Tài Liệu Mới Nói ông Lê Duẩn Từ 1973 đã Lo 'bị Mao Tấn Công' - BBC

Tài liệu mới nói ông Lê Duẩn từ 1973 đã lo 'bị Mao tấn công'

Nguồn hình ảnh, Keystone/Getty Images

24 tháng 5 2018

Một nhà nghiên cứu từ Đại học Cardiff cho rằng Leonid Brezhnev đồng ý giúp Hà Nội 'chống lại Trung Quốc' từ chuyến thăm của TBT Lê Duẩn sang Moscow năm 1973.

Trong bài 'Why Were the Russians in Vietnam?' (Vì sao người Nga có mặt ở Việt Nam?) trên New York Times ̣(27/03/2018), Giáo sư Sergey Radchenko đã đánh giá lại quyết định của Liên Xô trong Chiến tranh Việt Nam, dựa trên các tài liệu tiếng Nga thời Xô Viết.

Nhà văn Vũ Thư Hiên nói về 'Đèn Cù' và Hồ Chí Minh

Lê Duẩn 'thắng Mỹ nhưng cái giá quá cao'

'The Vietnam War' và khi Hoa Kỳ vào VN

'Cơ hội để người Việt hiểu quá khứ của mình'

Voi VN lên tàu Ba Lan ra Bắc rồi đi đâu?

Nikita Khrushchev, TBT Đảng Cộng sản Liên Xô, ban đầu chỉ coi vấn đề Việt Nam hoàn toàn có tính ngoại vi, là thứ yếu so với quan hệ Xô - Trung.

Skip Đọc nhiều nhất and continue readingĐọc nhiều nhất

• Ông Phạm Minh Chính rời chính trường: phía sau những tâm sự tiếc nuối
• Cựu thủ tướng Hàn Quốc qua đời ở TP HCM, chuyện gì đã xảy ra?
• Ông Tô Lâm tái cử: Hào hứng với cải cách, hoài nghi về tăng trưởng
• Tổng Bí thư Tô Lâm: tập trung quyền lực, đẩy mạnh cải cách

End of Đọc nhiều nhất

Thậm chí, Khrushchev còn không tin tưởng ban lãnh đạo Bắc Việt và nói trong số họ có những kẻ 'lai Tàu' (nguyên văn là một từ miệt thị Chinese half-breeds).

Nhưng sang thời Leonid Brezhnev, vị thế của Hà Nội được coi trọng hơn.

Lý do, theo GS Radchenko, không phải vì tân TBT Đảng CS Liên Xô và người cộng sự số một, Thủ tướng Andrei Kosygin, đột nhiên yêu quý người Việt Nam, mà vì cuộc chiến Việt Nam giúp cho họ giành vị thế 'ngang với Mỹ'.

'Đôi bên cùng có lợi'

Brezhnev khi đó cùng ban lãnh đạo mới đối mặt với cuộc khủng hoảng về tính chính danh.

"Trợ giúp cho Bắc Việt Nam chống lại 'chủ nghĩa đế quốc Mỹ' sẽ giúp ban lãnh đạo Liên Xô được công nhận, trong con mắt nhân dân chính họ, và trong cái nhìn của đồng minh quốc tế, như những người thừa kế chính đáng của lá cờ lãnh đạo trong phe xã hội chủ nghĩa."

"Cũng vì chính lý do đó, Moscow cố gắng cải thiện quan hệ với Trung Quốc."

Tuy nhiên, nỗ lực của Liên Xô làm lành với Trung Quốc - Kosygin có chuyến thăm Bắc Kinh năm 1965 - đã không được Mao đón nhận mặn mà, theo GS Radchaneko.

Cùng lúc đó, theo nhà nghiên cứu chính trị từ ĐH Cardiff, Hà Nội cũng có tham vọng và tính toán để ngả về phía Moscow.

Nhu cầu thực tiễn là Hà Nội cần vũ khí và viện trợ từ Moscow.

Cách mạng Văn hóa ở Trung Quốc giúp cho Bắc Việt Nam quyết định rõ rệt hơn trong việc chọn Moscow dù trước đó, ông Lê Duẩn đã tỏ ra ngả về phía Bắc Kinh một cách chiến thuật.

Ban lãnh đạo Hà Nội lo ngại phong trào cực đoan (của CM Văn Hóa) khuấy lên biến động trong giới người Hoa đông đảo tại Bắc Việt Nam.

Về vị thế, Hà Nội cũng muốn vươn lên đóng vai trò lãnh đạo cách mạng XHCN ít ra là ở vùng Đông Nam Á, và không muốn chấp nhận vai trò đàn em (underling) của Bắc Kinh.

Nguồn hình ảnh, AFP/Getty Images

Chuyến thăm của Henry Kissinger sang Trung Quốc năm 1971 khiến Hà Nội cảm thấy 'họ đã không được tham vấn và bị phản bội".

Ông Radchenko nay cho rằng từ năm đó, Bắc Việt Nam đã muốn hoàn toàn ngả về phía Liên Xô.

"Trong chuyến thăm đến Moscow tháng 12/1971, Tướng Võ Nguyên Giáp đã đem đến thông điệp đó khi Bắc Việt Nam chuẩn bị cho cuộc chiến dịch Đông Xuân nhằm đánh cú cuối cùng vào Nam Việt Nam.

Ông Giáp hứa rằng một chiến thắng chung của Liên Xô và Bắc Việt Nam sẽ báo hiệu Hà Nội thăng tiến trong đẳng cấp lên làm lãnh đạo, và là đầu tàu của phe XHCH ở Thế giới thứ ba", Radchenko viết.

"Lãnh đạo Liên Xô đã đồng ý với sứ mệnh đó của Bắc Việt Nam sau khi ông Giáp hứa để hải quân Liên Xô có quyền dùng Vịnh Cam Ranh, khi đó vẫn do Hoa Kỳ kiểm soát."

Nhưng quan trọng hơn, trong chuyến thăm mùa hè 1973 sang Liên Xô, ông Lê Duẩn đã bày tỏ rõ rệt lo ngại về Trung Quốc.

"Ông Duẩn nói với Brezhnev ông nghĩ Mao đã chuẩn bị để xâm lăng toàn bộ Đông Dương và Đông Nam Á nếu có điều kiện chín muồi,"

"Brezhnev đã hứa sẽ giúp bảo vệ Việt Nam - lần này là chống lại nước láng giềng phía Bắc của họ."

Đầu tư danh tiếng quá đắt?

Vẫn bài báo của Sergei Radchenko cho rằng ngay từ năm đó Brezhnev đã hứa với Lê Duẩn và Phạm Văn Đồng rằng Liên Xô sẽ viện trợ cho nước Việt Nam hậu chiến để công nghiệp hóa nền kinh tế.

Mục đích của Brezhnev là để cho toàn vùng Đông Nam Á thấy lợi ích của việc đi theo con đường XHCN.

Nhà lãnh đạo Liên Xô không chỉ đồng ý xóa nợ cho Việt Nam và còn cho vay và viện trợ nhiều.

Sergei Radchenko cho rằng đến năm 1990, Việt Nam nhận hơn 11 tỷ USD viện trợ và đa số khoản này họ không bao giờ trả.

Trong thập niên 1980, viện trợ cho Việt Nam "thành gánh nặng cho kinh tế Liên Xô, góp phần khiến nước này vỡ nợ", theo ông Radchenko.

Nguồn hình ảnh, ALEXANDER NEMENOV/AFP/Getty Images

Kết luận bài viết, tác giả này cho rằng thắng lợi trong Cuộc chiến Việt Nam chỉ là chiến thắng vô ích (Pyrrhic victory), ít ra là cho Moscow.

Dù cuộc chiến đem lại tính chính danh và uy tín của một đại cường, nó đã không đem lại gì tốt đẹp cho ngân sách nhà nước.

Ông Sergei Radchenko cảnh báo sự can dự của Moscow ngày nay tại Syria, giống như chiến tranh ở Việt Nam, dễ gây ra hậu quả lâu dài tai hại cho nước Nga.

Xem thêm về Cuộc chiến Việt Nam:

Lính SS cũng thua Việt Minh ở Điện Biên

Nam Bắc Hàn và Cuộc chiến Việt Nam

'Cuộc chiến Anh-Mỹ' về cách đánh ở VN

30/04: Bên thắng cuộc và thua cuộc nghĩ gì?

Bài học từ Hoàng Sa

Tin liên quan

• 

  Chiến tranh Biên giới 1979: Thương vong hai bên là bao nhiêu?

  20 tháng 2 năm 2017
• 

  Stalin: tư tưởng độc tài gia đình bất hạnh

  25 tháng 5 năm 2017
• 

  Đại sứ Ba Lan Mieczyslaw Maneli và Cố vấn Ngô Đình Nhu

  5 tháng 2 năm 2018
• 

  Họ đã phản kháng lại kiểm duyệt ra sao?

  29 tháng 8 năm 2017

Tin chính

• Tổng Bí thư Tô Lâm: tập trung quyền lực, đẩy mạnh cải cách

  một giờ trước

• Ông Phạm Minh Chính rời chính trường: phía sau những tâm sự tiếc nuối

  26 tháng 1 năm 2026

• Ông Tô Lâm tái cử: Hào hứng với cải cách, hoài nghi về tăng trưởng

  26 tháng 1 năm 2026

BBC giới thiệu

• 

  Đại hội 14: Đảng chọn tổng bí thư như thế nào?

  22 tháng 1 năm 2026
• 

  Vì sao ông Tô Lâm và đội ngũ nhạy cảm về 'phe phái' trong Đảng? - bài 2

  18 tháng 1 năm 2026
• 

  Đại tướng Phan Văn Giang: rào cản và cơ hội trên hành trình vào Bộ Ngũ

  15 tháng 1 năm 2026
• 

  Ghế thủ tướng cho ông Lê Minh Hưng: cơ hội và những ẩn số

  14 tháng 1 năm 2026
• 

  Ông Trump có thể 'chiếm' Greenland bằng cách nào?

  8 tháng 1 năm 2026
• 

  GDP Việt Nam sẽ vượt Thái Lan ngay trong năm 2026?

  7 tháng 1 năm 2026
• 

  Chiến lược an ninh quốc gia của ông Trump đẩy châu Âu vào thế khó

  10 tháng 1 năm 2026
• 

  Vì sao Vingroup rút khỏi 'dự án cống hiến' đường sắt cao tốc Bắc-Nam?

  25 tháng 12 năm 2025
• 

  Việt Nam sắp hoàn thành các tiền đồn ở Biển Đông, có khả năng quân sự hóa?

  18 tháng 12 năm 2025

Phổ biến

1. 1Ông Phạm Minh Chính rời chính trường: phía sau những tâm sự tiếc nuối
2. 2Cựu thủ tướng Hàn Quốc qua đời ở TP HCM, chuyện gì đã xảy ra?
3. 3Ông Tô Lâm tái cử: Hào hứng với cải cách, hoài nghi về tăng trưởng
4. 4Tổng Bí thư Tô Lâm: tập trung quyền lực, đẩy mạnh cải cách
5. 5Trung Quốc đang âm thầm chiến thắng cuộc đua AI?
6. 6Gia tộc Nguyễn Tấn Dũng trỗi dậy khi hai con trai trúng ủy viên Trung ương
7. 7Trung Quốc điều tra Ủy viên Bộ Chính trị Trương Hựu Hiệp
8. 8Có gì đáng chú ý về những gương mặt mới trong Bộ Chính trị?
9. 9EU muốn nâng cấp quan hệ với Việt Nam trong lúc căng thẳng cao độ với Mỹ
10. 10Ai rời Bộ Chính trị và ai là ứng viên thay thế tiềm năng?