Sau đó, khi tới đảo Kiốt, ông được một gia chủ mời lại dạy học. Ông cưới vợ và sinh được hai người con gái. Hai thiên sử Iliad và Ôđyxê cũng ra đời vào quãng thời gian cuối đời này. Một thời gian sau, ông bệnh nặng và chết tại đảo Iôt.

Share this:

• X
• Facebook

Like Loading...

Related