Sự Tích Cô Năm Suối Lân Và đền Thờ Cô

Cô Năm Suối Lân là vị thánh Cô thứ năm thuộc hàng Tứ Phủ Thánh Cô trong tín ngưỡng thờ Mẫu, sau Cô Tư Địa Phủ và trước Cô Sáu Sơn Trang. Cô hầu cận Chầu Năm Suối Lân vì vậy tên của cô cũng được gọi theo địa danh Suối Lân tỉnh Lạng Sơn.

Cô Năm trên động Suối Lân Xe loan thánh giá đằng vân ngự về Chơi sơn khê ngàn xanh núi cấm Ngự tính tình đàn đọc ca ngâm

Cô Năm Suối Lân là ai ?

Sự tích Cô Năm Suối Lân

Cô Năm Suối Lân vốn là tiên nữ trên Thiên Đình, theo lệnh vua cha Cô giáng trần là người thiếu nữ dân tộc Nùng ở trên xứ Lạng. Có tích lại kể rằng Cô Năm là người thị nữ thân cận bên Chầu Năm Suối Lân (lúc sinh thời khi Chầu còn là công chúa) nên Cô cũng được tôn hiệu là Cô Năm Suối Lân hay Cô Năm Sông Hoá. Sau này được sắc phong hiển thánh, Cô Năm vẫn được coi là tiên cô kề cận bên cửa Chầu Năm. Cô được coi là tiên cô trông giữ bản đền Suối Lân. Du khách hành hương đi chiêm bái trên đất Lạng đều phải qua bái yết cửa Chầu Năm và Cô Năm Suối Lân.

Dòng Suối Lân linh thiêng do Cô Năm cai quản bốn mùa trong xanh, nước thông về sông Hoá và xanh mát bốn mùa không bao giờ cạn. Giống như Chầu Năm, Cô Năm Suối Lân là vị Thánh Cô vô cùng anh linh nhưng cũng rất đành hanh. Nếu ai có bệnh tật đến xin nước suối cửa cô, uống vào sẽ thuyên giảm. Nhược bằng, người nào không biết mà xuống suối tắm hay rửa chân tay, làm ô uế dòng suối trong xanh của cô sẽ bị cô hành cho sốt nóng mê sảng. Nếu có kẻ nào báng nhạo, cô sẽ “xát lá han” làm người đó luôn ngứa ngáy khó chịu, rồi bị dẫn dắt lạc đường rừng lúc nào không hay.

>>> Xem thêm: Sự tích Cô Tư Ỷ La, Cô Tư Địa Phủ, Cô Tư Tây Hồ ?

Hầu giá Cô Năm Suối Lân

Cô Năm Suối Lân là một trong những vị thánh Cô ít khi về ngự đồng. Thường chỉ những người nào có sát căn quả về cửa Cô hoặc khi về đền Suối Lân thì mới thấy thỉnh bóng Cô Năm ngự đồng. Cô thường ngự giá về lúc nửa đêm.

“Nửa đêm Cô mới hiện hình. Suối Lân soi bóng tươi xinh dáng hình” ―Chầu văn Cô Năm Suối Lân.

Khi loan giá ngự đồng người ta thường mặc màu áo giống màu áo của Chầu Năm nhưng vạt ngắn hơn. Đó có thể là màu xanh thiên thanh hoặc xanh lá cây. Đầu cô chít khăn củ ấu, Dao quai, túi vóc dắt bên hông, chân mang hài cánh tiên. Khi ngự về đồng, cô khai quang rồi múa mồi như những Thánh Cô khác.

“Về đồng Cô mặc áo xanh Nón buồm túi vóc thanh thanh hoa cài Rườm rà Cô vấn tóc mai Chít khăn củ ấu chân hài cánh tiên” ―Chầu văn Cô Năm Suối Lân.

Bản văn Cô Năm Suối Lân

Cô Năm trên động Suối Lân Xe loan thánh giá đằng vân ngự về Chơi sơn khê ngàn xanh núi cấm Ngự tính tình đàn đọc ca ngâm Vui về thú cảnh Suối Lân Hoa chen cành biếc mây vần đỉnh cao Động Sơn trang ra vào sớm tối Suối Lân Ngàn giá ngự thảnh thơi Trong rừng dưới suối trên đồi Thông reo trúc hóa thú vui hữu tình Thổ mường các chúng sơn tinh Thỉnh Cô chắc giáng anh linh đàn tràng Cơm lam thịt thính trà ngàn Khế chua sung chát trầu vàng cau non Suối Lân khuya sớm ra vào Chim kêu vượn hót xôn xao đùa cười Suối Lân cảnh thú trên ngàn Có dòng sông Hóa vắt ngang cửa đền Ai lên đến tỉnh Lạng Sơn Qua dòng sông Hóa vào đền cô Năm Quyền cô cai quản Suối Lân Một tòa chính điện xa gần nức danh Đền thờ nào khác bức tranh Dưới suối nước chảy, trên cành cây cao Đền thờ như thể động đào Bốn mùa đồng tử ra vào dâng hương Cô Năm cốt cách phi phương Trâm cài lược dắt , soi gương chải đầu Long lanh mắt phượng tựa sao Thần thông diệu trí biết bao quyền hành Lê triều tích cũ sử xanh Cô Năm công chúa rành rành oai linh Nửa đêm cô mới hiện hình Suối Lân soi bóng tươi xinh dáng hình Về đồng cô mặc áo xanh Nón buồm túi vóc thanh thanh hoa cài Rườm rà cô vấn tóc mai Chít khăn củ ấu chân hài cánh tiên Cô Năm ứng hiện tự nhiên Ban cho nước suối bệnh liền khỏi ngay Suối Lân cô ngự thiêng thay Sơn lâm vui thú tháng ngày rong chơi Thanh nhàn dạo khắp mọi nơi Đồng Đăng Hữu Lũng thảnh thơi đi về Có khi cô ngự Thất Khê Công Đồng Bắc Lệ lại về Suối Lân Tiên cô mới thử lòng trần Ai mà biết đến muôn phần tốt tươi Còn ai bỡn cợt trêu cười Lá han cô xát cho người hay ra Sám hối cô sẽ truyền tha Bây giờ mới biết cô đà anh linh Phép cô thưởng phạt nghiêm minh Có công cô thưởng tội hình không tha Cô truyền sơn động các tòa Thổ Mường các bản đàn ca vang lừng Đầu sông cho đến cửa rừng Ngàn măng, nương sắn đến từng đồi sim Ai mà bảy nổi ba chìm Cô thương lại để trong tâm trong lòng Còn ai vất vả long đong Có cô Năm Suối chấm đồng làm tôi Hoa tươi cô hái trên đồi Ban cho các ghế muôn người nhất tâm Người thời có phúc có phần Có lòng cô sẽ bắc cân cho đều Hội vui dâng bản văn chầu Thanh bông hoa quả đảo cầu cô Năm Cô về ngự cảnh Suối Lân Khuông phù đệ tử thiên xuân thọ trường.

>>> Nhấn Subscribe để theo dõi các video về Phủ Dầy Nam Định tại kênh: Phủ Dầy Nam Định Official – YouTube