Tác Giả Của Bộ Luật Hồng Đức? - PLO

ANH PHÓ trả lời: Bạn Kim Thành thân mến,

Hồng Đức là niên hiệu thứ hai của vua Lê Thánh Tông (1460-1497). Niên hiệu đầu của vua Thánh Tông là Quang Thuận (1460-1470), niên hiệu sau là Hồng Đức (1470-1497). Mặc dù dân gian quen gọi là Bộ luật Hồng Đức song tên chính thức của nó là Quốc triều Hình luật; cũng không phải được làm ra dưới triều vua Lê Thánh Tông mà đó là một công trình pháp lý được biên soạn, bổ sung trải qua nhiều thời kỳ, nhiều đời vua nhà Lê.

Thật vậy, khác với nhiều văn bản pháp luật cơ bản của nhà Lê mà lịch sử đã ghi rõ ràng tên tác giả trực tiếp biên soạn (thí dụ: Luật thư do Nguyễn Trãi soạn (1440-1442); Quốc triều luật lệnh do Phan Phu Tiên soạn (1440-1442); Thiên Nam dư hạ tập do Thân Nhân Trung, Quách Đình Bảo, Đỗ Nhuận, Đào Cử và Đàm Văn Lễ biên soạn (1483)…); còn Quốc triều Hình luật (Bộ luật Hồng Đức) vốn là bộ luật cơ bản nhất của triều Lê đến nay còn tồn tại, có nội dung tổng quát, được đánh giá cao thì lại không biết rõ ra đời chính xác vào thời điểm tháng, năm nào; do ai biên soạn.

Chúng ta được biết qua lịch sử nước nhà, sau khi đánh đuổi xong giặc Minh, vua Lê Thái Tổ (Lê Lợi) lập nhà Lê sơ gồm các vua kế tục nhau như sau: Lê Thái Tổ (1428-1433), Lê Thái Tông (1433-1442). Lê Nhân Tông (1442-1459), Lê Nghi Dân (1459-1460), Lê Thánh Tông (1460-1497), Lê Hiến Tông (1497-1504), Lê Túc Tông (1504-1505), Lê Uy Mục (1505-1510), Lê Tương Dực (1510-1516), Lê Chiêu Tông (1516-1522) và Lê Cung Hoàng (1522-1527). Tổng cộng nhà Lê sơ trị vì 100 năm gồm có 11 vua.

Theo kết quả nghiên cứu của các học giả trong và ngoài nước thì ta có thể kết luận rằng: Bộ luật Hồng Đức mà hiện nay chúng ta biết được, đã được soạn tập suốt quá trình lâu dài dưới đời các vua đầu của nhà Lê sơ. Trong đó, bắt đầu có những điều luật ra đời dưới đời vua Lê Thái Tổ (1428-1433) và có lẽ đã có sự đóng góp đắc lực của các luật gia Nguyễn Trãi, Phan Phu Tiên...

Vào các đời vua Lê sau đó, bộ luật này được bổ sung một số điều luật và được in lại, ban bố nhiều lần. Tuy không biết đích xác Bộ luật Hồng Đức được hoàn thiện hoàn chỉnh vào năm nào nhưng có thể khẳng định vào giữa thời Lê sơ mà công hoàn chỉnh lớn nhất là của vua Lê Thánh Tông, vào niên hiệu Hồng Đức (1470-1497). Vì vậy mà người đời sau truyền tụng nó với tục danh là Bộ luật Hồng Đức.

Thân chào bạn Kim Thành.

(Nguyệt san Pháp Luật TP.HCM số 164)

Từ khóa » Người Cho Ra đời Bộ Luật Hồng đức Là Ai